Category Archives: sthOthra rathnam

ಸ್ತೋತ್ರ ರತ್ನ – ಸರಳ ವಿವರಣೆ – ಶ್ಲೋಕ 11 – 20

Published by:

ಶ್ರೀ: ಶ್ರೀಮತೇ ಶಠಕೋಪಾಯ ನಮ: ಶ್ರೀಮತೇ ರಾಮಾನುಜಾಯ ನಮ: ಶ್ರೀಮದ್ ವರವರಮುನಯೇ ನಮ:

ಸ್ತೋತ್ರ ರತ್ನ

<< ಶ್ಲೋಕ 1-10

ಶ್ಲೋಕ 11 – ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರತ್ವ ಲಕ್ಷಣವು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾಭಾವಿಕಾನವದಿಕಾತಿಶಯೇಶಿತೃತ್ವಂ
ನಾರಾಯಣ ತ್ವಯಿ ನ ಮೃಷ್ಯತಿ ವೈದಿಕಃ ಕಃ |
ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶಿವಶ್ ಶತಮಖಃ ಪರಮಃ ಸ್ವರಾಡಿತಿ
ಏತೇऽಪಿ ಯಸ್ಯ ಮಹಿಮಾರ್ಣವವಿಪ್ರುಶಸ್ತೇ ||

ಹೇ ನಾರಾಯಣನೇ! ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಶಿವ, ಇಂದ್ರ , ಕರ್ಮವಷ್ಯರಲ್ಲದವರೂ ಹಾಗು ಈ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಮುಕ್ತಾತ್ಮಗಳೆಲ್ಲರು ನಿನ್ನ ವೈಭವದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹನಿಸದೃಶರು; ನಿನ್ನ ಅವಧಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ವಭಾವಿಕ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು (ನಿಯಮನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು) ಯಾವ ವೈದಿಕನು [ವೈದಿಕ (ಧರ್ಮವನ್ನು) ಆಚರಿಸುವವನು] ಸಹಿಸನು ?

ಶ್ಲೋಕ-12 – ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಳವಂದಾರ್ ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಸಂಶಯವೇಳುವ ಸರ್ವನಾಮಗಳೊ ವಿಶೇಷನಾಮಗಳಲ್ಲದೆ ಸ್ವತಃಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವ ಹಾಗು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಭಗವದ್ಪರತ್ವವನ್ನು ತೋರುವ ನಾಮಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕಶ್ಶ್ರೀಃ ಶ್ರಿಯಃ ಪರಮ್ಸತ್ವಸಮಾಶ್ರಯಃ ಕಃ
ಕಃ ಪುಣ್ಡರೀಕನಯನಃ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ ಕಃ |
ಕಸ್ಯಾಯುತಾಯುತಶತೈಕಕಲಾಂಶಕಾಂಶೇ ವಿಶ್ವಮ್
ವಿಚಿತ್ರಚಿದಚಿತ್ಪ್ರವಿಭಾಗವೃತ್ತಮ್ ||
‘ಶ್ರೀ’ಯಿಗೂ(ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಗೂ) ಶ್ರೀಯಾದವನು ಯಾರು ? ತಾವರೆಯಂತೆ ಕಣ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು ಯಾರು? ಪುರುಷೊತ್ತಮನು ಯಾರು? ಯಾರ ಸಂಕಲ್ಪದ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಪುನಃ ಹತ್ತು ಸಾವಿರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಆ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ನೂರರ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಆ ಅಲ್ಪಭಾಗದ ಅತ್ಯಲ್ಪಭಾಗದಿಂದ ಧರಿಸುವುದು.

ಶ್ಲೋಕ 13 – ಆಳವಂದಾರ್ ಇತಿಹಾಸ ಪುರಾಣಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರಾದಿಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞತ್ವವನ್ನು ಭಗವದ್ಪರತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತಿದ್ದಾರೆ.
ವೇದಾಪಹಾರಗುರುಪಾತಕ ದೈತ್ಯಪೀಡಾದಿ
ಆಪತ್ ವಿಮೋಚನಮಹಿಷ್ಠಪಲಪ್ರದಾನೈಃ |
ಕೋನ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಪಶುಪತೀ ಪರಿಪಾತಿ ಕಸ್ಯ
ಪಾದೋದಕೇನ ಶಿವಸ್ ಸ್ವಶಿರೋದೃತೇನ ||
ಪ್ರಜಾಪತಿಯೆಂದು ಅರಿಯಲ್ಪಡುವ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ,ಪಶುಪತಿಯೆಂದು ಅರಿಯಲ್ಪಡುವ ರುದ್ರನನ್ನು, ವೇದದ ಅಪಹಾರ (ಬ್ರಹ್ಮಾ ವೇದವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು), ತಂದೆಯ ತಲೆಯನ್ನೆ ಕೀಳುವುದರಿಂದ ಬಂದ ಪಾಪ(ರುದ್ರನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಕೀಳುವುದು) ,ಅಸುರರಿಂದ ಬಂದ ದುಃಖದಂತಃ( ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ) ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನಿವರಿಸಿದವನು (ನೀನೇ ಅಲ್ಲವೆ) ಯಾರು. ಯಾರ ಶ್ರೀಪಾದತೀರ್ಥವನ್ನು ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಶಿವನು ಶುದ್ಧನಾದನು ?

ಶ್ಲೋಕಮ್ 14 – ಭಗವದ್ಪರತ್ವವನ್ನು (ವಿವರಿಸುವ ಈ ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ) ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನಿಗಮಿಸಿ ಆಳವಂದಾರ್ ಪ್ರಮಾಣಾಭಿಮತವಾಗಿರುವ (ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವ) ತರ್ಕ ಹಾಗು ಅನುಮಾನದಿಂದ ಭಗವದ್ಪರತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತಿದ್ದಾರೆ.

ಕಸ್ಯೋದರೇ ಹರವಿರಿಞ್ಚಿಮುಖಃ ಪ್ರಪಞ್ಚಃ
ಕೋ ರಕ್ಷತೀಮಮಜನಿಷ್ಟ ಕಸ್ಯ ನಾಭೇಃ |
ಕ್ರಾನ್ತ್ವಾ ನಿಗೀರ್ಯ ಪುನರುದ್ಗಿರತಿ ತ್ವದನ್ಯಃ
ಕಃ ಕೇನ ವೈಷ ಪರವಾನಿತಿ ಶಕ್ಯಶಙ್ಕಃ ||
ಯಾರ ಉದರದಲ್ಲಿ(ಹೋಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ) ಶಿವ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಇದ್ದರೋ? ಯಾರು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವನೋ? ಯಾರ ನಾಭಿಯಿಂದ (ಈ ) ಲೋಕದ ಶೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತೋ ? ನೀನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆಯವರಾರು ಈ ವಿಶ್ವವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ,  ನುಂಗಿ ಉಗುಳಿದನು ? ನಿನ್ನ ಈ ಲೋಕಸ್ವಾಮಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಶಂಕೆಯೂ ಸಾಧವೆ ?

ಶ್ಲೋಕ-15 – ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಸುರೀಮ್ ಯೋನಿಮಾಪನ್ನಾಃ ಎಂದು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಸುದೃಡವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಮಾಣಸಿಧ್ದವಾದರು, “ಅಯ್ಯೋ! ಈ ಆಸುರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನುಳ್ಳವರು ಅವನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ !” ಎಂದು ಆಳವಾಂದಾರ್ ಇಂತವರ ನಷ್ಠವನ್ನು ಕಂಡು ದುಃಖಿಸಿಸುತಿದರೆ. ಅಥವ ಇನ್ನಿಂದು ನಿರ್ವಾಹ- ಇಂತಃ ವಿಲಕ್ಷಣನ ಭಗವಂತನು “ಯಾರುಮೋರ್ ನಿಲೈಮೈಯ ಎನ ಅಱಿವರಿಯ ಎಮ್ಪೆರುಮಾನ್” [ತಿರುವಾಯ್ಮೋೞಿ 1.3.4: (ಮಾತ್ಸರ್ಯಯುಕ್ತರಿಂದ) ಇಂತಃ ಗುಣಾನ್ವಿತನೆಂದು ಅರಿಯಲಾಗದಂತವನು, ಎಮ್ಪೆರುಮಾನ್] ಎಂದು ಹೇಳಿದಂತೆ ಇಂತಃ ವಿಲಕ್ಷಣನಾನ ಭಗವಂತನು ಆಸುರ ಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಂದ ಕಾಣದಿರಲಿ
ತ್ವಾಮ್ ಶೀಲರೂಪಚರಿತೈಃ ಪರಮಪ್ರಕೃಷ್ಟ
ಸತ್ವೇನ ಸಾತ್ವಿಕತಯಾ ಪ್ರಬಲೈಶ್ಚ ಶಾಸ್ತ್ರೈಃ |
ಪ್ರಖ್ಯಾತದೈವಪರಮಾರ್ಥವಿದಾಮ್ ಮತೈಶ್ಚ
ನೈವಾಸುರಪ್ರಕೃತಯಃ ಪ್ರಭವನ್ತಿ ಬೋದ್ಧುಮ್ ||
(ಅಯ್ಯೋ !) (ಸರ್ವ ಶ್ರೇಷ್ಟನೇ!) ನಿನ್ನನ್ನು ಆಸುರ ಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳವರು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ

  • ನಿನ್ನ ಶೀಲ ಗುಣವನ್ನು(ಸೌಶೀಲ್ಯ ಗುಣ) ,(ವೇದಗಳಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿನ್ನ) ರೂಪವನ್ನು ಹಾಗು ದಿವ್ಯಚೇಷ್ಟಿತಗಳಿಂದ,
  • ನಿನ್ನ ಸತ್ವಮಯವಾದ ಲೋಕ/ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳಿಂದ,
  • ಸುದೃಡವಾದ ಸಾತ್ವಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ,
  • ನಿನ್ನನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ (ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ) ತಿಳಿದವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದಲೂ
  • ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವನೆಂದು ಅರಿಯಲು ಸಮರ್ಥರಲ್ಲ.

ಶ್ಲೋಕ-16 – ಆಳವಂದಾರ್ ಎಮ್ಪೆರುಮಾನಿನ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಅವನನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮಹಾನರಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ (ಅವರು ಎಮ್ಪೆರುಮಾನನ್ನು ಸೇರುವುದನ್ನೇ) ಅದನ್ನೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲಙ್ಗಿತ ತ್ರಿವಿದ ಸೀಮಸಮಾದಿಶಾಯಿ
ಸಮ್ಭಾವನಮ್ ತವ ಪರಿಬ್ರಡಿಮಸ್ವಭಾವಮ್ |
ಮಾಯಾಬಲೇನ ಭವತಾಪಿ ನಿಗೂಹ್ಯಮಾನಮ್
ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಕೇಚಿದನಿಶಮ್ ತ್ವದನನ್ಯಭಾವಾಃ ||

ತ್ರಿವಿಧಪರಿಚ್ಛೇದರಹಿತವಾದ (ಕಾಲದಿಂದ, ದೇಶದಿಂದ ಹಾಗು ವಸ್ತುವಿಂದ) ಹಾಗು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ “ನಿನಗೆ ಸಮರಾಗಲಿ ಅಧಿಕರಾಗಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವಂತಹ ಪ್ರಭುತ್ವವು, ನಿನ್ನ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮರೈಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದಾಗಿದರೂ ಕೆಲವು ಮಹಾನರು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಏಕಚಿತ್ತರಾಗಿ ನೋಡುತಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ಲೋಕ-17 – ಇಲ್ಲಿ ಆಳವಂದಾರ್ ಭಗವದಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ತನ್ನ ಸರ್ವೇಶ್ವರತ್ವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು-ವೈಚಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತಿದ್ದಾರೆ.
ಯದಣ್ಡಮ್ ಅಣ್ಡಾತರ ಗೋಚರಮ್ ಯತ್
ದಶೋತ್ತರಾಣ್ಯಾವರಣಾನಿ ಯಾನಿ |
ಗುಣಾಃ ಪ್ರದಾನಮ್ ಪುರುಷಃ ಪರಮ್ ಪದಮ್
ಪರಾತ್ಪರಮ್ ಬ್ರಹ್ಮ ತೇ ವಿಭೂತಯಃ ||
(1) ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ [14 ಪದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಗತ್ತು] ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು,(2)ಅಂಡದಲ್ಲಿರುವವು ಯಾವೊ ಅವನ್ನು,(3)[ಅಂಡವನ್ನು ಅವರ್ತಿಸುವ ಆ ಒಂಕ್ಕಿಂದ ಒಂದು ಹತ್ತಷ್ಠು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ ಒಂದೊಂದು ಆವರಣವನ್ನು ಹಾಗು ಸಮಗ್ರವಾದ ಸಪ್ತ ಆವರಣಗಳನ್ನು(4)ಸತ್ವ(ಒಳ್ಳೆಯದ್ದು / ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಾದದ್ದು) ರಜಸ್(ಆಸೆ) ಹಾಗು ತಮಸ್ಗಳನ್ನು(ಅಜ್ಞಾನ)(5)ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು(6) ಜೀವತ್ಮಗಳ ಸಮಷ್ಟಿಯನ್ನು(ಗುಂಪು)(7) ಶ್ರೀವೈಕುಂಠವನ್ನು (8) [ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟರಾದ] ಮುಕ್ತಾತ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಪರರಾದ ನಿತ್ಯಸೂರಿಗಳ ಸಮಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಾಗು(9) ದಿವ್ಯ ವಿಗ್ರಹವು(ಗಳು) ನಿನ್ನ ಶರೀರವು ಅಥವಾ ರೂಪಗಳು.

ಶ್ಲೋಕ-18 – ಆಳವಂದಾರ್ ಹಿಂದೆ ಶರಣ್ಯನ(ಗತಿ- ಭಗವಾನ್) ವೈಭವವವನ್ನು ಹೇಳಿದರು, ಹಾಗು ಈ ಪಾಸುರದಲ್ಲಿ, “ಇಂತಃ ಉಭಯ-ವಿಭೂತಿ-ನಾಥನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಶ್ರಯಿಸಲಿ” ಎಂಬ ಶಂಕೆಯನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು, ಭಕ್ತರ ತನ್ನನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ 12 ಗುಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಥವಾ ಹಿಂದೆ ಭಗವಂತನ ಸರ್ವೇಶ್ವರತ್ವವು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಾಗು ಈಗ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ ಅವನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುತಿದ್ದಾರೆ.
ವಶೀ ವದಾನ್ಯೋ ಗುಣವಾನ್ ಋಜುಶ್ ಶುಚಿರ್
ಮೃದುರ್ದಯಾಳುರ್ ಮಧುರಸ್ ಸ್ಥಿರಸ್ ಸಮಃ |
ಕ್ರುತೀ ಕ್ರುತಜ್ಞಸ್ತ್ವಮಸಿ ಸ್ವಭಾವತಸ್
ಸಮಸ್ತಕಲ್ಯಾಣಗುಣಾಮೃತೋದದಿಃ ||

ನೀನು ಸ್ವಭಾವತಃವೇ (1) (ಭಕ್ತರ) ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವವನು ,(2) (ಭಕ್ತರಿಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತಹ) ಉದಾರನು ,(3) ಸೌಶೀಲ್ಯವನ್ನು ಉಳ್ಳವನು(ಉತ್ತಮ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು) ,(4)ಯಾವ ತಾರತಮ್ಯವು ಇಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೂ ಪಳಗುವನು ,(5)(ಮನೋ-ವಾಕ್-ಕಾಯಗಳಲ್ಲಿ) ಆರ್ಜವದಿಂದಿರುವನು ,(6)(ನಿರ್ಹೇತುಕಕರುಣೆಯನ್ನು- ಯಾವ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ತೋರುವ ಕರುಣೆಯನ್ನು ತೋರುವ ) ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಉಳ್ಳವನು ,(7)ಭಕ್ತರ-ವಿಶ್ಲೇಶವನ್ನು ತಾಳಲಾರದವನು ,(8)(ಭಕ್ತರ ಧುಃಖವನ್ನು ತಾಳಲಾರದಂತಹ) ದಯೆಯನ್ನು ಉಳ್ಳವನು ,(9)ಮಧುರವಾಗಿರುವನು, (ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ) ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವನು(10)(ನಿನಲ್ಲಿ ಶರಣಾದ) ಎಲ್ಲರಿಗು ಸಮನಾಗಿರುವವನು ,(11)[ಭಕ್ತರನ್ನು ತನ್ನವರೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾ ಅವರ] ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತಿಸುವವನು, (12)ಭಕ್ತರ ಚಿಕ್ಕ ಕಾರ್ಯದಿಂದಲೂ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ತೋರುವವಂತಹ ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣಗಳ ಅಮೃತ-ಸಾಗರನು.

ಶ್ಲೋಕ-19- ಆಳವಂದಾರ್ ಹೇಗೆ ಭಗವಾನಿನ ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣಗಳು ಅನಂತವೋ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಣವು ತನ್ನಲ್ಲೆ ಅಪರಿಮಿತವಾಗಿದೆ.
ಉಪರ್ಯುಪರ್ಯುಬ್ಜಭುವೋ£ಪಿ ಪೂರುಷಾನ್
ಪ್ರಕಲ್ಪ್ಯ ತೇ ಯೇ ಶತಮಿತ್ಯನುಕ್ರಮಾತ್ |
ಗಿರಸ್ ತ್ವದೇಕೈಕಗುಣಾವಧೀಪ್ಸಯಾ
ಸದಾ ಸ್ಥಿತಾ ನೋದ್ಯಮತೋ£ತಿ ಶೇರತೇ ||
ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಣದ ಮಿತಿ(ಸೀಮೆಯನ್ನು) ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾ ಎಂದೂ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ರಹ್ಮಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾ ಅವರಿಗೆ “ತೇ ಯೇ ಶತಮ್”(ನೂರರಷ್ಟು) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಲೆ ಇದ್ದರು ವೇದವಾಕ್ಯಗಳು ಸ್ವಲ್ಪವು ಮುಂದೆ ಸಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಶ್ಲೋಕ- 20 – ಈಗ ಆಳವಂದಾರ್ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಭಗವದ್-ಗುಣ-ರಸಿಕರಾದ ಭಕ್ತರ ವೈಭವನ್ನು ವಿವರಿಸುತಿದ್ದಾರೆ, ಅಥವಾ (ಇನ್ನೋಂದು ನಿರ್ವಾಹ) “ಅಸ್ಮಿನ್ನಸ್ಯ ಚ ತದ್ಯೋಗಮ್ ಶಾಸ್ತಿ”(ಬ್ರಹ್ಮ ಸೂತ್ರಮ್ 1.1.20-ಜೀವಾತ್ಮ ಪರಮಾತ್ಮರ ಅನಂದಮಯವಾದ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಶ್ರುತಿ ವಿವರಿಸುವುದು) ಎಂದು ಹೇಳಿದಂತೆ ಭಗವಂತನಿಂದ ಭಕ್ತರು ಇಂತಹ ವೈಭವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದರೆ, ಭಗವಂತನ ವೈಭವವು (ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ) ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ತ್ವದಾಶ್ರಿತಾನಾಮ್ ಜಗದುದ್ಭವಸ್ತಿತಿ
ಪ್ರಣಾಶಸಂಸಾರವಿಮೋಚನಾದಯಃ |
ಭವನ್ತಿ ಲೀಲಾ ವಿದಯಶ್ಚ ವೈದಿಕಾಸ್
ತ್ವದೀಯ ಗಂಭೀರ ಮನೋನುಸಾರಿಣಃ ||

(ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಂತಹ) ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಜಗತ್ ಶೃಷ್ಟಿ , ರಕ್ಷಣೆ , ಸಂಹಾರ , ಸಂಸಾರ ತರಣಾದಿಗಳು ಕ್ರೀಡೆಯಂತಿವೆ; ವೇದದ ನಿಯಮಗಳೂ ಸಹ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರ ಆಳವಾದ ದಿವ್ಯ ಹೃದಯವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುವುದು.

ಅಡಿಯೇನ್ ಆಳವಂದಾರ್ ರಾಮಾನುಜ ದಾಸನ್

ಮೂಲ – http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2020/10/sthothra-rathnam-slokams-11-to-20-simple/

ಆರ್ಕೈವ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ : http://divyaprabandham.koyil.org

ಪ್ರಮೇಯಂ (ಲಕ್ಷ್ಯ) – http://koyil.org
ಪ್ರಮಾಣಂ (ಶಾಸ್ತ್ರ ) – http://granthams.koyil.org
ಪ್ರಮಾತಾ (ಪೂರ್ವಾಚಾರ್ಯರು) – http://acharyas.koyil.org
ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಶಿಕ್ಷಣ/ಮಕ್ಕಳ ಪೋರ್ಟಲ್ – http://pillai.koyil.org

ಸ್ತೋತ್ರ ರತ್ನ – ಸರಳ ವಿವರಣೆ – ಶ್ಲೋಕ 1-10

Published by:

ಶ್ರೀ: ಶ್ರೀಮತೇ ಶಠಕೋಪಾಯ ನಮ: ಶ್ರೀಮತೇ ರಾಮಾನುಜಾಯ ನಮ: ಶ್ರೀಮದ್ ವರವರಮುನಯೇ ನಮ:

ಸ್ತೋತ್ರ ರತ್ನ

ಶ್ಲೋಕ 1 – ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಳವಂದಾರ್ ಯತಾರ್ಥವಾದ ಧನವಾದ ಜ್ಞಾನ-ವೈರಾಗ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಥಮುನಿಗಳ ಉತ್ಕರ್ಷವನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಮೋಚಿನ್ತ್ಯಾದ್ಭುದಾಕ್ಲಿಷ್ಟ ಜ್ಞಾನ ವೈರಾಗ್ಯರಾಶಯೇ |
ನಾಥಾಯ ಮುನಯೇಗಾಧಭಗವದ್ ಭಕ್ತಿಸಿನ್ದವೇ ||

ಅಡಿಯೇನ್, (ಮನಸ್ಸಿನ) ಆಲೋಚನೆಗೆ ಮೀರಿದ , ಅದ್ಭುತವಾದ ಜ್ಞಾನ ಹಾಗು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ (ಭಗವದನುಗ್ರಹದಿಂದ) ಹೋಂದಿದ್ದವರು ಹಾಗು ಭಗವಂತನನ್ನೇ ಧ್ಯಾನಿಸುವವರು, ಹಾಗು ಭಗವದ್ಭಕ್ತಿಯ ಆರ್ಣವವಾಗಿರುವ ನಾಥಮುನಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ಲೋಕ 2 – ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಗವದವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ನಾಥಮುನಿಗಳ ಜ್ಞಾನದ ವೈಭವತಮತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ “(ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ) ಅವರ ಜ್ಞಾನಾದಿಗಳು ಅವರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲದಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮವರೆಗು (ಆಳವಂದಾರ್) ಬರುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬ (ಅರ್ಥವನ್ನು) ವಿವರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ತಸ್ಮೈ ನಮೋ ಮದುಜಿದಙ್ಘ್ರಿ ಸರೋಜ ತತ್ವ
ಜ್ಞಾನಾನುರಾಗ ಮಹಿಮಾತಿಶಯಾನ್ತಸೀಮ್ನೇ |
ನಾಥಾಯ ನಾಥಮುನಯೇತ್ರ ಪರತ್ರ ಚಾಪಿ
ನಿತ್ಯಮ್ ಯದೀಯ ಚರಣೌ ಶರಣಮ್ ಮದೀಯಮ್ ||

ಮಧುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಎಮ್ಪೆರುಮಾನಿನ ಪಾದಕಮಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಯಥಾರ್ಥ ಜ್ಞಾನ ಹಾಗು ಭಕ್ತಿಯ ಮಹಿಮೆಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೆಯ ಅಂತವಾದವರಾದ ಶ್ರೀಮನ್ನಾಥಮುನಿಗಳ ದಿವ್ಯ ಚರಣಗಳೇ ನನಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲು ಹಾಗು ಬೇರಿಯದಾದ (ಶ್ರೀವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ) ನನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಶರಣು.

ಶ್ಲೋಕ 3 – ದಾಹದಿಂಡ್ಗಿರುವವನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ತೀರದಂತಹ ದಾಹಶಣ್ತೆ ಆಳವಂದಾರ್, “ಪುನಃಪುನಃ ನಾನು ಅವರ ದಾಸನು” ಎಂದು ಹೇಳುತಿದ್ದಾರೆ.
ಭೂಯೋ ನಮೋಪರಿಮಿತಾಚ್ಯುತ ಭಕ್ತಿ ತತ್ವ
ಜ್ಞಾನಾಮೃತಾಬ್ದಿ ಪರಿವಾಹ ಶುಬೈರ್ ವಚೋಪಿ: |
ಲೋಕೇವತೀರ್ಣ ಪರಮಾರ್ಥ ಸಮಗ್ರ ಭಕ್ತಿ
ಯೋಗಾಯ ನಾಥಮುನಯೇ ಯಮಿನಾಮ್ ವರಾಯ ||

ಅಪರಿಮಿತವಾದ ಭಗವದ್ಭಕ್ತಿಯು ಹಾಗು ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಸಾಗರದಿಂದ ಪ್ರವಹಸುತ್ತಿರುವ ಮಂಗಳ ಶ್ರೀಸೂಕ್ತಿಗಳ(ವಚನಗಳ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದವರು, ಪರಮಪ್ರಪ್ಯರು, ಪೂರ್ಣರು, ಭಕ್ತಿಯೋಗವನ್ನು ಹೋಂದಿರುವವರು ಹಾಗು ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಷ್ಟರಾದ ನಾಥಮುನಿಗಳಿಗೆ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ಲೋಕ 4 – ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣವನ್ನು (ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದರಿಂದ) ಶ್ರೀ ಪರಾಶರ ಭಗವಾನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ವೇನ ಯಶ್ಚಿದಚೀದೀಶ್ವರ ತತ್ ಸ್ವಭಾವ
ಭೋಗಾಪವರ್ಗ ತದುಪಾಯಗತೀರುದಾರಃ |
ಸನ್ದರ್ಶಯನ್ ನಿರಮಿಮೀತ ಪುರಾಣರತ್ನಮ್
ತಸ್ಮೈ ನಮೋ ಮುನಿವರಾಯ ಪರಾಶರಾಯ ||

ವಿಶದವಾಗಿ (ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ) ಚಿತ್(ಚೇತನ/ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೋಂದಿರುವ ದ್ರವ್ಯ), ಅಚಿತ್(ಅಚೇತನ/ ಜ್ಞಾನ ರಹಿತವಾದ ದ್ರವ್ಯ) ಹಾಗು ಈಶ್ವರನನ್ನು (ಭಗವಾನ್), ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು(ಯಾಥಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು), (ಐಹಲೋಕಿಕ) ಭೋಗಗಳನ್ನು, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು, ಐಹಲೋಕಿಕ ಭೋಗಗಳಿಗೆ ಹಾಗು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಜೀವಾತ್ಮನಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ಯವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ (ಸತ್ಯವಾಗಿ) ವಿವರಿಸುವಂತಃ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ರತ್ನವಾದ (ಉತ್ತಮವಾದಂತಃ) ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ ಉದಾರರಾದ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಟರಾದ ಪರಾಶರ ಋಷಿಗೆ ನನ್ನ ನಮ್ಸಕಾರಗಳು.

ಶ್ರೀಃ
ಶ್ರೀಮತೇ ರಾಮಾನುಜಾಯ ನಮಃ

ಶ್ಲೋಕ-5 – ಆಳವಂದಾರ್ ನಮ್ಮಾೞ್ವಾರಿನ ದಿವ್ಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಅವರಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಮಾತಾ ಪಿತಾ ಯುವತಯಸ್ ತನಯಾ ವಿಭೂತಿಃ
ಸರ್ವಮ್ ಯದೇವ ನಿಯಮೇನ ಮದನ್ವಯಾನಾಮ್ |
ಆದ್ಯಸ್ಯ ನಃ ಕುಲಪತೇರ್ ವಗುಳಾಭಿರಾಮಮ್
ಶ್ರೀಮತ್ ತದಙ್ಘ್ರಿಯುಗಳಮ್ ಪ್ರಣಮಾಮಿ ಮೂರ್ದ್ನಾ ||

ತಾಯಿ ,ತಂದೆ , ಯುವತಿ(ಪತ್ನಿ) ಪುತ್ರ, ಸಂಪತ್ತು ಹಾಗು (ಉಲ್ಲಿಖಿತವಲ್ಲದ) ಮತ್ತೆಲ್ಲವು (ನನಗೂ) ನನ್ನ ಸಂತತಿಗೂ ನಮ್ಮಾೞ್ವಾರಿನ ದಿವ್ಯ ಪಾದಗಳೇ. ನಮ್ಮ (ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ) ಕುಲದ ನಾಥರು ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವಶ್ರೀ(ಕೈಂಕರ್ಯಶ್ರೀ)ಯುಕ್ತರು ವಕುಳಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾದ ಆೞ್ವಾರಿನ ದಿವ್ಯಪಾದಗಳಿಗೆ ಶಿರಸಾ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ಲೋಕ-6 – “ವೈಗುನ್ತನಾಗಪ್ ಪುಗೞ” (7.9.7.ತಿರುವಾಯ್ಮೊೞಿಯಲ್ಲಿ ಎಮ್ಪೆರುಮಾನ್ ಆೞ್ವಾರನ್ನು ಶ್ರೀವೈಕುಂಠನಾಥನಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ) ಹೇಳಿದಂತೆ, ತನಗು(ಈಶ್ವರನಿಗೆ) ಸ್ತವಗಳು ಪ್ರಿಯವಾದರಿಂದ ಹಾಗು ಆಚಾರ್ಯರಿಗೂ ಭಗವದ್-ಸ್ತುತಿ ಪ್ರಿಯವಾದರಿಂದಲು, ಉಪಾಯ-ಉಪೇಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಸ್ತುತಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅರಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯನ್ಮೂರ್ದ್ನಿ ಮೇ ಶ್ರುತಿಶಿರಸ್ಸು ಚ ಭಾತಿ ಯಸ್ಮಿನ್
ಅಸ್ಮನ್ ಮನೋರತಪದಸ್ ಸಕಲಸ್ಸಮೇತಿ |
ಸ್ತೋಶ್ಯಾಮಿ ನಃ ಕುಲದನಮ್ ಕುಲದೈವತಮ್ ತತ್
ಪಾದಾರವಿನ್ದಮ್ ಅರವಿನ್ದವಿಲೋಚನಸ್ಯ ||

ವೇದಾಂತದಲ್ಲೂ ನನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲು ಪ್ರಾಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವ ನಮ್ಮ ಕುಲಧನವು (ಅಲಂಬಿಸಲ್ತಕ್ಕದಾದ) ಕುಲದೇವತೆಯಾದ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷನ ಯಾವ ದಿವ್ಯ ಪಾದಪಂಕಜಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರವಹಸುತ್ತಿರುವ ಭಕ್ತಿಯು ಸುಂದರವಾಗಿ ಸೇರುವುದೋ ಅಂತಃ ಶ್ರೀಪಾದಗಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ತುತಿಸುವೆ.

ಶ್ಲೋಕ-7 ಅರ್ಜುನನು “ವಿಸ್ರುಜ್ಯ ಸಶರಮ್
ಚಾಪಮ್” (ಧನುಶನ್ನು ಬಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಳಗೆ ಬಿಟ್ಟನು) ಶ್ರೀ ಭಗವದ್ಗೀತೇ 1.47ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಹೊರಟ ಯುಧ್ದವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಂತೆ ಆಳವಂದಾರ್ (ಸ್ತುತಿಸುವ) ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ

ತತ್ವೇನ ಯಸ್ಯ ಮಹಿಮಾರ್ಣವಶೀಕರಾಣು:
ಶಕ್ಯೋ ನ ಮಾತುಮಪಿ ಶರ್ವಪಿತಾಮಹಾದ್ಯೈಃ |
ಕರ್ತುಮ್ ತದೀಯಮಹಿಮಸ್ತುತಿಮುದ್ಯತಾಯ
ಮಹ್ಯಮ್ ನಮೋ£ಸ್ತು ಕವಯೇ ನಿರಪತ್ರಪಾಯ ||

ಭಗವದ್ವೈಭವದ ಆರ್ಣವದಿಂದ ಶಿವ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಂದ ಅಣುಮಾತ್ರವೂ ಅರಿಯಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಎಮ್ಪೆರುಮಾನಿನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಜ್ಜನಾಗಿ ಕವಿಯೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಸ್ತುತಿಸಲು ಹೊರಟ ನನ್ನನು ನಾನೇ ( ಈ ಪರಿಹಾಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ) ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ಲೋಕ 8 – ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಈಶ್ವರನು “ಕರಿಶ್ಯೇ ವಚನಮ್ ತವ”(ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಯುಧ್ದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ) ಶ್ರೀ ಭಗವದ್ಗೀತೇ 18.73 ಎಂದು ಹೇಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದಂತೆ, ವಾಕ್ಕಿನ(ಬಾಯಿನ) ಪ್ರಯೋಜನವು ತನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವುದೇ ಎಂದೂ , ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುಸಹಸ್ರನಾಮದಲ್ಲಿ “ಸ್ತವ್ಯಃ ಸ್ತವಪ್ರಿಯಃ” (ಸ್ತುತಿಸಲು ತಕ್ಕವನು ಹಾಗು ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಪ್ರಿಯನಾಗುವವನು) ಎಂದು ಹೇಳಿದಂತೆ ಸ್ತುತಿಯು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಎಂದು ಪ್ರೆರಿಸಲು, ಆಳವಂದಾರ್ ಸ್ತುತಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯದ್ವಾ ಶ್ರಮಾವದಿ ಯತಾಮತಿ ವಾಪ್ಯಶಕ್ತಃ
ಸ್ತೌಮ್ಯೇವಮೇವ ಕಲು ತೇ£ಪಿ ಸದಾ ಸ್ತುವಂತಃ |
ವೇದಾಶ್ಚತುರ್ಮುಖ ಮುಖಾಶ್ಚ ಮಹಾರ್ಣವಾನ್ತ:
ಕೋ ಮಜ್ಜತೋರಣುಕುಲಾಚಲಯೋರ್ವಿಶೇಷ: ||

ಭಗವದ್ವೈಭವದ ಆರ್ಣವದಿಂದ ಶಿವ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಂದ ಅಣುಮಾತ್ರವೂ ಅರಿಯಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಎಮ್ಪೆರುಮಾನಿನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಜ್ಜನಾಗಿ ಕವಿಯೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಸ್ತುತಿಸಲು ಹೊರಟ ನನ್ನನು ನಾನೆ ( ಈ ಪರಿಹಾಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ) ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ

ಶ್ಲೋಕ 9 – ಈಗ ಆಳವಂದಾರ್ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಗಿಂತಲು ಸ್ತುತಿಸಲು ಅರ್ಹರೆಂದು ಹೇಳುತಿದ್ದಾರೆ.
ಕಿಞ್ಚೈಶ ಶಕ್ತ್ಯತಿಶಯೇನ ನ ತೇಧ್ನುಕಮ್ಪ್ಯಃ
ಸ್ತೋತಾಪಿ ತು ಸ್ತುತಿ ಕೃತೇನ ಪರಿಶ್ರಮೇಣ |
ತತ್ರ ಶ್ರಮಸ್ತು ಸುಲಭೋ ಮಮ ಮನ್ದಬುದ್ದೇಃ
ಇತ್ಯುದ್ಯಮೋಯಮುಚಿತೋ ಮಮ ಚಾಪ್ಜನೇತ್ರ ||

ಇದಲ್ಲದೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಶಕ್ತನೆಂಬ ವೈಭವದಿಂದ ನಿನ್ನ ಅನುಕಂಪವನ್ನು ವರ್ಷಿಸಲು ಅನ್ಹರ್ಹನು, ಸ್ತುತಿಸುವ ಕೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ನಿನ್ನ ಅನುಕಂಪಾವರ್ಷಕ್ಕೆ ತಕ್ಕವನು, ಇದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಂದಬುಧ್ದಿಯಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಶ್ರಮಗೋಳ್ಳುವ ನನಗೆ (ಸ್ತುತಿರೂಪದಲ್ಲಿಎಉವ) ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು (ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ) ಉಚಿತವೇ (ಪ್ರಾಪ್ತವೇ) ಆಗಿದೆ.

ಶ್ಲೋಕ 10 – ಭಗವದ್ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಹಿಂಜೇರಿ, ಸ್ತುತಿಸಲು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಐದುಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶರಣ್ಯನಾಗಿಮಾಡುವ ಪರತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಕಾರಣವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಭಗವದ್ಪರತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತಿದ್ದಾರೆ.
ನಾವೇಕ್ಶಸೇ ಯದಿ ತತೋ ಭುವನಾನ್ಯಮೂನಿ
ನಾಲಮ್ ಪ್ರಭೋ ಭವಿತುಮೇವ ಕುತಃ ಪ್ರವೃಉತ್ತಿಃ |
ಏವಮ್ ನಿಸರ್ಗ ಸುಹೃಉದಿ ತ್ವಯಿ ಸರ್ವಜನ್ತೋಃ
ಸ್ವಾಮಿನ್ ನ ಚಿತ್ರಮ್ ಇದಮ್ ಆಶ್ರಿತ ವತ್ಸಲತ್ವಮ್ ||

ಓ ನಾಥನೇ! ಪ್ರಲಯದನಂತರ ನಿನ್ನ ದಯಾಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿಸದಿದ್ದರೆ ,ಈ ಲೋಕಗಳು ಶ್ರುಷ್ಟವಾಗದಿರುವುದು, (ಲೋಕಗಳೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ್ಡಲ್ಲಿ) ಹಾವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಲಿ ಹೇಗೆ ಸಾದ್ಯ. ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ಎಲ್ಲರಿಗು ಸಹಜ ಸುಹೃತ್ತಾದ (ಮಿತ್ರನಾದ) ನಿನ್ನ ಈ ಆಶ್ರಿತವತ್ಸಲತ್ವವೆಂಬ ಗುಣವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೂಯಿಲ್ಲ.

ಅಡಿಯೇನ್ ಆಳವಂದಾರ್ ರಾಮಾನುಜ ದಾಸನ್

ಮೂಲ – http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2020/10/sthothra-rathnam-slokams-1-10-simple/

ಆರ್ಕೈವ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ : http://divyaprabandham.koyil.org

ಪ್ರಮೇಯಂ (ಲಕ್ಷ್ಯ) – http://koyil.org
ಪ್ರಮಾಣಂ (ಶಾಸ್ತ್ರ ) – http://granthams.koyil.org
ಪ್ರಮಾತಾ (ಪೂರ್ವಾಚಾರ್ಯರು) – http://acharyas.koyil.org
ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಶಿಕ್ಷಣ/ಮಕ್ಕಳ ಪೋರ್ಟಲ್ – http://pillai.koyil.org

ಸ್ತೋತ್ರ ರತ್ನ – ಸರಳ ವಿವರಣೆ – ತನಿಯನ್ಗಳು

Published by:

ಶ್ರೀ: ಶ್ರೀಮತೇ ಶಠಕೋಪಾಯ ನಮ: ಶ್ರೀಮತೇ ರಾಮಾನುಜಾಯ ನಮ: ಶ್ರೀಮದ್ ವರವರಮುನಯೇ ನಮ:

ಸ್ತೋತ್ರ ರತ್ನ

ಸ್ವಾದಯನ್ನಿಹ ಸರ್ವೇಷಾಮ್ ತ್ರಯ್ಯನ್ತಾರ್ತಮ್ ಸುದುರ್ಗ್ರಹಮ್ |
ಸ್ತೋತ್ರ ಯಾಮಾಸ ಯೋಗೀನ್ದ್ರಃ ತಮ್ ವನ್ದೇ ಯಾಮುನಾಹ್ವಯಮ್ ||

ಅಡಿಯೇನ್ ಅರಿಯಲು ಕಠಿನವಾದ ವೇದಾನ್ತ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಸುಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಿ(ಗ್ರಹಿಸಲು ಸುಲಭವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ) ಸ್ತೋತ್ರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದ ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮರಾದ ಆಳವಂದಾರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ.

ನಮೋ ನಮೋ ಯಾಮುನಾಯ ಯಾಮುನಾಯ ನಮೋ ನಮಃ |
ನಮೋ ನಮೋ ಯಾಮುನಾಯ ಯಾಮುನಾಯ ನಮೋ ನಮಃ ||

ಅಡಿಯೇನ್ ಆಳವಂದಾರನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅವರಿಗೆ ನಾಮಸ್ಕರಿಸಲಾಗದಿರಲು ಅಡಿಯೇನಿಂದ ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಅಡಿಯೇನ್ ಆಳವಂದಾರ್ ರಾಮಾನುಜ ದಾಸನ್

ಮೂಲ – http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2016/12/sthothra-rathnam-invocation/

ಆರ್ಕೈವ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ : http://divyaprabandham.koyil.org

ಪ್ರಮೇಯಂ (ಲಕ್ಷ್ಯ) – http://koyil.org
ಪ್ರಮಾಣಂ (ಶಾಸ್ತ್ರ ) – http://granthams.koyil.org
ಪ್ರಮಾತಾ (ಪೂರ್ವಾಚಾರ್ಯರು) – http://acharyas.koyil.org
ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಶಿಕ್ಷಣ/ಮಕ್ಕಳ ಪೋರ್ಟಲ್ – http://pillai.koyil.org

ಸ್ತೋತ್ರ ರತ್ನ- ಸರಳ ವಿವರಣೆ

Published by:

ಶ್ರೀ: ಶ್ರೀಮತೇ ಶಠಕೋಪಾಯ ನಮ: ಶ್ರೀಮತೇ ರಾಮಾನುಜಾಯ ನಮ: ಶ್ರೀಮದ್ ವರವರಮುನಯೇ ನಮ:

vishnu-lakshmi
alavandhar-nathamunigal

ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾತ ಹಾಗು ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಯದ ಉತ್ತಮ ವಿದ್ವಾನ್ ಹಾಗು ಶ್ರೀಮನ್ನಾಥಮುನಿಗಳ ಪೌತ್ರರಾದ(ಮೊಮ್ಮಗರಾದ) ಆಳವಂದಾರ್ ಪ್ರಾಪ್ಯ (ಹೋಂದಬೇಕಾದ ವಿಷಯ/ ಗುರಿ) ಹಾಗು ಪ್ರಾಪಕಗಳ (ಅದರ ಉಪಾಯ/ಸಾಧನ) ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ದ್ವಯಮಹಾಮಂತ್ರದ ವಿಸ್ತರ ವಿವರಣೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ತೋತ್ರ ರತ್ನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಮಗೆ ಲಭ್ಯವಾದ ಪೂರ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತೋತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪುರಾತನತಮವಾದದ್ದು.

ಪೆರಿಯ ನಂಬಿಗಳು ಇಳೈಯಾೞ್ವಾರನ್ನು(ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜರನ್ನು) ಆಳವಂದಾರಿನ ಶಿಷ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಸಲು ಕಾಂಚೀಪುರಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿದ್ದರು. ತಿರುಕ್ಕಚ್ಚಿ ನಂಬಿಗಳ ಉಪದೇಶದಂತೆ ದೇವಪ್ ಪೇರುಮಾಳಿನ ಕೈಂಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಳೈಕ್ಕಿಣಱಿಂದ(ಒಂದು ಬಾವಿ) ತೀರ್ಥವನ್ನು ತರುತಿದ್ದರು. ಪೆರಿಯ ನಂಬಿಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ ರತ್ನದಿಂದ ಪಠನವು ಇಳೈಯಾೞ್ವಾರನ್ನು ತುಂಬಾ ಅಕರ್ಶಿಸಿತು ಹಾಗು ಅವರನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ತಂದಿತು. ಎಮ್ಪೆರುಮಾನಾರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಇಳೈಯಾೞ್ವಾರಿಗೆ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ತುಂಬಾ ಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು ಇದರ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಶ್ರೀವೈಕುಂಠಗದ್ಯದಲ್ಲು ಆಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ

ಪೆರಿಯವಾಚ್ಚಾನ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಈ ದಿವ್ಯವಾದ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದುರ್ಗ್ರಾಹ್ಯವಾದ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಗೆ ಸುವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿ ಸರಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೋಡುತಿದ್ದೇವೆ.

ಅಡಿಯೇನ್ ಆಳವಂದಾರ್ ರಾಮಾನುಜ ದಾಸನ್

ಮೂಲ – http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2020/10/sthothra-rathnam-simple/

ಆರ್ಕೈವ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ : http://divyaprabandham.koyil.org

ಪ್ರಮೇಯಂ (ಲಕ್ಷ್ಯ) – http://koyil.org
ಪ್ರಮಾಣಂ (ಶಾಸ್ತ್ರ ) – http://granthams.koyil.org
ಪ್ರಮಾತಾ (ಪೂರ್ವಾಚಾರ್ಯರು) – http://acharyas.koyil.org
ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಶಿಕ್ಷಣ/ಮಕ್ಕಳ ಪೋರ್ಟಲ್ – http://pillai.koyil.org

స్తోత్ర రత్నము – సరళ వ్యాఖ్యానము – శ్లోకములు 61- 65

Published by:

శ్రీః  శ్రీమతే శఠకోపాయ నమః  శ్రీమతే రామానుజాయ నమః  శ్రీమత్ వరవరమునయే నమః

పూర్తి క్రమము

శ్లోకములు 51-60

శ్లోకము 61 –  “నీవు మహా గొప్ప వంశములో పుట్టావు? నిస్సహాయ వ్యక్తిలా ఎందుకు మాట్లాడుతున్నావు?” అని భగవానుడు ప్రశ్నిస్తున్నారు. “నేను గొప్ప వంశములో పుట్టినా, నేను చేసిన లెక్కలేని పాపకర్మల కారణంగా ఈ సంసారములో కూరుకుపోతున్నాను; దయచేసి నన్ను ఉద్ధరించు” అని ఆళవందార్లు ప్రార్థిస్తున్నారు. 

జనిత్వాऽహం వంశే మహతి జగతి ఖ్యాతయశసాం
శుచీనాం ముక్తానాం గుణపురుష తత్వస్థితివిదాం।
నిసర్గా దేవ త్వచ్చరణ కమలైకాంత మనసాం
అదోऽధః పాపాత్మా శరణద! నిమజ్జామి తమసి॥

ఆశ్రితులకు అభయమిచ్చు ఓ నా స్వామి! ఈ ప్రపంచములో అతి ప్రసిద్దులు, పరిశుద్దులు, నీతో కలిసి ఉండాలని ఆశించేవారు, చిత్ మరియు అచిత్తుల పరిభాష ఎరిగినవారు, నీ దివ్య చరణ కమలముల యందే నిత్యము ధ్యానించు గొప్ప వ్యక్తిత్వముగల వంశపరంపరలో నెను పుట్టానుకానీ, నేనొక పాపాల పుట్టని, ఆ కారణంగా ఈ సంసార లోతుల్లోకి నేను కూరుకుపోతున్నాను.

శ్లోకము 62 – “ఇంతటి గొప్ప వంశ పరంపరలో నీ పుట్టుక నిరర్థకమయ్యేటంతటి పాపాలు నువ్వేంచేశావు?” అని భగవాన్ ప్రశ్నిస్తున్నారు. “పాపాత్మా” (మునుపటి పాశురములో తెలిపినట్టుగా) అని ఆళవందార్లు విశదీకరింస్తున్నారు.

అమర్యాదః క్షుద్ర శ్చలమతిరసూయాప్రసవభూః
కృతఘ్నో దుర్మానీ స్మరపరవశో వంచనపరః।
నృశంసః పాపుష్థః కథమహమితో దుఃఖజలధేః
అపారాదుత్తీర్ణస్తవ పరిచరేయం చరణయోః॥

అల్పమైన విషయాలను కోరుతూ వేదాల పరిధి దాటిన వాడిని నేను,  చంచలమైన మనస్సుతో, అసూయ మూలంగా, నాకు మంచి చేసిన వారికి కూడా హాని తలపెడుతూ, అహంకారము/అహంభావముతో, కామ వ్యసనుడిగా, మోసాలు చేస్తూ, కౄరమైన పనులలో పాల్పడుతూ ఎన్నో పాపకర్మలలో మునిగి ఉన్నాను, ఈ అనంత దుఃఖ సాగరములో ఈదుతూ నేను ఒడ్డుకి చేరేది ఎప్పుడో, నీ దివ్య పాదలను సేవించేది ఎప్పుడో?   

శ్లోకము 63 – “నీవు ఉద్దేశపూర్వకంగా చేసిన తప్పులను నేను తొలగించనా?” అని భగవానుడు ప్రశ్నిస్తున్నారు. “కాకాసురుడు (కాకి రూపాన్ని ధరించిన ఇంద్ర పుత్రుడు) మరియు శిశుపాలుడు చేసిన అపకారములను క్షమించిన విధముగా ఓ రాజాధిరాజా, నా తప్పులను కూడా క్షమించలేవా?” అని ఆళవందార్లు బదులిస్తున్నారు.

రఘువర! యదభూస్త్వం తాదృశో వాయసస్య
ప్రణత ఇతి దయాళుర్ యచ్చ చైద్యస్య  కృష్ణా!।
ప్రతిభవం అపరాద్ధు ముగ్ధ! సాయుజ్యదోऽభూః
వద కిమపదమాగస్తస్య తేऽస్తి క్షమాయాః॥

రఘుకుల శ్రేష్ఠుడు శ్రీ రామునిగా అవతరించిన ఓ నా స్వామీ! కాకాసురుడు మహాపాపము చేసినా, అతను శరణాగతుడని నీవు అతనిపై దయ చూపలేదా? ఓ కృష్ణా! అనేక జన్మలలో అనేకానేక పాపములు చేసి చేడికులములో పుట్టిన శిశుపాలుడికి మోక్షాన్ని ప్రసాదించావు కదా? నీ ఓరిమి ఔన్నత్యానికి ఏ పాపము లక్ష్యము కాక ఉండును. దయచేసి వివరింపుము.

శ్లోకము 64 –  “నేను స్వతంత్రుడనే, కొందరిని నేను క్షమించి ఉన్నతగతికి చేరుకునేలా చేశాను. కానీ అదే ప్రమాణము అవుతుందా?” అని భగవానుడు ప్రశ్నిస్తున్నారు. “సారగ ఒడ్డుపైన ఉండి అందరి సమక్షములో వాగ్దానము (శరణాగతులను రక్షిస్తానని) చేసితివి, శరణాగతులలో నేను లేనా, నేను చేసినది శరణాగతి కాదా?” అని ఆళవందార్లు బదులిస్తున్నారు.

నను ప్రపన్నస్సకృదేవ నాథ!
తవాహస్మీతి చ యాచమానః!
తవానుకంప్యః స్మరతః ప్రతిజ్ఞాం
మదేకవర్జం కిమిదం వ్రతం తే॥

ఓ నా స్వామీ! “నన్ను నేను నీకు సమర్పించుకొంటిని”, “నేను మీకు ప్రత్యేక సేవ చేయాలి” నేను ప్రార్థిస్తున్నాను, నీ వాగ్దానముని (రామ రావణ యుద్ధానికి ముందు (సముద్ర ఒడ్డున విభీషనుడికి తెలియజేశిన)) ధ్యానించుచూ; నీ ఈ వాగ్దానము నాకు మాత్రమే వర్తించదా?

శ్లోకము 65 – ఆళవందార్లు శ్రీరామాయణము అయోధ్య కాండము 18.30లో చెప్పినట్టుగా ‘రామో ద్విర్నాభిభాషతే’ (రెండు తీరులుగా శ్రీ రాముడు మాట్లాడడు) అన్న మాటను నీవు మరచినా,  పెరియ ముదలియార్లతో (శ్రీ నాథమునులతో) నా యొక్క సంబంధము (వారి మనుమడిగా జన్మించుట), వారి నుండి సంక్రమించిన జ్ఞానముని దృష్ఠిలో పెట్టుకొని నా దోషాలను పట్టించుకోక నన్ను స్వీకరించాలి”,  భగవాన్ బదులిస్తూ “నీవు వచ్చిన పద్దతిలో ఏ దోషము లేదు కనక, అలా చేయుటకు నాకే అభ్యంతరము లేదు” అని ఆళవందార్లకు ఆ వరాన్ని అనుగ్రహిస్తారు. సంతృప్తిపడి ఆళవందార్లు స్తోత్రరత్న ప్రబంధముని ముగిస్తారు.

అకృత్రిమ త్వచ్చరణారవింద
ప్రేమ ప్రకర్షావధిం ఆత్మవంతం।
పితామహం నథమునిం విలోక్య
ప్రసీద మద్వృత్త మచింతయిత్వా॥

ఓ భగవానుడా! నా ప్రవర్తనను నిగ్రహించి, నీ పాదాల యందు సహజ భక్తి ప్రపూర్ణులైన మా తాతగారు నాథమునులను దృష్థిలో పెట్టుకొని దయతో నీవు నన్ను క్షమించాలి.

అడియెన్ శ్రీదేవి రామానుజ దాసి

మూలము: http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2020/10/sthothra-rathnam-slokams-61-to-65-simple/

ఇక్కడ భద్రపరచబడి ఉన్నాయి : http://divyaprabandham.koyil.org

ప్రమేయము (గమ్యము) – http://koyil.org
ప్రమాణము (ప్రమాణ గ్రంథములు) – http://granthams.koyil.org
ప్రమాత (ఆచార్యులు) – http://acharyas.koyil.org
శ్రీవైష్ణవ విద్య / పిల్లల కోసం– http://pillai.koyil.org

స్తోత్ర రత్నము – సరళ వ్యాఖ్యానము – శ్లోకములు 51-60

Published by:

శ్రీః  శ్రీమతే శఠకోపాయ నమః  శ్రీమతే రామానుజాయ నమః  శ్రీమత్ వరవరమునయే నమః

పూర్తి క్రమము

శ్లోకములు 41-50

శ్లోకము 51 – “నీ గొప్ప కృపతోనే, ఈ దయ కలిగినవారి మరియు దయ కోరే వారి మధ్య సంబంధము స్థాపించబడింది; ఈ సంధర్భముగా, నీవు నన్ను త్యజించకుండా నన్ను రక్షించాలి”, అని  ఆళవందార్లు తెలుపుతున్నారు.

తదహం త్వదృతే న నాథవాన్
మదృతే త్వం దయనీయవా న్న చ।
విధినొర్మితమేతదన్వయం
భగవాన్! పాలయ మా స్మ జీహపః॥

జ్ఞాన సంపూర్ణుడవైన ఓ భగవాన్! నీవు తప్పా వెరెవరినీ స్వామిగా భావించని వాడిని, నీ దయాపాత్రుడిగా నీకు నేను తప్పా వేరెవరు లేరు. నీ కృపతో ఏర్పడిన ఈ సంబంధాన్ని పరిత్యజించకుండా రక్షించాలి.

శ్లోకము 52 – “ఆత్మ యొక్క స్వరూపాన్ని బట్టి రక్షణ ఉండును; నీవు స్వరూప నిర్ధారణ చేసి నాకు శరణాగతి చేయి” అని  ఎంబెరుమానుడు తెలియజేస్తున్నారు.  తిరువాయ్మొళి 2.9.5లో నమ్మళ్వార్లు “సిఱప్పిల్ వీడు” అని చెప్పినట్టుగా, “నాకు ఎటువంటి నిర్బంధము లేదు; ఈ ఆత్మ నీ పాదపద్మముల యందు శరణాగతి చేసినది” అని ఆళవందార్లు తెలుపుతున్నారు.

వపురాదిషు యోऽపి కోऽపి వా
గుణతోऽసాని యథాతథావిధః।
తదయం తవ పాదపద్మయోః
అహమధ్యైవ మయా సమర్పితః॥                                                                              

అనేక శరీరాలలో నాదొక శరీరముగా, ఏ గుణాలున్నా సరే [స్వరూప, గుణ]; ఈ విషయాలతో నాకే నియంత్రణ లేదు, కావున, ఆత్మ అను ఈ అంశమును, నేను నీ చరణారవిందముల యందు అప్పుడే సమర్పణ చేసాను..

శ్లోకము 53 – “ఆళవందార్లని కలవరపడు స్థితిలో ఎలా వదలగలను?” అని భగవానుడు ఆలోచిస్తూ,  “నీవెవరు, నీవెవరికి నిన్ను నీవు సమర్పించుకున్నావు?” అని అడుగుతున్నారు. తిరువాయ్మొళి 2.3.4 లో “ఎనదావి ఆవియుం నీ…..ఎనదావి యార్? యానార్?” అని నమ్మళ్వార్లు  చెప్పినట్టుగా దృఢ నిశ్చయముతో “నీవు నీ సొత్తునే స్వీకరించావు; ఆత్మ సమర్పణం కూడా ఆత్మాపహారం లాంటిది” అని ఆళవందార్లు చెబుతూ తన శరణాగతికి చింతిస్తున్నారు.

మమ నాథ! యదస్తి యోऽస్మ్యహం
సకలం తద్ధి తవైవ మాధవ।
నియతస్వమితి ప్రబుద్దధీః
అథవా కింను సమర్పమామి తే॥

సర్వస్వామి మరియు లక్ష్మీ నాధుడవైన ఓ భగవాన్! నా ఉనికి మరియు నా సొంతమైనవన్నింటికీ నీవే యజమానివి. ఇది తెలిసిన పిదప నేను నీకు సమర్పించగలిగినది ఇంకేముంది?

శ్లోకము 54 –  ఆత్మ అపహరణ చర్యగా పరిగణించబడే ‘ఆత్మ సమర్పణము’ తో నేను ఆగటం లేదు. కాబట్టి, నీ నిర్హేతుక కృప తో ఈ శేషత్వమును (మీ పట్ల నా దాస్యం) నాకు అనుగ్రహించితివి, ఈ జ్ఞానమును నీ సేవలో ఉపయోగించడానికి  దయచేసి నాకు మూడు స్థాయుల పర భక్తిని ప్రసాదించుము అని ఆళవందార్లు విన్నపించుకుంటున్నారు.

అవబోదితవా నిమాం యథా
మయి నిత్యం భవధీయతాం స్వయం।
కృపయైతదనన్యభోగ్యతాం
భగవాన్! భక్తిమపి ప్రయచ్చ మే॥

ఓ స్వామి! నీ నిష్కామ కృపతో ఈ దాసుడికి సేవాభాగ్యాన్ని అనుగ్రహించినట్లుగా, దయతో నాకు వేరేచోట లభ్యముకాని భక్తి మాధుర్యాన్ని కూడా ప్రసాదించండి. 

శ్లోకము 55 – భగవత్కృపతో సమృద్దిగా భక్తిని పొందిన ఆళవందార్ల పిదప, భగవత్ శేషత్వంతో ఆగకుండా  తదీయ శేషత్వం (భగవత్ భక్తులకు దాసునుగా) అనుగ్రహించమని ప్రార్థిస్తున్నారు.

తవ దాస్యసుఖైక సంగినాం
భవనేష్వస్త్వపి కీటజన్మ మే।
ఇతరావసథేషు మాస్మభూత్
అపి మే జన్మ చతుర్ముఖాత్మనా॥

నిన్ను సేవించే దాసుల దివ్య భవనములో (ఇళ్ళలో) ఒక పురుగులానైన జన్మించాలి. ఇతరుల ఇండ్లల్లో బ్రహ్మలా పుట్టినా నాకు స్ఫురించదు.

శ్లోకము 56 – వైష్ణవ నివాసంలో జన్మించినందుకు అంత కీర్తి నాకు అవసరమా? ఆ ఇంటివారు నన్ను వేరుగా కాకుండా, వాళ్ళల్లో ఒకరిగా ‘నా వారు’ గా భవించి తమ ప్రత్యేక కృపను నాపై కురిపించే విధంగా ఉండాలి”, అని ఆళవందార్లు  అడుగుతున్నారు.

సకృత్త్వదాకారవిలోకనాశయా
తృణీకృతానుత్తమ భుక్తిముక్తిభిః।
మహాత్మభిర్ మామవలోక్యతాం నయ
క్షణేపి తే యద్విరహోऽతిదుస్సహః॥

గొప్ప సుఖాలు మరియు ముక్తిని అనుభవించే వారు, అయినా ఒక్కసారి నీ దివ్య స్వరూప దర్శనముతో పోలిస్తే ఆ సుఖాలన్నీ ఒక గడ్డి పరకలా భావించేవారు, ఎవరి ఎడబాటైతే నీవు భరించలేవో, అటువంటి గొప్ప వైష్ణవులు చూపు నాపై పడేలా నాకు అర్హతనివ్వు.

శ్లోకము 57 – శేషత్వము యొక్క అత్యున్నత స్థితి అయిన తదీయ శేషత్వముపై (భగవత్భక్తుల దాసులు) ఆళవందార్లు ధ్యానిస్తున్నారు. శేషత్వపు ఆవల ఉన్నవారి పట్ల విరక్తి నొందుతూ” దయచేసి వాటిని తొలగించండి (నా జీవితము నుండి)” అని భగవానుడిని ప్రార్థిస్తున్నారు.

న దేహం న ప్రాణాన్న చ సుఖమశేషాభిలషితం
న చాత్మానం నాన్యత్ కిమపి తవ శేషత్వవిభవాత్।
బహిర్భూతం నాథ! క్షణమపి సహే యాతు శతధా
వినాశం తత్సత్యం మధుమథన! విజ్ఞాపన మిదం॥

ఓ నా స్వామి! నీ శేషత్వ సంపద రహితమైనదేదైనా – నా ఆత్మ అయినా, నా శరీరమైనా, ప్రాణ వాయువైనా, అందరూ కోరుకునే ఆ భోగభాగ్యాలైనా ఒక్క క్షణం కూడా నేను సహించను; అటువంటి (శేషత్వ రహితమైన) అంశాలన్నీ కనుమరుగైపోనీ. మధు అనే రాక్షసుడిని వధించిన ఓ నా స్వామీ! ఇదియే సత్యము, ఇదే నా విన్నపము.  

శ్లోకము 58 – “నాకు క్రోధము కలిగించే భగవత్ అపచారము మొదలైన ఎనేక అమంగళమైన అంశాలున్న ఈ సంసారములో, వాటి పట్ల విరక్తి చూపిస్తూ కైంకర్య మార్గములో అడ్డంకులు తొలగించాలని, పెద్ద పెద్ద యోగులకు కూడా సాధ్యముకానిది కోరుతున్నావు” అని ఎంబెరుమాన్ ఆశ్చర్యపోతుండగా, “అనేక అమంగళ గుణాలను నిర్మూలించే, నీలో ఉన్న అనంతమైన మంగళ గుణాలను ధ్యానిస్తూ ఉండాలనేదే నా కోరిక” అని ఆళవందార్లు బదులిస్తున్నారు.

దురంతస్యానాథేరపరిహరణీయస్య మహతో
నిహీనాచారోऽహం నృపశురశుభస్యాస్పదమపి।
దయాసింధో! బంధో! నిరవధికవాత్సల్యజలధే!
తవ స్మారం స్మారం గుణగణమిదీచ్చామి గతభీః॥

కృపా సాగరుడివైన ఓ నా స్వామీ! నాతో సర్వవిధ సంబంధములన్నీ ఉన్న ఓ నా స్వామీ! తల్లి చూపించే వాత్సల్య కృపా సాగరుడివైన ఓ నా స్వామీ! తొలగించుటకు అసాధ్యమైన, ఆద్యంతములులేని ఘోర పాపాలకు నిలయుడైన నేను, నీ యొక్క కల్యాణ గుణములను పదే పదే ధ్యానిస్తూ నిర్భయముతో నిన్ను ఈ విధముగా కోరుతున్నాను.

శ్లోకము 59 – ముందుటి శ్లోకములో ‘ఇచ్ఛామి’ అని చెప్పినట్టుగా,  నీవు నిజంగా (నన్ను) కోరుతున్నావా?” అని భగవానుడు ప్రశ్నిస్తున్నారు. “మీ గొప్పతనానికి సరితూగే కోరిక నాలో ఉన్న సంగతి మీ దివ్య సన్నిధిలో వ్యక్తపరచలేని మంద బుద్దిని నేను. నా కోరికను విశద పరచిన మాటలను స్వీకరించి నా బుద్దిని సంస్కరించి నాకది సాధ్యమైయ్యేలా చేయి స్వామి” అని ఆళవందార్లు బదులిస్తున్నారు. 

అనిచ్చన్నప్యేవం యది పునరితీచ్చన్నివ రజః
తమశ్చన్నశ్ఛద్మస్తుతి వచనభంగీమరచయం।
తథాऽపీర్థం రూపం వచనమవలంబ్యాపి కృపయా
త్వమే వైవం భూతం ధరణిధర! మే శిక్షయ మనః॥

భూమిని ఉద్ధరించిన ఓ భగవాన్! రజో తమో గుణాలతో కప్పబడి ఉన్న ఈ దాసుడికి అటువంటి కోరిక అంతగా  లేకున్నా, నిజమైన కోరిక ఉన్నవారిలా నీకు కపటపు ప్రశంసలు అందిస్తూ, అటువంటి ప్రశంసల కారణముగా గైకొన్న నీవు ఆ కారణముగా నీ అనన్య కృపతో నా బుద్దిని సంస్కరించవలెను.

శ్లోకము 60 – “నీవు కోరిక కూడా లేనివాడివి. నీలో  కోరికను సృష్టించిన, తర్వాత నిన్ను రక్షించాలని నీవు కోరుకుంటున్నావు – అలా నేను ఎందుకు చేయాలి?”  అని భగవానుడు ప్రశ్నిస్తున్నారు. భగవానుడు మరియు తన మధ్య ఉన్న అనివార్యమైన సంబంధాన్ని గురించి ఆళవందార్లు వివరిస్తున్నారు.

పితా త్వం మాతా త్వం దయిత తనస్త్వం ప్రియ సుహృత్
త్వమేవ త్వం మిత్రం గురురసి గతిశ్చాసి జగతాం।
త్వదీయ స్త్వద్భృత్యస్తవ పరిజన స్త్వద్గతి రహం
ప్రపన్నశ్చైవం సత్యహమపి తవైవాస్మి హి భరః॥

అన్ని లోకాలకు నీవు తల్లివి, తండ్రివి; ప్రియమైన పుత్రుడివి; నమ్మదగిన మిత్రుడివి (మనసులోని మాటలు పంచుకోగల); ఆచర్యుడివి; నీవే ఉపాయము మరియు నీనే ఉపేయము; నేను నీ వాడను; నీ దాసుడను; నీవే ఏకైక ఉపాయోపేయములుగా ఉన్న వాడిని; ఇటువంటి పరిస్థితిలో నన్ను నీవే రక్షించాలి కదా?

అడియెన్ శ్రీదేవి రామానుజ దాసి

మూలము: http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2020/10/sthothra-rathnam-slokams-51-to-60-simple/

ఇక్కడ భద్రపరచబడి ఉన్నాయి : http://divyaprabandham.koyil.org

ప్రమేయము (గమ్యము) – http://koyil.org
ప్రమాణము (ప్రమాణ గ్రంథములు) – http://granthams.koyil.org
ప్రమాత (ఆచార్యులు) – http://acharyas.koyil.org
శ్రీవైష్ణవ విద్య / పిల్లల కోసం– http://pillai.koyil.org

స్తోత్ర రత్నము – సరళ వ్యాఖ్యానము – శ్లోకములు 41- 50

Published by:

శ్రీః  శ్రీమతే శఠకోపాయ నమః  శ్రీమతే రామానుజాయ నమః  శ్రీమత్ వరవరమునయే నమః

పూర్తి క్రమము

శ్లోకములు 31-40

శ్లోకము 41 –  ఈ శ్లోకము – భగవానుడికి అతి ప్రియమైన, ధ్వజము మరియు ఇతర దివ్య సేవలందిస్తున్న పెరియ తిరువడి (గరుడాల్వాన్, గరుడ) తో ఎంబెరుమానుడితో కలసి ఉండటాన్ని ఆళవందార్లు ఆనందిస్తున్నారు.

దాస సఖా వాహనమాసనం ద్వజో
యస్తే వితానం వ్యజనం త్రయీమయః ।
ఉపస్థితం తేన పురో గరుత్మతా
త్వదంఘ్రిసమ్మర్ధకిణాంగశోభినా॥

వేదములు అంగములుగా, నీ సేవకునిగా, మిత్రునిగా, వాహనముగా, సింహాసనముగా, ధ్వజముగా, నీకు ఛత్ర చామరములుగా, నీ దివ్య చరణములు ఒత్తిడితో ఏర్పడిన పుమచ్చలతో గుర్తింపబడి ప్రకాశిస్తున్నవాడు గరుడ (గరుడాల్వాన్); అటువంటి గరుడునిచే నీవు పూజలందుకుంటున్నావు.

శ్లోకము 42 – ఈ శ్లోకము – శ్రీ సేనాపతి ఆళ్వానుని (విశ్వక్సేనుడు) సామ్రాజ్యాన్ని, విశ్వక్సేనునిపై తన సమస్త బాధ్యతలని ఉంచి తాను అతని నియంత్రణలో ఉన్న ఎంబెరుమానుడిని  ఆళవందార్లు ఆనందిస్తున్నారు.

త్వదీయభుక్తోజ్జిత శేషభోజినా
త్వయా నిసృష్ఠాత్మభరేణ యద్యథా।
ప్రియేణ సేనాపతినా న్యవేది తత్
తథాऽనుజానంత ముదారవీక్షణైః॥

నీవు (భగవాన్) భుజించిన తరువాత శేషము (మిగిలినది) విశ్వక్సేనులు భుజిస్తారు, లీలా విభూతి మరియు నిత్య విభూతి నిర్వహణ బాధ్యతను నీ నుండి తీసుకోగలిగినవారు; అందరికీ ప్రియమైన వారు, కార్యములు నిర్వహించుటకు నీ యొక్క కను సైగతో అనుమతి తీసికొని వాటిని సుసంప్పన్నము చేసెదరు విశ్వక్సేనులవారు.

శ్లోకము 43 –  “సదా పశ్యంతి సూరయః” (నిరంతరము ఎంబెరుమానుని నిత్యసూరులు కనులారా చూస్తుంటారు) అని విష్ణు సూక్తములో వివరించినట్టుగా ఈ శ్లోకములో ఎంబెరుమానునికి నిత్యసూరులందించే సేవలను ఆళవందార్లు అనుభవిస్తున్నారు. తిరువాయ్మొళి 2.3.10లో “అదియార్గళ్ కుళాంగళై ఉడన్ కూడవదు ఎన్ఱు కొలో?” (నిత్యసూరుల సమూహములో నేనెప్పుడు చేరతానో?) అని ప్రార్థన చేస్తున్నారు.

హతాఖిల క్లేశమలైః స్వభావతః
*సదానుకూల్యైకరసైః తవోచితైః।
గృహీత తత్తత్పరిచాససాధనైః
నిషేవ్యమాణం సచివైర్యథోచితం॥

* ‘త్వదానుకూల్యైక’ అని కూడా పఠించవచ్చు.

కళంకములు మరియు బాధ రహితమైన నిత్యసూరులచే పూజింజబడే ఈ భగవానుడు!  నీ కైంకర్యమే వారి సుఖానుభవంగా ఉండిన,  స్వాభావికంగా, సామర్థ్యం పరముగా నీసాకూప్యము కలిగి కైంకర్యమునకు అవసరమైన సామగ్రి –  పూల దండలు, ధూప దీపములు చేత పట్టుకొని నీ స్వరూపానుగుణంగా నీకు సూచనలు చేస్తూ సేవలందించేవారు నిత్యసూరులు.

శ్లోకము 44 –   శ్రీ రామాయణము అయోధ్య కాండము 31.25వ ఈ శ్లోకములో “భవాంస్తు సహ వైదేహ్యా గిరిసానుషు రంస్యతే” (కొండలలో అడవులలో నీవు సీతమ్మతో వేంచేసి ఉన్నప్పుడు, మీ ఇరువురికీ నేను సకల సేవలందిస్తాను) అని లక్ష్మణులు విన్నపించుకుంటారు. అనేక విధాలుగా రాములవారు సీతమ్మకి అందిస్తున్న సౌక్యములను ఇక్కడ ఆళవందార్లు పరికిస్తున్నారు.

అపూర్వనానారస భావ నిర్భర
ప్రబద్ధయా ముగ్ధ విదగ్ధ లీలయా।
క్షణాణువత్ క్షిప్తపరాదికాలయా
ప్రహర్శమంతం మహిషీం మహాభుజం॥

పిరాట్టిని ఆలింగనంచేసుకొనేటంత పొడుగాటి చేతులున్న ఆజానుబాహుడైన భగవానుడు వారి నైపుణ్యంతో అందమైన  లీలలతో  బ్రహ్మ కాలం కూడా ఒక్క క్షణం లాగా గడుపుతున్నట్లు ఎన్నో ఆహ్లాదకరమైన లీలలతో ప్రతి క్షణము కొత్తగా  అనిపించేలా పెరియ పిరాట్టిని ఆనందపరచుచున్నారు.

శ్లోకము 45 –   పిరాట్టికి ఆనందము కలిగించే కళ్యాణ గుణాలకి నివాసుడైన భగవత్ స్వరూపమును ఈ శ్లోకములో  ఆళవందార్లు అనుభవిస్తున్నారు.

అచింత్య దివ్యాద్భుత నిత్యయౌవన
స్వభావలావణ్య మయామృతోదధిం।
శ్రియః శ్రియం భక్తజనైక జీవితం
సమర్థ మాపత్సఖ మర్థికల్పకం॥

భగవానుడు అనూహ్యమైన, ఆధ్యాత్మిక / దివ్య, అద్భుతమైన, నిత్య యవ్వనము  కలిగి ఉండి, అసీమిత సౌందర్య సాగరుడు,  (శ్రీ మహాలక్ష్మి) శ్రీ కి సంపదగా, తన భక్తులకి ప్రాణముగా, (అల్ప జ్ఞానులకి కూడా తన అనుభవాన్ని కలిగించు వాడు), స్నేహితులకు ఆప్తునిగా,  కోరికలు తీర్చు కల్పవృక్షము వంటివాడు.  

శ్లోకము 46 – ఈ శ్లోకములో – నేనెప్పుడు ఈ లౌకికాంశాలపై ఆసక్తిని వదులుకొని నా జన్మసాఫల్యంగా ఉద్దేశ్యముతో, క్రిందట శ్లోకములలో వివరించిన రూప, గుణ, విభవ గుణములలో సంపూర్ణుడవైన నీ ప్రీతి కొరకై నీ కైంకర్యములో ఎప్పుడు పాల్గొంటానో అని ఆళవందార్లు భగవానుడి చింతనచేస్తున్నారు.

భవంత మేవానుచరన్ నిరంతరం
ప్రశాంత నిశ్శేష మనోరథాంతరః।
కధాऽహమైకాంతిక నిత్యకింకరః
ప్రహర్షయిష్యామి సనాథ జీవితః॥

ఆనవాలు లేకుండా అన్ని బంధముల నుండి విముక్తి పొంది నిన్నే అనుసరిస్తూ,  నిన్నెప్పుడు నిత్య కైంకర్యముతో మెప్పిస్తానో?

శ్లోకము 47 – ఈ శ్లోకమున,  ఆళవందార్లు తన మునుపటి స్థితిని, పొందతగ్గ ఈశ్వరుని విశిష్ట స్వరూపాన్ని చూసి, బ్రహ్మ రుద్రులు మొదలైన వారికి కూడా అందని కైంకర్యము, ఈ భౌతిక అంశాలతో తాకబడని నిత్యసూరులచే కోరబడిన ఆ కైంకర్యమును, ఈ సంసారినైన నేనెలా ఆశించగలను? రాజ భోగములో విషాన్ని ఎలా కలపగలము!”అని భవిస్తూ, “వళవేళుల్గు” అని నమ్మాళ్వార్లు చేసినట్టు తనను తాను ఖండించుకున్నారు.     

దిగషుచిమవినీతం నిర్దయం మామలజ్జం
పరమపురుష! యోऽహం యోగివర్యాగ్రగణ్యైః।
విదిశివసనకాద్యైః ధ్యాతు మత్యంతదూరం
తవ పరిజనభావం కామయే కామవృత్తః||

ఓ పురుషోత్తమ!  (నా స్వంత) ఇష్టాలు మరియు అభిరుచులకు అనుగుణంగా వ్యవహరించడానికి ప్రసిద్ఢుడనైన నేను, నన్ను నేను ఖండించుకోవాలి, అపవిత్రంగా, సంస్కారహీనుడిగా, నిర్లజ్జగా, నిర్దయగా ఉన్న నేను, యోగులలో ఉత్తములుగా భావించబడే  బ్రహ్మ, రుద్రుడు, సనకులు మొదలైనవారు ఆలోచించడనికి కూడా సాధ్యం కాని నీ సేవను కోరుతున్నాను. 

శ్లోకము 48 – ఈ శ్లోకములో – ఆళవందార్లు తన పాపములను తొలగించి కృపతో తనను స్వీకరించమని ఎంబెరుమానునికి  విన్నపిస్తున్నారు. మరో వివరణ – “నన్ను నా లక్ష్యన్ని చేరుకునే దారిలో అడ్డమువచ్చే నా పాపములన్నీ నీవు ఔన్నత్యముతో తొలగించాలి” అని ఆళవందార్లు భగవానుడిని ప్రార్థిస్తున్నారు. ఇంతకు ముందు ఎంబెరుమానుడి యొక్క అత్యున్నత గొప్పతనాన్ని చూసి వెళ్లిపోయి ఇప్పుడు, భగవానుడి సౌలభ్య గుణాన్ని చూసి వారిని ఆశ్రయిస్తున్నారు.

అపరాధసహస్రభాజనం
పతితం భీమభవార్ణవోదరే।
అగతిం శరణాగతం హరే!
కృపయా కేవలమాత్మసాత్కురు॥

ఓ నా దుఃఖాలను తొలగించే ఆపద్భాంధవా! నేను అనేక పాపాలకు పుట్ట లాంటివాడను; నేను ఘోరమైన ఈ సంసార సాగరములో పడ్డాను, నీవు తప్పా నాకు ఆశ్రయము లేదు, నిన్ను శరణు వేడుతున్నాను; నీ కృపతో మాత్రమే, నీవు నన్ను నీవాడిగా స్వీకరించాలి.

శ్లోకము 49 – ఈ శ్లోకములో – “నీలో పుష్కలంగా లోపాలు ఉన్నప్పుడు, ఆ లోపాలను తొలగించుకునే మార్గములను వెదకకుండా లేదా అన్నీ విడిచి నన్ను వేడుకోకుండా, “కృపయా కేవలమాత్మసాత్కురు”(నీ కృప కారణంగా నన్ను స్వీకరించు) అని నన్నెందుకు బలవంత పెడుతున్నావు అని భగవానుడు ఆళవందార్ని ప్రశ్నిస్తున్నాడు. దానికి ఆళవందార్లు బదులిస్తూ “శాస్త్ర అనుష్థానములలో నాకు ఏ జ్ఞానము లేదు” (శాస్త్రములో చెప్పబడిన పద్దతులు /సాధనములు) [ఉపయాంతరములలో పాల్గొనకపోవుట]; నాకు రక్షణ ఎవరు లేరు కాబట్టి, నేను వదులుకోలేను. కాబట్టి కృపతో కూడిన నీ ఒక్క చూపు మాత్రమే నా ఉద్దరణకి సోపానము”.

అవివేక ఘనాన్థ దిఙ్ముఖే
బహుధా సంతత దుఃఖవర్షిణి।
భగవన్! భవదుర్ధినే పథః
స్కలితం మామవలోకయాచ్యుత॥

జ్ఞాన, శక్తి మొదలైన 6 గుణాలలో పరిపూర్ణుడవైన ఓ భగవానుడా!  నీ భక్తులను ఎన్నడు విడువని వాడా!  కారు మబ్బులు అలుముకొని అనేక రకాలుగా ఘోరమైన దుఃఖ వర్షాన్ని కురిపిస్తున్న ఈ సంసారపు చీకటిలో  నేను ధర్మ మార్గము నుండి దారి తప్పాను; నీ చల్లని చూపుతో నన్ను అనుగ్రహించు.

శ్లోకము 50 – ఈ శ్లోకములో – “నీ కృప తప్పా నాకింకే రక్షణ లేదు, నీకు తగిన కృపా పాత్రుడను నేనే; కాబట్టి ఈ అవకాశాన్ని వదలవద్దు” అని ఆళవందార్లు చెబుతున్నారు.

న మృషా పరమార్థమేవ మే
శృణు విజ్ఞాపనమేక మగ్రతః।
యది మే న దయిష్యసే తతో
దయనీయస్తవ నాథ దుర్లభః॥

ఓ నా స్వామి! ముందు దయతో నా విన్నపాన్ని వినండి; (ఇది వినతి) వాస్థవమైనది, తప్పు కాదు; నాపైన నీవు నీ దయ చూపించక పోతే, నన్ను కోల్పోయిన తరువాత, నీ దయ పొందటానికి అర్హత గలవారు నీకు వెరెవరు దొరకరు.

అడియెన్ శ్రీదేవి రామానుజ దాసి

మూలము: http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2020/10/sthothra-rathnam-slokams-41-to-50-simple/

ఇక్కడ భద్రపరచబడి ఉన్నాయి : http://divyaprabandham.koyil.org

ప్రమేయము (గమ్యము) – http://koyil.org
ప్రమాణము (ప్రమాణ గ్రంథములు) – http://granthams.koyil.org
ప్రమాత (ఆచార్యులు) – http://acharyas.koyil.org
శ్రీవైష్ణవ విద్య / పిల్లల కోసం– http://pillai.koyil.org

స్తోత్ర రత్నము – సరళ వ్యాఖ్యానము – శ్లోకములు 31-40

Published by:

శ్రీః  శ్రీమతే శఠకోపాయ నమః  శ్రీమతే రామానుజాయ నమః  శ్రీమత్ వరవరమునయే నమః

పూర్తి క్రమము

శ్లోకములు 21-30

శ్లోకము 31 –    ఈ శ్లోకములో “కేవలము నీ దివ్య చరణముల దర్శనముతో సరిపోదు, నా శిరస్సుని నీ దివ్య తిరువడితో అలంకరించాలి” అని ఆళవందార్లు చెబుతున్నారు. తిరువాయ్మొళి 9.2.2లో చెప్పినట్టుగా “పడిక్కళవాగ నిమిర్త నిన్ పాదపంగయమే తలైక్కణియాయ్” (ముల్లోకాలంత పెరిగిన నీ దివ్య చరణములతో నా శిరస్సుని  అలంకరించు), తిరువాయ్మొళి 4.3.6 “కోలమామ్ ఎన్ సెన్నిక్కు ఉన్ కమలం అన్న కురై కళలే” (కమలము లాంటి నీ దివ్యచరణములు నా శిరస్సుకి అలంకరణ).

కదా పునః శంఖ రథాంగ కల్పక
ధ్వజారవిందాంకుశవజ్రలాంఛనం।
త్రివిక్రమ! త్వచ్చరణాంబుజద్వయం
మదీయమూర్ధానమలంకరిష్యతి॥

త్రివిక్రమునిగా అవతరించిన ఓ నా స్వామి! శంఖము, చక్రము, కల్పవృక్షము, ధ్వజము, అరవిందము/తామరము, అంకుశము, వజ్రాయుధము గుర్తులు ఉన్న నీ రెండు దివ్య చరణములతో నా శిరస్సుని ఎప్పుడు అలంకరించెదవు?

శ్లోకము 32 – ఈ శ్లోకము నుండి 46వ శ్లోకము “భవంతం” వరకు, ఆళవందార్లు చతుర్భుజములు, పాద యుగళి, తిరువాభరణములు, దివ్యాయుధములు, ఉభయ దేవేరులు, దివ్య సేవకులు, సంపద మొదలైన వాటితో కూడిన భగవానుడిని ఆనందిస్తూ ఈ దివ్య పరమానంద అనుభవము యొక్క ఫలితముగా తాను ఎప్పుడు భగవానుడి సేవ చేయగలడని ప్రశ్నిస్తున్నారు.  దీనితో, భగవానుడిని భక్తుల సమేతముగా పరమపదములో సేవించాలనే తన లక్ష్యము గురించి ఆళవందార్లు వివరిస్తున్నారు.

విరాజమానోజ్జ్వల పీతవాససం
స్మితాతసీసూనసమామలచ్ఛవిం।
నిమగ్ననాభిం తనుమధ్యమున్నతం
విశాలవక్షస్థలశోభిలక్షణం॥

అతి సుందర దివ్య ప్రకాశవంతమైన పీతాంబరము, నీలోత్పల పుష్పము వంటి మచ్చలేని సౌదర్యము, లోతైన నాభి, సన్నని నడుము, వారి దివ్య వక్షస్థములో శ్రీవత్సము పుట్టుమచ్చ వంటి సహజలక్షణముతో భగవానుడు ఉన్నాడు.

శ్లోకము 33 – ఆళవందార్లు భగవానుడి వీర్య శౌర్యములతో పాటు వారి దివ్య భజములను వీక్షిస్తూ ఆనందిస్తున్నారు.

చకాసతం జ్యాకిణకర్కశైశుభైః
చతుర్భి రాజానువిలంబిభిః భుజైః।
ప్రియావతంసోత్పల కర్ణ భూషణ
శ్లథాలకాబంధ విమర్ధశంసిభిః

శ్రీ మహాలక్ష్మి యొక్క కర్ణములను, చెవి దుద్దులను, ఉంగరాల శిరోజాలను అలంకరించే కలువ పుష్పముల ముద్రలను బహిర్గతము చేస్తూ పెరుమాళ్ళు శరప్రయోగము చేసియుడుట వలన రాటుదేలిన తమ దివ్య మంగళ చతుర్భుజములతో దేదీప్యమానముగా వెలుగుతున్నాడు..

శ్లోకము 34 –     భగవానుని దివ్య భుజముల తరువాత, ఆళవందార్లు వారి దివ్య కంఠమును మరియు దివ్య ముఖ సౌందర్యముని ఆనందిస్తున్నారు.

ఉదగ్రపీనాంస విలంబి కుండల
అలకావళీబంధురకంబుకంధరం।
ముఖశ్రియా న్యక్కృతపూర్ణ నిర్మల
అమృతాంశుబుంబాంబురుహోజ్జ్వలశ్రియం॥

గుడ్రని దివ్య భుజముల వరకు భగవానుడి చెవి కుండలములు తాకుతున్న కారణముగా వారి దివ్య కంఠ భాగము అతి సుందరముగా కనిపించుచున్నది. వారికి ఉంగరాల శిరోజాలు ఉన్నాయి. మెడపైన మూడు గీతలు కూడా ఉన్నాయి. అప్పుడే వికసించిన పద్మము యొక్క తాజాతనమును, పౌర్ణమి యొక్క నిండు చంద్రుడిని జయిస్తున్న చందముగా వారి దివ్య ముఖ భాసిల్లుచున్నది…

శ్లోకము 35 – తిరువాయ్మొళి 7.7.8 “కొళిళైత్ తామరై” (కమల నేత్రములు వాటికవే దివ్యాభరణము వలే మెరుస్తున్నాయి) [ ఈ పాసురములో నమ్మాళ్వార్లు భగవానుడి దివ్య ముఖ సౌందర్యాన్ని ఒక్కొక్కటిగా ఆస్వాదిస్తున్నారు],  దివ్య ముఖ సౌందర్యమును ఒక్కొక్క అంశముగా ఆ కలయికని ఆళవందార్లు  ఆస్వాదిస్తున్నారు.

ప్రబుద్దముగ్ధాంబుజచారులోచనం
సవిభ్రమభ్రూలతముజ్జ్వలాధరం।
శుచిస్మితం కోమలగణ్డమున్నసం
లలాటపర్యంత విలంబితాలకం॥

అప్పుడే వికసించిన తామర పువ్వు రేఖలవంటి నేత్రములు, తీగలా మెలికెలు తిరిగిన దివ్య కను బొమ్మలు, దివ్యముగా మెరుస్తున్న పెదాలు, నిర్మలమైన చిరు మందహాసము, అందమైన చెక్కిళ్లు, ఎత్తైన ముక్కు, లలాటము (నుదురు) వరకున్న దివ్య శిరోజాలు…

శ్లోకము 36 – భగవానుడి దివ్యాభరణములు మరియు వారి ఆయుధాల కలయికను ఆళవందార్లు ఆస్వాదిస్తున్నారు.

స్ఫురత్కిరీటాంగదహారకంటికా
మణీంద్రకాంచిగుణనూపురాదిభిః
రథాంగశంఖాసిగధాధనుర్వరైః।
లసత్తుళస్యా వనమాలయోజ్జ్వలం॥

ఆకర్షణీయమైన మకుటము, దివ్య భుజకీర్తులు, దివ్య కుండలములు, దివ్య హారములు, శ్రీ కౌస్థుభ మణి, దివ్య వడ్డానము, దివ్య పాద అందెలు మొదలైన వాటితో .,  చక్రము, శంఖము, నందకము, కౌమోదకీ గద, శారంగ ధనస్సు వంటి దివ్య ఆయుధములు, దివ్య తేజోమయమైన తిరుత్తుళాయ్ (తుళసి), వనమాలతో భగవానుడు మెరిసిపోతున్నారు.

శ్లోకము 37 – ఆళవందార్లు వచ్చే రెండు శ్లోకములలో (ఈ శ్లోకము, తరువాత శ్లోకము) పిరాట్టితో  భగవానుడు కూడియుండుటను సేవిస్తున్నారు మొదటి శ్లోకములో, పిరాట్టి యొక్క గొప్పతనాన్ని మరియు ఈశ్వరుడికి ఆమె పట్ల ఉన్న ప్రేమను ఆళవందార్లు వివరిస్తున్నారు.

చకర్థ యస్యా భవనం భుజాంతరం
తత్వ ప్రియం ధామ యదీయజన్మభూః
జగత్సమస్తం యగపాంగసంశ్రయం
యదర్థ మంభోధిరమంత్యబంధి చ ॥

క్షీర సముద్రము నుండి ఉద్భవించిన పిరాట్టికి తన వక్షస్థలాన్ని ఆమెకు ప్రియమైన నివాసముగా ఇచ్చిన ఓ ఎంబెరుమాన్! సమస్థ లోకాలు ఆమె చల్లని దృష్ఠిపై ఆధారపడి ఉన్న పిరాట్టి కోసం సముద్రము చిలికావు, సముద్రముపై వంతెన కూడా కట్టావు.

శ్లోకము 38 – ఈ శ్లోకములో, పిరాట్టి (శ్రీ మహాలక్ష్మి) యొక్క అసీమితమైన అనుభవాన్ని,  భగవానుడి కోసమే తన ప్రత్యేక అస్థిత్వాన్ని ఆళవందార్లు ఆస్వాదిస్తున్నారు. తిరువాయ్మొళి 10.10.6 లో “ఉనక్కేర్కుం కోల మలర్ప పావై” (అందమైన పద్మములో నివాసముండే శ్రీ మహాలక్ష్మి నీకు సరైన జోడి) అని చెప్పబడినట్లుగా.

స్వవైశ్వరూప్యేణ సదాऽనుభూతయాऽపి
అపూర్వవత్ విస్మయమాదధానయా।
గుణేన రూపేణా విళాసచేష్థితైః
సదా తవైవోచితయా తవ శ్రియా॥

నీ స్వరూపముతో నిన్ను ఆనందించినప్పటికీ, పిరాట్టి తన గుణములతో, సౌందర్యముతో, చక్కని కార్యములతో, అన్ని స్థితులలో  (పరపదములో ‘పర’గా, క్షీరాబ్దిలో వ్యూహముగా, విభవము(అవతారములు), మొదలైన)  నిత్య నూతనంగా, నీకు తగిన జోడిగా, నీ సంపదగా నిన్ను ఆశ్చర్యపరచుతుంది.

శ్లోకము 39 – పర్యంక విధ్యలో వివరించినట్టుగా ఆదిశేషునిపై భగవాన్తో పిరాట్టిని ఆళవందార్లు ఆనందిస్తున్నారు.

తయా సహాసీనమనంతభోగిని
ప్రకృష్థ విజ్ఞానబలైకధామని।
ఫణామణివ్రాతమయూఖమండల
ప్రకాశమానోదర దివ్యధామని॥

ఆదిశేషుడు గొప్ప శక్తి జ్ఞానానికి నివాసములాంటివాడు. అటువంటి ఆదిశేషుని వళ్ళో మధ్య భాగములో తన పడగలపైనున్న దివ్య మణుల కాంతిలో ఏకాంతముగా పిరాట్టితో భగవానుడు ప్రకాశిస్తున్నారు. తిరువనంతుని దివ్య స్వరూపముపై భగవాన్ శయనించి నిద్రిస్తున్నారు.

శ్లోకము 40 –  కైంకర్య కోరికతో, తిరుఆదిశేషుని దివ్య సేవని ఆళవందార్లు సేవిస్తున్నారు. విష్ణుపురాణము 1.15.157లో చెప్పినట్టు “ఉపమానమశేషాణాం సాధునాం యస్సదాऽభవత్।” (సత్పురుషులకు  ప్రహ్లాదుడు ఉదాహరణగా ఎలా నిలిచాడో),  కైంకర్య కోరిక ఉన్నవారికి తిరువనంతుని సేవలు ఉత్తమ ఉదాహరణలు. అటువటి ఆదిశేషుని ఉత్తమ గతిని ఆళవందార్లు వివరిస్తున్నారు.

నివాస శయ్యాసనపాదుకాంశుక
ఉపదానవర్షారప వారణాదిభిః।
శరీరభేదైస్త్వవ శేషతాం గతైః
యథోచితం శేష ఇతీరితే జనైః॥

తిరువనంతుని దివ్య స్వరూపముపైన భగవానుడు శయనించగా, ఆదిశేషుడు భగవానునికి దివ్య రాజభవనముగా, శయనించడానికి శయ్యగా, కూర్చుండడానికి సింహాసనముగా, పాదుకలుగా (వారు ధరించే),  వస్త్రముగా (వారు ధరించే), దిండుగా (వారు హత్తుకొనుటకు), వర్షము మరియు ప్రకాశము నుండి రక్షించేందుకు గొడుగుగా, నీకు ఎన్నో సేవలందించేందుకు ఎన్నెన్నో రూపాలు ధరించగా, అందరిచే తిరుఆదిశేషుడు “శేష” గా పిలువబడతాడు.

అడియెన్ శ్రీదేవి రామానుజ దాసి

మూలము: http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2020/10/sthothra-rathnam-slokams-31-to-40-simple/

ఇక్కడ భద్రపరచబడి ఉన్నాయి : http://divyaprabandham.koyil.org

ప్రమేయము (గమ్యము) – http://koyil.org
ప్రమాణము (ప్రమాణ గ్రంథములు) – http://granthams.koyil.org
ప్రమాత (ఆచార్యులు) – http://acharyas.koyil.org
శ్రీవైష్ణవ విద్య / పిల్లల కోసం– http://pillai.koyil.org

స్తోత్ర రత్నము – సరళ వ్యాఖ్యానము – శ్లోకములు 21-30

Published by:

శ్రీః  శ్రీమతే శఠకోపాయ నమః  శ్రీమతే రామానుజాయ నమః  శ్రీమత్ వరవరమునయే నమః

పూర్తి క్రమము

శ్లోకములు 11-20

శ్లోకము 21 – రక్షకుడైన భగవానుడి  గొప్పతనాన్ని గురించి ఆళవందార్లు ధ్యానిస్తున్నారు. మరోలా వివరిస్తూ – ఇంతకు ముందు లక్ష్యము యొక్క స్వభావాన్ని వివరించినట్టుగా, ఇక్కడ లక్ష్య సాధకుడి స్వభావాన్ని వివరిస్తున్నారు. మరొక వివరణ – ఇంతకు ముందు రక్షకుడైన భగవానుడి స్వరూప వివరణ ఇవ్వబడింది, తరువాత శరణాగతి స్వరూపము (శరణాగతి విధానము) గురించి క్రమంగా వివరించబడుచున్నది.

నమో నమో వాజ్ఞ్మనసాతిభూమయే
నమో నమో  వాజ్ఞ్మనసైకభూమయే।
నమో నమోऽనంతమహావిభూతయే
నమో నమోऽనంత దయైకసింధవే ॥

తమ స్వప్రయత్నాల ద్వారా నిన్ను తెలుసుకోవాలని ప్రయత్నించేవారి వాక్ మనస్సులకు గోచరం కాని నీకు నా నమస్కారములు, నమస్కారములు; నీ అనుగ్రహముతో నిన్ను తెలుసుకున్నవారి వాక్ మనస్సుల అధీనుడవైన నీకు నా నమస్కారములు; అనంత ఐశ్వర్యము కలిగిన నీకు నా నమస్కారములు; కృపా సముద్రుడవైన నీకు నా నమస్కారములు.

శ్లోకము 22 –  ఆళవందార్లు, తన అర్హతను చాటుతూ  ప్రపత్తిలో  (మునుపటి పాసురములో చెప్పిన) నిమగ్నమవుతున్నారు. ఈ శ్లోకము ఆ లక్ష్యానికి (ప్రపత్తి) సముచితమైన సాధన గురించి వివరిస్తున్నారు.

న ధర్మనిష్టోऽస్మి  న చాత్మవేదీ
న భక్తిమాం స్త్వచ్చరణారవిందే।
అకించనోऽనన్యగతిశ్శరణ్య
త్వత్పాదమూలం శరణం ప్రపద్యే॥

శరణాగతవత్సలుడవైన ఓ భగవానుడా! నేను కర్మ యోగముపై స్థిరత లేనివాడిని: నేను స్వరూప జ్ఞానము లేనివాడిని; నీ దివ్య చరణముల యందు భక్తి లేనివాడిని; ఏ సాధనము ఏ రక్షణలేని నేను స్థిరతతో దృఢంగా నీ దివ్య చరణాలను సాధనముగా స్వీకరుస్తున్నాను.

శ్లోకము 23 –   “నన్ను చేరుకోలేవని నీవు చింతించకు, నీవార్జించిన ఈ అర్హతను నాశింపజేయు చెడు అలవాట్లు నీలో లేనంతవరుకు ఇది సాధ్యము. నీలో సద్గుణాలను  సృష్ఠించి గమ్యానికి చేరుస్తాను” అని భగవాన్ అభయమిస్తున్నారు.  “అన్నీ ప్రతికూలమైన అంశాలతో కూడిన వాడిని నేను” అని ఆళవందార్లు బదులిస్తున్నారు.

న నిందితం కర్మ తదస్తి లోకే
సహస్రశో యన్న మయా వ్యధాయి।
సొऽహం విపాకావసరే ముకుంద!
క్రన్దామి సంప్రత్యగతి స్తవాగ్రే॥

మోక్షాన్ని ప్రసాదించే ఓ భగవానుడా! నేను పాల్పడిన ఈ నిషేద చర్యలు శాస్త్రములో కూడా లేవు. ఈ చర్యలన్నీ కర్మలుగా మారతాయన్న భయంతో నీ ముందు మొరపెట్టుకుంటున్నాను. నీవే రక్షించాలి అని భావము.

శ్లోకము 24 –   “నీ కృపయే నాకు రక్ష” అని ఆళవందార్లు భగవాన్ని వేడుకుంటున్నారు; “నిన్ను చేరుకోవడం నా  అదృష్టం, నీ కృపకి నేను కూడా తగిన వాడినే” అని ఆళవందార్లు తెలుపుతున్నారు.

నిమజ్జతోऽనంతభవార్ణ వాంతః
చిరాయ మే కూలమివాऽసి లబ్దః।
త్వయాऽపి లబ్దం భగవన్నిదానీం
అనుత్తమం పాత్రమిదం దయాయాః॥

అనంతుడవైన ఓ భగవానుడా! దీర్ఘకాలముగా సంసార సాగరములో మునిగి ఉన్న నాకు నీవు ఒక ఒడ్డు వంటి వాడవు; ఓ భగవానుడా! నీ కృపకు నేను సముచిత పాత్రుడిని అయ్యాను.

శ్లోకము 25 –  “నీ సంపూర్ణ భారాన్ని నాపై ఉంచినప్పుడు, నీ స్వభావము శ్రీ రామాయణములో సుందర కాండము 9.30లో “…తత్ తస్య సదృషం భవేత్” (శ్రీ రాముడు స్వయంగా వచ్చి లంకను నాశనము చేసి నన్ను రక్షించుట వారి మర్యాద – కావున నేను వారి కొసం ఎదురుచూస్తాను) అన్నట్టుగా ఉండాలి, నిన్ను రక్షించమని ఎందుకు పట్టుపట్టావు?” అని భగవానుడు అడుగగా, “నా దుఃఖాన్ని పోగొట్టమని నేను వేడుకోవడం లేదు; నీ లోకములో నీ భక్తులు బాధపడుతుంటే అది నీ ఔన్నత్యానికి మచ్చ వంటిది; అందుకని, బాధలు పోగొట్టమని విన్నపించుకుంటున్నాను” అని ఆళవందార్లు బదులిస్తున్నారు.

అభూతపూర్వం మమ భావి కిం వా
సర్వం సహే మే సహజం హి దుఃఖం।
కిం తు త్వదగ్రే శరణాగతానాం
పరాభవో నాథ! న తేऽనురూపః ||

ఓ నా స్వామి! నేననుభవించని దుఃఖాలంటూ ఏమి మిగిలున్నాయి? దుఃఖాలను భరిస్తూనే వస్తున్నాను; అవి నాతో పాటు పుట్టాయి. కానీ నీ సమక్షంలో నీ శరణాగతులు బాధలనుభవించుట నీ ఔన్నత్యానికి సముచితము కాదు.

శ్లోకము 26 – “నీ గొప్పతనానికి మచ్చ ఏర్పడుతుందని నీవు నన్ను వదిలి పెట్టినా, నేను నిన్ను వదలను” అని ఆళవందార్లు తమ అనన్యగతిత్వము (నిశ్చలమైన నమ్మకము) ఫలితముగా ఆర్జించిన  మహా విశ్వాసమును ప్రదర్శిస్తున్నారు.

నిరాసకస్యాపి న తావదుత్సహే
మహేశ! హాతుం తవ పాదపంకజం।
రుషా నిరస్తోऽపి శిశుః స్తనందయో
న జాతు మాతు శ్చరణౌ జిహాసతి॥

ఓ సర్వేశ్వరుడా! ఒకవేళ నీవు నన్ను తోసిపుచ్చినా, నీ దివ్య చరణములను నేనెన్నడూ విడువను; ఒకానొక పరిస్థితిలో, తల్లి తన పసిపాపను తోసినా, ఆ పసి బిడ్డ మాత్రము ఆ తల్లిని పట్టుకొనే ఉంటాడు.

శ్లోకము 27 – “నా యొక్క అనన్య గతిత్వము మాత్రమే నిన్నెన్నడూ విడువనీయ కుండా చేసేది? నీ స్వరూపానుభవములో మునిగిన నా మనస్సు ఇక దేనినీ ఆశించదు” అని ఆళవందార్లు తెలియజేస్తున్నారు.

తవామృత స్యందిని పాదపంకజే
నివేశిదాత్మ కథమన్య దిచ్చతి।
స్థితేऽరవిందే మకరంద నిర్భరే
మధువ్రతో నేక్షురకం హి వీక్షతే॥

దివ్య మకరందము వెదజల్లుతున్న నీ దివ్య చరణ కమలముల వద్ద స్థిరమై ఉన్న నా మనస్సు, ఇంకేదైనా ఎలా కోరుకుంటుంది? తేనెతో నిండిన ఎర్రని కమలము ముందున్న తరువాత, తేనీగ గడ్డి పూవులను ఎలా చూస్తుంది?

శ్లోకము 28 –  ” నీవు నాకు సహాయం చేయడానికి ఒక అంజలి (రెండు చేతులు జోడించి ప్రార్థించుట) సరిపోదా?” అని ఆళవందార్లు అడుగుతున్నారు.

త్వదంఘ్రిముద్ధిశ్య కదాపి కేనచిత్
యథా  తతా వాऽపి సకృత్కృతోऽంజలిః।
తదైవ ముష్ణాత్యశుభాన్యశేషతః
శుభాని పిష్ణాతి న జాతు హీయతే॥

ఎవరైనా, ఎప్పుడైనా, ఏ విధంగానైనా అంజలి [శారీరిక శరణాగతిని సూచిస్తుంది] పెట్టినప్పుడు, అది ఆనవాలు లేకుండా వెంటనే పాపాలను తొలగించి; మంగళ గుణాలను పెంచుతుంది; అటువంటి మంగళ గుణాలు ఎన్నడూ క్షీణించవు. 

శ్లోకము 29 – ఈ శ్లోకము మానసిక ప్రపత్తి గురించి తెలుపుతుంది.  ప్రత్యామ్నాయంగా –  శ్లోకము 28 “త్వదంగ్రిముద్దిశ్య” మరియు శ్లోకము 29 “ఉదీర్ణ” లలో వివరించిన నట్టుగా, శరణాగతి ప్రతిఫలంగా  పరభక్తి  లభిస్తుందని చెప్పవచ్చు.

ఉదీర్ణ సంసార దవాశుశుక్షణిం
క్షణేన నిర్వాప్య పరాం చ నిర్వృతిం।
ప్రయచ్చతి త్వచ్ఛరణారుణాంబుజ
ద్వయానురాగామృతసింధుశీకరః॥

నీ ఎర్రని లేత దివ్య చరణ కమలముల యందు భక్తి, మహాసాగరములో ఒక చిన్న బిందువు వంటిదైనా సరే, సంసారము (లౌకిక బంధనములు) యొక్క కార్చిచ్చుని ఒక్క క్షణములో ఆర్పివేయుటతో పాటు దివ్య పరమానందమును కూడా అనుగ్రహిస్తుంది.

శ్లోకము 30 –  ఆలస్యము కాకుండా సత్వరమే ఫలితమునిచ్చు సిద్దోపాయమును (స్థాపితమైన సాధనము, భగవానుడు) ఆళవందార్లు స్వీకరించగా, ‘త్వర’తో ప్రేరేపితులై వారు, తిరువాయ్మొళి 6.9.9 లో చెప్పినట్టుగా “కూవిక్ కొళ్ళుం కాలం ఇన్నం కుఱుగాదో” (మిమ్మల్ని చేరుకునే రోజు త్వరలో రాదా?) అని ఆతృత చెందుతున్నారు. ప్రపత్తి ఫలితమైన పరభక్తి కారణముగా, తిరువాయ్మొళి 6.3.10 లో చెప్పినట్టుగా, “కనైకళల్ కాణ్బదెన్ఱుకొల్ కణ్గళ్” (నా కళ్ళు భగవానుడి దివ్య చరణాలను ఎప్పుడు చూస్తాయి?) మరియు తిరువాయ్మొళి 9.5.1లో చెప్పినట్టుగా, “కాణక్ కరుదుమ్ ఎన్ కణ్ణే” నా కళ్ళు నిన్ను చూడాలని కోరుకుంటున్నాయి, అని ఆళవందార్లు తన స్థితిని వ్యక్తపరచుచున్నారు. 

విలాసవిక్రాంత పరావరాలయం
నమస్యదార్తిక్షపణే కృతక్షణం।
ధనం మదీయం తవ పాదపజ్ఞ్కజం
కదా ను సాక్షాత్కరవాణి చక్షుషా॥  

దేవలోకము నుండి పాతాల లోకమువరకు కొలిచిన నీ పాదములు, ఆశ్రయించి ఆరాధించువారి దుఃఖాలను తొలగించే నీ దివ్య పాదములు, నాకు గొప్ప సంపద అయిన నీ దివ్య పాద పద్మములను నేనెన్నడు చూస్తాను?

అడియెన్ శ్రీదేవి రామానుజ దాసి

మూలము: http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2020/10/sthothra-rathnam-slokams-21-to-30-simple/

పొందుపరచిన స్థానము : http://divyaprabandham.koyil.org

ప్రమేయము (గమ్యము) – http://koyil.org
ప్రమాణము (ప్రమాణ గ్రంథములు) – http://granthams.koyil.org
ప్రమాత (ఆచార్యులు) – http://acharyas.koyil.org
శ్రీవైష్ణవ విద్య / పిల్లల కోసం– http://pillai.koyil.org

స్తోత్ర రత్నము – సరళ వ్యాఖ్యానము – శ్లోకములు 11-20

Published by:

శ్రీః  శ్రీమతే శఠకోపాయ నమః  శ్రీమతే రామానుజాయ నమః  శ్రీమత్ వరవరమునయే నమః

పూర్తి క్రమము

<< శ్లోకములు 1-10

శ్లోకము 11 – ఈ పాశురములో పరత్వ లక్షణము (ఆధిపత్య గుణము) గురించి వివరించబడింది. 

స్వాభావికానవధికాతిశయేశితృత్వం
నారాయణ త్వయి న మృష్యతి వైదికః కః।
బ్రహ్మా శివశ్శతమఖః పరమః స్వరాడితి
ఏతేऽపి యస్య మహిమార్ణవవిప్రుషస్తే॥     

ఓ నారాయణా! బ్రహ్మ, శివుడు, ఇంద్రుడు, కర్మ బంధములకు అతీతమై దేవతలకు కంటే ఉన్నతులైన ముక్తాత్మలు – వీరందరూ నీ ఔన్నత్యము అనే సముద్రములో ఒక చిన్న బిందువు వంటి వారు;  నీ అంతులేని గొప్పతనము, సహజ ఐశ్వర్యమును వైదికులెవరు సహించరు?

శ్లోకము 12 – ఈ పాశురములో గుర్తించడానికి సందేహాస్పదముగా అనిపించే సాధారణ నామాలకు బదులుగా, భగవానుడి ఈశితృత్వ గుణాన్ని స్పష్ఠముగా తెలిపే పూర్ణ నామాలను కృపతో మనకు ఆళవందార్లు తెలియజేస్తున్నారు.

కశ్శ్రీః శ్రియః పరమసత్వసమాశ్రయః కః  
కః పుణ్డరీకనయనః పురుషోత్తమః కః।
కస్యాయుతాయుతశతైకకలాంశకాంశే విశ్వం 
  విచిత్రచిదచిత్ప్రవిభాగవృత్తం॥  

(శ్రీ మహాలక్ష్మి) శ్రీః కి సంపద ఎవరు? శుద్ద సత్వముగా ఉన్నవారెవరు? కమల నేత్రుడు ఎవరు? పురుషోత్తముడని ఎవరిని పిలుస్తారు? ఎవరి ఒక చిన్న అంశము మాత్ర సంకల్పము చేత చేతనాచేతనులతో కూడిన ఈ బ్రహ్మాండములోని సమస్థ లోకములు భరింపబడతాయి/సంరక్షింపబడతాయి?

శ్లోకము13 – బ్రహ్మ మరియు రుద్రులు మొదలైనవారి క్షేత్రజ్ఞ్యత్వమును (జీవాత్మగా ఉండటం), భగవానుడి పరత్వమును (సర్వాధికారము/ఆధిపత్యము) పురాణ ఇతిహాసములలోని ఘటనల ద్వారా ఇక్కడ మనకు ఆళవందార్లు వివరిస్తున్నారు.

వేదాపహార గురుపాతక దైత్యపీడది  
ఆపద్విమోచనమహిష్ఠ ఫలప్రదానైః। 
కోऽన్యః ప్రజాపశుపతీ పరిపాతి కస్య   
పాదోదకేన స శివః స్వశిరోధృతేన॥ 

ప్రజాపతి అని పిలువబడే బ్రహ్మను, పశుపతి అని ప్రసిద్దులైన శివుడిని, వేదాపహరణము (బ్రహ్మ వేదములను కోల్పోయినపుడు) మరియు తన తండ్రి శిరస్సును ఛేదించిన పాతకము (బ్రహ్మ శిరస్సుని శివుడు ఛేదించినపుడు) కలిగినపుడు, అసురుల బాధలు (ఇంద్రుడికి మరియు ఇతర దేవతలకి)  వంటి ప్రమాదాలను తొలగించి రక్షించినది నీవుకాక ఎవరు? ఎవరి శ్రీపాద తీర్థమును తన శిరస్సున ధరించి శివుడు పునీతుడైనాడు?

శ్లోకము 14 –  భగవానుడి ఆధిపత్య లక్షణాన్ని ప్రమాణముల (శాస్త్రము, ప్రామాణికమైన గ్రంథాలు) ఆధారముతో తర్కము మరియు తార్కికముగా ఆళవందార్లు వివరించి ముగిస్తున్నారు (ఐదు పాసురముల శృంఖల).

కస్యోదరే హరవిరించముఖః ప్రపంచః  
కో రక్షతీమమజనిష్ఠ చ కస్య నాభేః 
క్రాంత్వా నిగీర్య పునరుద్గిరతి త్వదన్యః 
కః కేన వైష పరవానితి శక్యశంకః ॥

సమస్త లోకములు, బ్రహ్మ, శివుడు మొదలైనవాళ్లు ఎవరి ఉదరములో ఇమిడి ఉన్నారు? ఎవరు ఈ లోకాలకు రక్షణనిస్తున్నారు? ఎవరి నాభి నుండి ఈ లోకములు సృష్టించబడ్డాయి? నీవు కాక ఇంకెవరు ఈ సృష్టిని కొలిచి, మ్రింగి మరలా ఉమ్మగలరు? ఈ సమస్త లోకములపై నీ ఆధిపత్యముపై ఒక అణువు మాత్రము కూడా సందేహము ఉండవచ్చా?

శ్లోకము 15 – ఈ శ్లోకములో, ప్రామాణిక గ్రంథాల ద్వారా ఇది స్పష్ఠంగా స్థాపించబడింది,  శ్రీ భగవద్గీత 16.20 లో చెప్పినట్టుగా “ఆసురీం యోనిమాపన్నాః” (అసురునిగా జన్మించి), అయ్యో! ఈ అసుర ప్రవృత్తి గల జనులు నిన్ను తెలుసుకోలేక దిగజారుతున్నారే అని ఆళవందార్లు చింతిస్తున్నారు. మరో వివరణ – విశిష్టత గల భగవానుడిని, ఈ అసుర ప్రవృత్తి జనులు చూడకూడదు అని తిరువాయ్మొళి 1.3.4 “యారుమోర్ నిలైమైయన్ ఎన అఱివరియ ఎంబెరుమాన్” (అసూయకల జనులు భగవానుడు” ఇంతటి విశిష్ట గుణములు కలవారు” అని తెలుసుకోలేరు) అని చెప్పబడింది.

త్వాం శీలరూపచరితైః పరమప్రకృష్ట
సత్త్వేన సాత్త్వికతయా ప్రబలైశ్చ శాస్త్రైః।  
ప్రఖ్యాతదైవ పరమార్థవిదాం మతైశ్చ  
నైవాసురప్రకృతయః ప్రభవంతి బోద్ధుం॥          

[అయ్యో!]క్రింద విషయముల ద్వారా నిన్ను తెలుసుకునే వీలు ఉన్నను, అసుర ప్రవృత్తి గల మనుషులు అత్యున్నతుడవైన నిన్ను గ్రహించలేరు.

  • నీ శీల గుణము (సరళ స్వభావము), స్వరూపము (వేదము చేత స్తుతింపబడిన) మరియు దివ్య లీలలు,
  • శుద్ద సత్త్వముతో నిండి ఉన్న నీ నిలయము/ఐశ్వర్యము,  
  • శాస్త్రములు వాటి సత్త్వ గుణము కారణముగా బలంగా / దృఢంగా  ఉన్నాయి. 
  • నీ గురించి సత్యము నెరిగిన వారి అభిప్రాయములు/ఆలోచనల ద్వారా.

శ్లోకము 16 – భగవాన్ యొక్క  సౌశీల్య గుణము కారణంగా పరమపదానికి చేరుకున్న ఉత్తమ జీవాత్మల గురించి తలుచుచూ ఆళవందార్లు తనకది (ఆ జీవాత్మలు పరమపదము చేరుట) లాభము  అని భావించుచున్నారు.   

ఉల్లంగిత త్రివిధ సీమసమాతిశాయి 
సంభావనం తవ పరిబ్రఢిమస్వభావం ।   
మాయాబలేన భవతాऽపి నిగూహ్యమానం
పశ్యంతి కేచి దనిశం త్వదనన్యభావాః॥  

నీవు తప్పా వేరెవరిని తలచని ఆ గొప్ప ఆత్మలు  కాల, దేశ, వస్తువుల పరిమితులకు అతీతమైన నీ స్వామిత్వమును గురించే తలచుచూ, “నీకు సమానమైన వారు, లేదా నీ కంటే గొప్పవారు ఎవరైనా ఉన్నారా?” అన్నటువంటి సందేహాలకు మించి, నీ అద్భుతమైన సామర్ధ్యంతో నీ స్వామిత్వము దాచినప్పుడు కూడా నీ స్వామిత్వముపై మాత్రమే దృష్థి ఉంచుతారు.   

శ్లోకము 17 –  భగవానుడి చేత నియంత్రిపబడే వివిధ రకాల తత్వాల గురించి ముందు వివరించిన విధముగా అతని సర్వేశ్వరత్వమున (సమస్తమునకు ప్రభుత్వము) కు అవసరమైనవి ఆళవందార్లు ఇక్కడ వివరిస్తున్నారు.

యదండమండాతర గోచరంచ యత్
దశోత్తరాణ్యావరణాని యాని చ ।
గుణాః ప్రధానం పురుషః పరం పదం
పరాత్పరం బ్రహ్మ చ తే విభూతయః॥  

(1)బ్రహ్మాండము [బ్రహ్మ నియంత్రణలో అండాకారములో ఉన్న 14 లోకములు], (2) అండము లోపల ఉన్నవన్నీ, (3)  సప్త ఆవరణములు (ఒకటి కంటే ఒకటి 10 రెట్లు పెద్దదైనది అయి అండమును కమ్మే ఒక పొర లాంటిది), (4) సత్త్వ , రజస్సు, తమస్సు లనబడే త్రిగుణములు (5) మూల ప్రకృతి (మూల తత్త్వము) (6) అన్ని జీవాత్మల సమూహము (చేతన తత్త్వములు) (7) శ్రీ వైకుంఠము (నిత్య విభూతి) (8) ముక్తాత్మల కంటే గొప్పవారైన నిత్యసూరుల సమూహము (వారే బ్రహ్మ నుండి మొదలు అందరు దేవతల కంటే ఉన్నతమైన వారు) (9) దివ్య మంగళ స్వరూపము (స్వరూపములు) సమస్థమూ నీ శరీరములు/రూపములు.

శ్లోకము 18 –   మునుపటి పాశురములో శరణ్యము యొక్క గొప్పతనము గురించి వివరించారు, ఇప్పుడు ఈ పాశురములో, “ఆ ఉభయ విభూతి నాథున్ని (రెండు లోకముల నాథుడు) ఎలా చేరుకొనగలను”? అన్న సంకోచములు మనలో నుండి తొలగించడానికి, భగవాన్తో తాను ముడిపడి ఉండే 12 గుణముల వివరణ ఇవ్వబడింది. అదీ కాకుండా – మునుపు భగవానుడి సర్వేశ్వరత్వము (ఆధిపత్యము) వివరించబడింది, ఇప్పుడు కీర్తించ దగ్గ వారి మహోన్నత గుణములను తెలుపుతున్నారు.  

వశీ వదాన్యో గుణవాన్ ఋజుః శుచిః  
మృదుర్దయాలుర్ మధురస్థిరః సమః।
కృతీ కృతజ్ఞస్త్వమసి స్వభావతః 
సమస్తకల్యాణగుణా మృతోదధిః॥

నీవు సహజముగానే దివ్య మంగళ గుణముల మకరంద సాగరము వంటి వాడవు. అవి ఏమనగా –  1. నియంత్రింప బడేవాడు (తన భక్తులచేత),  2. ఉదారత (భక్తులపట్ల) కలిగి ఉండుట  3. సౌశీల్యత, 4. వివక్షత లేకుండా ప్రతి ఒక్కరి పట్ల సమానత ప్రదర్శించుట, 5. నిజాయితీ (బుద్ది, కర్మణా, వాచా) ఉండుట, 6. పరిశుద్దత 7. నీ భక్తుల నుండి విరహమును భరించకుండుట, 8. కరుణతో ఉండుట (భక్తుల బాధను సహించకుండుట), 9. మాధుర్యం, దృఢమైన సంరక్షణ ఇచ్చువాడు, 10. సమానత్వము (శరణాగతుల పట్ల), 11. కార్యములలో పాల్గొనుట (భక్తుల, వారు తన సొంతమని భావించి) 12. నీ భక్తుల చేసిన చిన్న పనికి కూడా కృతజ్ఞత చూపుట.

శ్లోకము 19 – భగవానుడి కళ్యాణ గుణములు అసంఖ్యాకమైనట్లే వారి పత్రి గుణము దానికదే అనంతమైనది అని ఆళవందార్లు వివరిస్తున్నారు. 

ఉపర్యుపర్యబ్జభువోऽపి పూరుషాన్  
ప్రకల్ప్య తే యే శతమిత్యనుక్రమాత్।  
గిరస్త్వదేకైక గుణావదీప్సయా     
సదా స్థితా నోద్యమతోऽతిశేరతే॥  

“తే యే శతం” (ఇటువంటి నూరు) అని ఎన్నో ఎన్నో బ్రహ్మల కోసము జపించడం, కొత్త బ్రహ్మలను ఊహించుకోవడంపై వేద వాఖ్యములు దృష్థి పెట్టి ఉండగా, నీ ప్రతి గుణము యొక్క సరిహద్దుని పరిశీలించాలనే ఆశతో,  ప్రారంభ దశను కూడా ఇంకా దాటి ముందుకు వెళ్ళలేదు.   

శ్లోకము 20 –  మునుపు వివరించిన భగవత్గుణములను ఆనందించే నీ భక్తుల గొప్పతనమును ఇప్పుడు ఆళవందార్లు వివరిస్తున్నారు. మరొక వివరణ –   బ్రహ్మ సూత్రము 1.1.20 “అస్మిన్నస్య చ తద్యోగం శాస్తి” (ఆనందకరమైన బ్రహ్మతో జీవాత్మ యొక్క పరమానందకరమైన కలయిక అని శృతి యొక్క వివరణ) లో వివరించినట్టుగా భగవత్ గుణానుభవాన్ని ఆనందించే భక్తులు అంత గొప్పవారైనపుడు, మరి భగవానుని యొక్క గొప్పతనాన్ని ఇక కొలవలేమని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.

త్వదాశ్రితానాం జగదుద్భవస్థితి
ప్రణాశ సంసార విమోచనాదయః। 
భవంతి లీలా విధయశ్చ వైదికాః  
త్వదీయ గంభీర మనోऽనుసారిణః 

నీవు శృష్ఠి చేయుట, సంరక్షించుట, నాశనము చేయుట, సంసార సాగరమును దాటుటలో సహకరించుట మొదలైనవి నీ యొక్క భక్తులకు ఒక క్రీడవంటిది; వేద వాక్కులు కూడా లోతైన నీ భక్తుల హృదయావిష్కరణమే చేస్తాయి.

అడియేన్ శ్రీదేవి రామానుజ దాసి

మూలము: http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2020/10/sthothra-rathnam-slokams-11-to-20-simple/

ఇక్కడ భద్రపరచబడి ఉన్నాయి : http://divyaprabandham.koyil.org

ప్రమేయము (గమ్యము) – http://koyil.org
ప్రమాణము (ప్రమాణ గ్రంథములు) – http://granthams.koyil.org
ప్రమాత (ఆచార్యులు) – http://acharyas.koyil.org
శ్రీవైష్ణవ విద్య / పిల్లల కోసం– http://pillai.koyil.org