Category Archives: gyAna sAram

జ్ఞానసారము 1

శ్రీః
శ్రీమతే శఠకోపాయ నమః
శ్రీమతే రామానుజాయ నమః
శ్రీమత్ వరవరమునయే నమః

జ్ఞానసారము

పరిచయం

   మొదటి పాటకు అవతారిక

                    ఆత్మకు అపారమైన ఆనందమును ఇవ్వగలిగినది కుటుంబపు పేరు. దానిని పొందుటకు 1. తిరు మంత్రము 2. ద్వయ మంత్రము   3. చరమశ్లోకము అను మూడు మంత్రముల సారమును ఆచార్య ముఖముగా తెలుసుకోవలసి వుంది. ఈ మూడింటిని  రహస్య త్రయములని అంటారు. దీనిని తెలుసుకోవాలన్న కోరిక వున్న వారికి తప్ప అన్యులకు చెప్పరాదను నియమము కలదు. అందు వలననే వీటిని రహస్య మంత్రములని పేరు. ఈ మూడు మంత్రములు సమస్త వేద సారములుగా విరాజిల్లుతున్నవి. పైగా ఇవి పరమాత్మ స్వరూపమును, ఆయనను పొందు ఉపాయమును, ఆయనను అనుభవించటము వలన కలుగు అపార ఆనందమును తెలియ జేస్తాయి. ఇవి జనన మరణ చక్రములో పడి కొట్టుకొను చేతనులకు ముక్తి మార్గమును తెలుపునవి , మోక్షమును ఇచ్చునవి,  భగవతుడి చేత చెప్పబడినవి.”తిరుమంత్రము ” బదరికాశ్రమములో భగవంతుడు తానే  నరుడిగా  శిష్యుడై అవతరించి ,  నారాయణుడిగా ఆచార్యుడై  అవతరించి ఉపదేశించారు.  ” ద్వయ మంత్రమును ” శ్రీ వైకుంఠములో శ్రీమహాలక్ష్మి కి ఉపదేశించారు.  ” చరమ శ్లోకమును ” మహాభారత యుధ్ధ సమయములో అర్జునుడికి రథము మీద ఉండి చెప్పిన శ్రీమద్భగవద్గీత చివరలో   ఉపదేశించారు. ఈ మూడు మంత్రములు  అనాదిగా గురుపరంపర ద్వారా తరతరాలుగా ఉపదేశింబడుతున్నవి. వీటి ఔన్నత్యము తెలిసిన మన పూర్వాచార్యులకు ఇది పెన్నిధిగా విరాజిల్లినది. అంతే కాక నిత్య అనుసంధానముగా అమరినవి. ((ఈ మూడు రహస్యములు బీరువాలో దాచి పెట్టిన లౌకికమైన సొత్తు వలెకాకుండా , ఎంత ఉపయోగ పరచ గలిగితే అంత ఉపయోగపడేవి. మన పూర్వాచార్యులు వీటిని తమ దినచర్యలో భాగముగా పొందుపరిచారు. అటువంటి గొప్ప ఔనత్యము కలిగినవి ఇవి.

తిరుమంత్రము ” ను  మొదటి రహస్యమని అంటారు. ఇది మూడు పదములతో కూడిన మంత్రము. అవి “ఓం “, “నమః” , “నారాయణాయ ” అనునవి.  “ఓం “,అనే పదము ప్రణవము యొక్క అర్థమును సూక్ష్మముగా తెలియజేస్తున్నది.  “నమః”,”నారాయణాయ ” అనే  పదములు ఓంకారములో చెప్పిన అర్థములను వివరిస్తున్నట్లుగా అమరినవి.( జీవాత్మ, పరమాత్మా స్వరూపం , శేష శేషి సంబంధం, ఈ సంబంధం యొక్క మొదలు, ఎప్పటివరకు ఉంటుందో మరియు ఈ జీవుడు మరి ఇంక ఎవరికైనను శేషిగా ఉండే విషయముల గురించి చెప్పబడినది.)

తిరుమంత్రములోని మధ్యమ పదమైన “నమః” ,చివరి పదమైన “నారాయణాయ ” లోని అర్థాలు క్రమముగా ద్వయ మంత్రములో మొదటి భాగములోను  చివరి భాగములోను చెప్పబడినది. ఈ విధముగా రెండు భాగములతో వున్న ద్వయ మంత్రము , మంత్రములన్నింటిలోను ఉన్నతమైనది .అందువలన ఇది మంత్ర రత్నమని పొగడబదింది. ఇందులోని మొదటి భాగములో భగవంతుడిని శరణాగతి చేయు  మార్గములు చెప్పబడింది. భగవంతుడిని శరణాగతి చేయు నప్పుడు ఇతర సంబంధములన్నింటినీ పూర్తిగా వదిలివేయాలి, అలా చెసే శరణాగతి కూడ ఇతర ప్రయోజనములను పొందడానికి కాక భగవంతుడిని పొందడమే ప్రయోజనముగా వుండాలి. ఇంకను , ఈ శరణాగతి కూడా ఉపాయముగా భావించవలదు.( ఎందుకనగా, అలా భావించిన భగవానుని శ్రీ చరణములు కాకుండా మరి వేరే యొక్క అనగా మనము చేసే శరణాగతి కూడా మోక్షము ను ఇవ్వగలుగుతుంది అన్నట్టుగా ఉంది. మనము చేసేశరణాగతి ఎట్టి పరిస్థితులో మోక్షం ఇవ్వజాలదు).  భగవంతుడి  శ్రీపాదములే శరణమన్న భావనతో శరణాగతి చేయాలి. ద్వయ మంత్రములోని చివరి భాగములో ధృడ అధ్యవసాయము కలవారికి పురుషార్థమైన మహాలక్ష్మితో కూడిన స్వామికి , అర్థాత్ ఆ దివ్య దంపతుల మిథునమునకు కైంకర్యము చేయుట గురించి చెప్పబడింది. 

ఇది శ్రీరామాయణములో సీతారాములకు లక్ష్మణుడు చేసిన కైంకర్యము వంటిది. ఈ  కైంకర్య భాగ్యము విరోధి స్వరూపమిలన్ని తొలగిపోయిన తరువాతనే లభిస్తుంది. రెండు భాగములతో కూడిన ఈ ద్వయ మంత్ర సారమును చరమశ్లోకమనే మూడవ మంత్రములో  వివరించబడము జరిగింది.  ఈ మూడు మంత్రములలోను ద్వయ మంత్రమే ముఖ్యమైనదిగా మన పూర్వాచార్యులు భావించారు.

ద్వయ మంత్రం  తిరుమంత్రము మరియు చరమ శ్లోకం నడుమ అమరినది. ఇది తిరుమంత్రములోని  నమః మరియు నారాయణ పదముల  అర్థమును వివరిస్తుంది అదే సమయము ద్వయములో ని కొన్ని నిగూఢ అర్థంలు వివరించు  చరమ శ్లోకం నుకు ఒక పునాది వేస్తుంది. తిరుమంత్రమునకు మరియు చరమ శ్లోకం లో శ్రీ సంబంధము ఉన్నప్పటికిని  కేవలము ద్వయములోనే ప్రస్ఫుంటగా శ్రీ శబ్దం చెప్పబడినది. ఇంత గొప్పదైన ద్వయ మంత్రములోని మొదటి భాగములో ఏమి చెప్పబడింది. భగవంతుడి శ్రీపాదములకు శరణాగతి చేయటము. అవి రెండు విధములు. ఇప్పుడే పరమపదము పొందాలని కోరటము ఒకటి,అలా కాక నీ శ్రీపాదములకు శరణాగతి చేస్తాను. నువ్వు ఎప్పుడు పరమపదము ఇస్తావో అప్పుడే ఇవ్వు అనటము రెండవది. ఇందులో మొదటిది కోరతగనదిగాను, రెండవది కోరతగనిదిగాను పెద్దలు చెపుతారు. ఇప్పుడే పరమపదము పొందలని చేయు శరణాగతిని గురించి  ఈ జ్ఞానసారములోని మొదటి పాశురమైన  ”  ఊన ఒడల్ శిరై ” లో  చెప్పారు.

pattabhishekam

పాశురము-1

ఊన ఒడల్ శిరై నీత్తు ఒణ్ కమల కేళ్వనడి

త్తేన్ నుగరుం ఆశైమిగు సిందై యారాయ్దానే

పళుంత్తాళ్ విళుం కని పోల్ పత్తత్తు విళుం

విళుక్కాటే తాన్ అరుళుం వీడు

ప్రతి పదార్థము;

ఊన = చీము,నెత్తురుతో కూడిన

ఒడల్ = శరీరము

శిరై = చెరసాల నుండి

నీత్తు = బయటపడి

ఒణ్ కమల కేళ్వన్ = అందమైన తామరయే నెలవైన లక్ష్మీ దేవికి నాథుడైన శ్రీమన్నారాయణుని

అడిత్తేన్ = శ్రీపాదములనె తేనెలను

నుగరుం = అనుభవించు

ఆశైమిగు సిందై యారాయ్ =కోరిక గలవారై

పళువీడుత్తాళ్ = ముదర పండితే

దానే విళుం = తానుగా పడిపోయే

కని పోల్ = పండులాగా

పత్తత్తు = వైరాగ్యముతో (భవ బంధములను చేధించుకొని)

వీళుం = శరణాగతి చేయు

విళుక్కాడు తానే = వైరాగ్యమే

వీడు  అరుళుం = ఉన్నత స్థానమును కల్పించగలదు

వివరణ:

శరీరము, చీము నెత్తురు, మాంసములతోను, నరములు, ఎముకలు, మజ్జ, మలమూత్రములతో కూడినది. దీనిని ” పుండారము” అంటారు. శరీరము మీద ఈగ రెక్కంత తోలు లేచి పోతే , ఈగ,చీమ, కాకి వంటివి వచ్చి వాలుతాయి ( “నాలడియార్ తురవరవియల్”-తూయ్ తన్మై లో -1) . శరీరము లోపలి భాగము బయటి భాగము చేస్తే కాకులను తోలటమే జీవితమవుతుంది.

ఇటువంటి హీనమైన శరీరములోని దోషాలను తెలుసుకొన్న వారికి , ” నేను” అని చెప్పబడే ఆత్మ దీనిలో బందీ అయిన ఖైదీలా (తినుట, వస్త్రము కట్టుకొనుట, జీవించుట) తోస్తుంది. కుండలో పెట్టిన మాణిక్యము యొక్క ప్రకాశము కుండలోనే ఉండి పోయినట్లు, దేహములో ఉన్న ఆత్మ గుణములు దేహములోనే బందీ అయి ఉన్నవి. ఆత్మ ,శరీరములో దాగి ఉన్నది.  ఇది ఆత్మకు భగవంతుడు ఇచ్చిన చెఱశాల దండన అని తెలుసుకోవాలి. దీనిని చెఱశాల శిక్షగా భావించక , భోగముగా భావించుట  మూఢత్వమే అవుతుంది. కావున శరీరము యొక్క వాస్తమైన స్థితిని తెలుసుకున్న వారు జ్ఞానులవుతారు. వారు లౌకిక జీవనము నుండి బయట పడుటకు ప్రయత్నము చేస్తారు. అలా ప్రవర్తించే జ్ఞానులు భగవంతుని దగ్గర శరణాగతి చేయటము తప్ప మరే ఇతర మార్గమును చూడ లేరు. ఈ చెఱ నుండి విడిపించు వాడు భగవంతుడే అని భగద్గీతలో  ఆయనే చెప్పారు.  ఆత్మకు శరీరము ఏర్పడుట పురాకృత కర్మ వలన. అటువంటి కర్మను పోగొట్టుకొనుటకు శరణాగతి ఒక్కటే తప్ప మరేదీ ఉపాయము కాదు. నా పాదములను పట్టి శరణాగతి చేస్తే ఆ చెర నుండి నేను తప్పిస్తాను అన్నాడు భగవంతుడు.

ఒక (బంగారు) పిచ్చుక కట్టిన గూటిని మనము విడదీయ లేము, అలాంటిది భగవంతుడు కట్టిన ఈ శరీరమనే గూటిని మనము విడదీయగలమా? చెఱలో చిక్కిన శ్రీమంతుడికి దానినుండి బయట పడి సుఖభోగములననుభవించిటము కంటే చెఱ నుండి బయటకు రావడమే ముఖ్యముగా తోస్తుంది. అలాగే ఆత్మ ఈశరీరము నుండి బయట పడుటే పెద్ద  విషయముగా తోస్తుంది. కానీ అది అంత సులభము కాదు. దానికి శరణాగతి చేయటము ఒకటే మార్గము. ఆ శ్రియః పతి శ్రీచరణాలలో శరణాగతి చేయటము తేనె లాగా ఎంతో తియ్యనిధి. ఆ  తియ్యదనమును అనుభవించిన వారికి,  మిక్కిలి ప్రీతితో దానిలోనే మునిగి వుండాలని అనిపిస్తుంది. బిడ్డ తల్లి పాలకోసము ఎలా ఆశతో చూస్తుందో ,అలాగే శరణాగతి చేయు వారు, భగవంతుడి శ్రీపాదముల తేనేను ఆస్వాదించుటకు ఆత్రుతతో వుంటారు.  ఆ ఆత్రుతలో తాను గతములో పట్టుకున్న లౌకిక విషయములను వదిలి వేస్తాడు. అవి కూడ వీరిని వదిలి వేస్తాయి అని ఈ పాటలో భావము. చెట్ట మీద పండిన పండు తానే ఎలా పడి పోతుందే, అలాగే భగవంతుని శ్రీపాదములకు చేసే శరణాగతి లౌకిక బంధనాలు తామే వదిలివేసే విధముగా కృప చేస్తుంది.

కావున , శరీరముతో జీవించుటను చెఱగా  గ్రహించి ,దాని నుండి విడివడుటకు భగవంతుని శ్రీపాదములను అనుభవించు కోరిక గలవారు అమ్మవారి కృపతో లౌకిక జీవనముపై గల  కోరికలను పూర్తిగా వదిలి వేసి పురుషకారముతో, భగవంతుని శ్రీపాదములను శారణాగతి చేస్తే  ఆయన వేంటనె  మోక్షమును ప్రసాదిస్తాడు అని ఈ పాటలో చెపుతున్నారు.

ఇంటి పేరు అనగా జనన మరణ చక్రమును వీడి భగవంతుని వద్దకు చేరడము. అటు వైపున ఉండే లౌకిక విషయముల కడు కష్టములు అనే సముద్రమును దాటి ఇటు వైపున ఉండే  శ్రీ  చరణములు చేరుట ” అక్కరై ఎన్నుం అనర్త కడలుళ్ అళుంది ఇక్కరై యేరి ఇళైత్తిరుందేన్ ” (అద్దరి అనే అనర్దమైన సముద్రములో మునిగి ఇద్దరి చేరి చిక్కిపోఅయాను) (  పెరియాళ్వార్ తిరుమొళి-5-3-7) అన్నారు  పెరియాళ్వార్లు.

ఇక్కడ ఒక వేదాంత చర్చ చేయబడింది. శరణాగతియే మోక్షమునిస్తుందని అంటే, భగవంతుడు మోక్షమునిస్తాడని చెప్పటానిని ఖండిస్తుంది కదా? పైగా  శరణాగతి అనే విషయమే తెలియకుండా చేసే చర్యలకు మోక్షమునిచ్చే శక్తి వుందని చెప్పటము వాస్తవానికి వ్యతిరేకము కాదా? అనే ప్రశ్నలు ఉదయిస్తాయి.

వీటికి సమాదానాలేమిటో చూద్దము:

భక్తుడు చేసే శరణాగతియో, భక్తియో, తపస్సో, నోములో, ఏవైనా సరే భక్తుడిని మోక్షము పొందుటకు అర్హుడిని  చేస్తుంది ,అంతే కాని  మోక్షముని వ్వదు.   శరణాగతికి కరిగి భగవంతుడే  మోక్షమునిస్తాడు. దీనిని,  ” అధికారి విశేషణము”అని శాస్త్రము చెపుతుంది. దీనికి ఉదాహరణ – మెరక ప్రాంతమును తవ్వి లోతు చేసి కట్ట వేస్తారు. వాన పడినప్పుడు నీళ్ళు నిండుతాయి. ఏరు ఏర్పడుతుంది. ఏరు కట్టటము  వాన పడుటకు కారణము కాదు. కాని, వాన పడేటప్పుడు ఏరు వుంటేనే నీరు నిండుతుంది.  అలాగే ఆత్మలు చేసే శరణాగతి మొదలైన వేవీ భగవంతుడు కృప చేయుటకు కారణము కాదు. భగవంతుడి కృప ఏ కారణము వలన ఏర్పడదు. సహజ సిద్దమైనది. అలాంటి సహజ సిద్దమైన కరుణ ఏర్పడునప్పుడు దానిని పొందుటకు ఆత్మలు అర్హత కలిగి వుండాలి. ఆ అర్హత ” శరణాగతి ” అనీ ” భక్తి” అనీ నోము అనీ పుణ్యములనీ చెప్పబడుతున్నాయి. ఇలా అర్హతలుండడమే కారణములుగా చెప్పలేము.” వనత్తిడరై ఏరియాం వణ్ణం ఇయఱ్ఱుం ఇతువల్లాల్ మారి యార్ పొయిగిర్పార్?మఱ్ఱు ఎన్ఱు ” ( అడవిలో ఏరు ఏర్పడడానికి కారణము ఎవరు?)అని భూదత్తళ్వార్లు చెప్పారు. ” ఇవి శరణాగతి చేయుటకు అర్హతను కల్పిస్తాయి. భగవంతుడు స్వయముగా మోక్షమునిస్తాడు. అన్న యదార్దములు ఇక్కడ తెలుస్తున్నాయి.  మాంసమయమైన శరీరములో జీవించుట చెఱ వాసము లాగా భావించి  విడుదల పొందుటకు మనసు పరితపించాలి. లక్ష్మీనారాయణుని శ్రీపాదములను చేరుటే శరణాగతి అవుతుంది. అది పండిన పండు కాడ నుండి విడివడినట్లు సకల బంధములను వదిలి వేయుట అవుతుంది.

మోక్షమును పొందుటకు శరీరము విరోధి అవుతుంది. ఆ  విరోధిని వదిలించుకోవటానికి భగవంతుడి శ్రీపాదముల వద్ద చేసే శరణాగతియే సాధనము అవుతుంది. దీకి వివరణగా రామాయణములో భరతుడు,విభీషణుడు శ్రీరాముడి శ్రీపాదములకు  శరణాగతి చేసిన విధమును చూడవచ్చు.  భరతుడు, తన తల్లి వలన కష్టముల పాలయ్యాడు. విభీషణుడు తన అన్న వలన కష్టముల పాలయ్యాడు. ఇద్దరూ తమ కష్టటములను తాళలేని వారే.

” తొళుదు ఉయర్ కైయినన్, తువండ మేనియన్,

అళుదు అళి కణ్ణినన్, ‘అవలం ఈదూ ఎన

ఎళుదియ పడివం ఒత్తు ఎయిదువాన్

‘భరతనుం తొళుతు తోన్నినాణ్ మలరడి వందు వీళ్దనన్”

( కంబ రామాయణం- అయో-49 తిరువడి సూట్టు పడలం) ( జోడించిన చేతులు, వేలాడిపోయిన శరీరము, దుఃఖము వలన ఎర్రబారిన కన్నులు, అశక్తుడినని వాపోతూ పాదముల మీద వచ్చి వాలాడు భరతుడు)

ఇది భరతుడి శరణాగతి. ” అధికారి విశేషణము” .ఇదే భగవంతుడు కృప చేయుటకు  అర్హత అవితుంది.

” కరంగళ్ మీచ్చుమందు సెల్లుం కదిర్ మణి ముడియన్, కల్లుం

మరంగళుం ఉరుగ నోక్కుం కాదలన్,కరుణై వళ్ళల్

ఇరంగినన్ నోక్కుం తోలుం ,ఇరునిలంత్తు ఇరైంజుగిన్రన్

వరంగళిన్ వారి అన్నతాళ్ ఇణై వందు వీళ్దాన్ ”

( కంబ రామాయణం-యుధ్ధ-విభీషణుడి  శరణాగతి-137)

పై రెంటిలోను ఆత్మ శరీరమనే చెఱ నుండి విడివడుట వలన భగవంతుడి శ్రీపాదములందు శరణాగతి చేయుటకు అర్హమైనవి. భరతుడికి కైక వలన వచ్చిన కష్టము, విభీషణుడికి అన్న వలన వచ్చిన కష్టము , ఆత్మకు శరీరము వలన వచ్చిన కష్టము , ఎటువంటి కష్టమైనా అది తీరుటకు భగవంతుడి శ్రీపాదములందు శరణాగతి చేయుటే ఉపాయము కాగలదు. అలాగే ఈ ఆత్మ శరీరమనే చెఱ నుండి విడివడుటానికి ఆర్తితో  భగవంతుడి శ్రీపాదములందు శరణాగతి చేసాడు.

” ఈ ప్రాణములను స్వీకరించవా? ” అని కరిగి పోయాడు,ఆగాడు- కృష్ణుని కన్నులనే పుండరీకములు కృపను వర్షించగా – వాడు ప్రంపంచమంతా నిండి పొంగి పోయాడు.

” అయావుయిర్త్తు, అళుకణీర్ అరువి మార్పిది

ఉయర్వుర ,తిరువుళ్ళం ఉరుగ, పుల్లినాన్

నియాయం అత్తనైక్కుం ఓర్ నిలై ఆయినన్

తయా ముదల్ అఱ్త్తినై త్తళి ఇయతు ఎన్నవే ”

( కంబ రామాయణం- అయో-55 తిరువడి సూట్టు పడలం)

ఇది భరతుడి యందు రాముడు  చూపిన దయ

”  గునోడు ఐవర్ ఆనోం మున్బుపిన్ కున్రు సూళ్వాన్

మగనోడు అరువర్ ఆనోం, ఎం ముళై అంబు వంద

అగన్ అమర్ కాదల్ ఐయ! నిన్నోడుం ఎళువర్ ఆనోం

పుగల్ అరుంగానం తంతు పుదల్వరాల్ పొలిందాన్-నుందై”

( కంబ రామాయణం- యుధ్ధ-143విభీషణ  పడలం)

తిరువడి ముడియిన్ సూడి ,సెంకతిర్ ఉచ్చి సేర్ న్ద

అరువరై ఎన్న, నిన్ర అరక్కర్ తం అరసై నోక్కి

ఇరువరుం ఉవకై కూరందార్, యావరుం ఇంబం ఉత్తార్,

పొరు అరుం అమరర్ వాళ్తి, పూమళై పొళివదానార్”

( కంబ రామాయణం- యుధ్ధ-145విభీషణ  శరణాగతి)

తేడువోర్ తేడ నిన్రసేవడి , తానుం తేడి

నాడువాన్ అన్రు కండ నాన్ముగన్ కళీ ఇయ నల్ నీర్

ఆడువార్ పావం ఐందుం   నీంగి, మేల్ అమరర్ ఆవార్,

సూడువార్ ఎయితుం తన్మై సొల్వార్ యావర్? సొల్లీర్”

( కంబ రామాయణం- యుధ్ధ-150 విభీషణ  శరణాగతి)

ఇలా ఆర్తితో శరణాగతి చేయు ఆత్మలకు భగవంతుడు తాను దిగివచ్చి కృప చేస్తాడు, అని సారము. దీనిని ” కరుణ ,ఉపాయము, తీయని ఉపేయము ” అని ఆచార్యులు చెప్పారు.

పైన చెప్పిన భరత, విభీషణ శరణాగతులలో , విభీషణ శరణాగతి ఫలించినదిగాను, భరత  శరణాగతి ఫలించనదిగాను తెలుస్తున్నది. “భరతుడికి మంచే చెడుగా పరిణమించినది.” అన్న మాట చూడవచ్చు.(ఈ విషయం ఇంకొక చర్చగా ఉంది. ఎందులకు భరతుని శరణాగతి ఫలించలేదు కాని విభీషణ శరణాగతి ఫలించినది అని. శ్రీ రాముడు భరతుని శరణాగతి కు అనుగ్రహము చేయుట ఆ సమయము తగదని భావించారు. శ్రీ రామునుకి ఒక విస్తారమైన ప్రణాళిక ఉండింది..14  వనవాసము చేయుట, ఋషులను రాక్షసుల బారినుండి కాపాడుట, విభిషనుని తన గోష్ఠి లో చేర్చుకొనుట, రావణ సంహారం మొదలగునవి.  మన శరణాగతిని  అనుగ్రహించు సమయమును కేవలం భగవంతుడే స్వాతంత్రడై నిరణయము చేస్తారు. భరతుని విషయములో ఏరి త్రోవ్వి పెట్టినను, వాన కురువటకు అది తగు సమయం కాదు.  ) అందు వలన శరణాగతి మొదలైన వన్ని అధికారి విశేషణములుగా చెప్పబడీనవే కాని ఉపాయములుగా చెప్పబడ లేదు.  శరణాగతి మొక్షమునిస్తుందనటము కాల విలంబనము లేక మొక్షమునిస్తుందన్న అర్థములోనే తప్ప దానికి మొక్షమునిచ్చే శక్తి వుందని కాదు అర్థము. ఈ విధముగా  శరణాగతి శాస్త్రమును ఈ పాటలో మామునులు వివరించారు.

అడియేన్  చూడామణి రామానుజ దాసి

మూలము:  http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2014/11/gyana-saram-1-una-udal/

పొందుపరిచిన స్థానము: http://divyaprabandham.koyil.org/

ప్రమేయము (గమ్యము) – http://koyil.org
ప్రమాణము (ప్రమాణ గ్రంథములు) – http://granthams.koyil.org
ప్రమాత (ఆచార్యులు) – http://acharyas.koyil.org
శ్రీవైష్ణవ విద్య / పిల్లల కోసం– http://pillai.koyil.org

జ్ఞానసారము – అవతారిక

శ్రీః
శ్రీమతే శఠకోపాయ నమః
శ్రీమతే రామానుజాయ నమః
శ్రీమత్ వరవరమునయే నమః

జ్ఞానసారము

<< తనియన్

శ్రీ అరుళాళ పెరుమాళ్ ఎంబెరుమానార్లు శ్రీమద్రామానుజుల శ్రీపాదములను ఆశ్రయించిన వారు. వేదము మొదలైన సకల శాస్త్రముల అంతరార్థములను ఆచార్యుల ముఖతా తెలుసుకున్న వారు. కావున పరమాత్మను ఆశ్రయించి పొందే ఆనందమును బాగుగా తెలిసినవారు. ఆచార్యుల దగ్గర ఉండి, వారి శ్రీపాదములను సేవించి, వారి అభిమతానుసారముగా నడచుకొన్న వారు. అపారమైన గురుభక్తి గలవారగుటచే శ్రీ అరుళాళ ప్పెరుమాళ్ ఎంబెరుమానార్లు తమ గురువుగారి వద్ద నేర్చిన తత్వ రహస్యార్థములను ప్రజలందరూ నేర్వాలన్న ఆకాంక్షతో ,తాము తెలుసుకొన్న పరమాత్మకు సంబంధించిన వాస్తవములను, పరమాత్మను పొందే మార్గమును, పొందిన తరువాత లభించే ఆనందమును సులభమైన శైలిలో, తమిళములో “జ్ఞానసారము” అను గ్రంథముగా ఆవిష్కరించారు. ” వెణ్పా” అనే దేశీయ చందములో ఈ గ్రంథము కూర్చబడినది 

అడియేన్ ఇందుమతి రామానుజదాసి

మూలము : http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2014/11/gyana-saram-introduction/

పొందుపరిచిన స్థానము – http://divyaprabandham.koyil.org/

ప్రమేయము (గమ్యము) – http://koyil.org
ప్రమాణము (ప్రమాణ గ్రంథములు) – http://granthams.koyil.org
ప్రమాత (ఆచార్యులు) – http://acharyas.koyil.org
శ్రీవైష్ణవ విద్య / పిల్లల కోసం – http://pillai.koyil.org

జ్ఞానసారము – తనియన్

శ్రీః
శ్రీమతే శఠకోపాయ నమః
శ్రీమతే రామానుజాయ నమః
శ్రీమత్ వరవరమునయే నమః

జ్ఞానసారము

తనియన్

కార్తికే భరణిజాతమ్ యతీంద్రాచార్యమ్ ఆశ్రయే
జ్ఞాన ప్రమేయ సారాభి వక్తారమ్ వరదమ్ మునిమ్

భావం: కార్తిక మాసము, భరణి నక్షత్రములో అవతరించినవారు, యతీంద్రులైన భగవద్రామానుజులను ఆశ్రయించినవారు, తమ జ్ఞానసార, ప్రమేయసారములలో ఆచార్యుల ఔన్నత్యమును చాటినవారు అయిన అరుళాళ మామునులను ఆశ్రయిస్తున్నాను.

రామానుజార్య సచ్చిష్యం వేద శాస్త్రార్థ సంపదం
చతుర్దాశ్రమ సంపన్నం దేవరాజ మునిం భజే

భావం: రామానుజాచార్యులకు మంచి శిష్యులు, వేదాది సకలశాస్త్ర పారంగతులు, నాలుగవ ఆశ్రమమైన సన్యాశాస్రమును స్వీకరించిన  అరుళాళ మామునులను ఆశ్రయిస్తున్నాను.

సూచిక – (రామానుజార్య సచ్చిష్యం)   పూర్వాశ్రమలో  వీరు యఙ్ఞమూర్తి అనే తిరునామముతో ఉన్నప్పుడు పద్దెనిమిది రోజులు  తర్కం మొదలగు వేదాంత భాగములపై రామానుజాచార్యులతో  వాద వివాదం చేసి వారిని సంప్రదాయం ఎట్లు కాపాడవలెనో అని చింతామగ్నులుగా చేసారు.అప్పుడు , పరమ కృపాసాగరులు హస్తిగిరి  వరదరాజులు రామానుజాచార్యులకు స్వప్నములో కనపడి ఎంబెరుమానారే మీరు  అలసిపోవలదు. మీకు ఒక ఉత్తమ శిష్యులను అనుగ్రహిస్తున్నాను, అతడి పైగెలుస్తారు అని అన్నారని గురుపరంపర ప్రభావములో ఉన్న విషయమును ఇక్కడ గుర్తు చేసుకోవాలి.

(వేద శాస్త్రార్థ సంపదం) –       రామానుజాచార్యులతో పద్దెనిమిది రోజులు వేదాంత చర్చ చేసిన ప్రజ్ఞ వలన  ,ఙ్ఞానసార ప్రమేయసార గ్రంథములలో వేదము మొదలగు శాస్రములలోని సారవంతమైన అంశములను చక్కని వెణపా  అనే ఛందస్సులో కూర్చడము వలన వీరి ప్రజ్ఞా పాటవములు బోధపడుతున్నది.

(దేవరాజ మునిం) – కృపాసాగరుడైన దేవరాజ పెరుమాళ్ళ వలన రామానుజాచార్యులకు శిష్యులైన ఔన్నత్యము, జ్ఞాన, భక్తి ,వైరాగ్యముల పరాకాష్ట కావటము , రామానుజమునికి సమానముగా ప్రకాశించటము వలన  వీరు అరుళాళముని అన్న తిరునామమును పొందారు.

ఙ్ఞానసార తనియన్-

సురుళార్ కరుంకుళల్ తోగైయార్ వేల్ విళియిల్ తువళుమ్
మరుళామ్ వినై కెడుమ్ మార్గం  పెత్తేన్ మఱైనాన్గుమ్ శొన్న
పొరుళ్ ఙ్ఞాన సారత్తై పుందియిల్ తందవన్  పొంగొళిశేర్
అరుళాళ మామునియమ్ పొఱ్కళల్ గళ్ అడైంద పిన్నే

భావము – నాలుగు వేదములనుండి అంతరార్థములను వెలికితీసి ,తిరుమంత్రములోని సారమును చేర్చి, జ్ఞానసారము, ప్రమేయసారములను గ్రంథములను చేసి లోకములో జ్ఞానమును పెంచి జ్ఞానజ్యోతిగా ప్రకాశించిన వారు  అరుళాళ మాముని అనే నామధేయులైన ఆచార్యులు.   అందమైన, అందరు పొంద దగిన వారి శ్రీపాదములను చేరిన తరువాత  ఆత్మ స్వరూపమును తెలుసుకొనే మార్గమును కనుగొన్నాను.

అనాది కాలములందు చేయు కర్మముల వలన, ఆత్మ నిజ స్వరూపం యొక్క జ్ఞానము తగ్గుతుంది. అలా తగ్గడం వలన స్త్రీ విషయములో మోహమును పెంచుతున్నది.  ఆ మోహమునకు కారణమైన ఉంగరములు తిరిగిన కురులు, బాణముల వంటి చూపులలో చిక్కిన మనసు జారిపోతున్నది.  అరుళాళ మామునుల శ్రీపాదములనాశ్రయించిన తరువాత కామము వంటి తుచ్చమైన కోరికల నుండి విముక్తి దొరికింది.

అరుళాళ పెరుమాళ్  శ్రీపాదములనాశ్రయించిన తరువాత వారనుగ్రహించిన జ్ఞానసారము, ప్రమేయసారము అనే ప్రబంధముల వలన బుద్ది వికసించింది.  స్త్రీ వ్యామోహముతో పాటు కోపము, లోభము, మోహము, మదము, ఈర్ష్య, అసూయ, మొదలగు దోషములు కూడా తొలగి పోతాయి.  కామము, అజ్ఞానము,  మొహము ఆజీవితము వరకు ఉండే రోగాలు అని తిరుక్కురళ్ లో చెప్పినట్లు  మనుష్యుల సంస్కారానికి హాని కలిగించే దోషములు అయినప్పటికీ ఆచార్యులను ఆశ్రయించటము వలన తొలగిపోతాయి అని గ్రహించాలి. ఈ తనియన్ వలన ఆచార్య వైభవం తెలుసుకున్నాము.

అడియేన్ ఇందుమతి రామానుజదాసి

మూలము : http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2014/11/gyana-saram-thaniyan-invocation/

పొందుపరిచిన స్థానము – http://divyaprabandham.koyil.org/

ప్రమేయము (గమ్యము) – http://koyil.org
ప్రమాణము (ప్రమాణ గ్రంథములు) – http://granthams.koyil.org
ప్రమాత (ఆచార్యులు) – http://acharyas.koyil.org
శ్రీవైష్ణవ విద్య / పిల్లల కోసం – http://pillai.koyil.org

జ్ఞానసారము

శ్రీః
శ్రీమతే శఠకోపాయ నమః
శ్రీమతే రామానుజాయ నమః
శ్రీమత్ వరవరమునయే నమః

arulalaperumalemperumanar-svptraruLALa perumAL emperumAnArsrIvillipuththUr

mamunigal-vanamamalai-closeupmaNavALa mAmunigaLvAnamAmalai

వ్యాఖ్యాన మూలము –   శ్రీమద్ మణవాళ మామునులు యొక్క వ్యాఖ్యానము ఆధారంగా శ్రీ అరుళాళ మామునిగళ్ రచించిన  జ్ఞాన-ప్రమేయ సారమునకు ,శ్రీ అరుళాళ ప్పెరుమాళ్ ఎంబెరుమానార్ల వంశములో అవతరించిన శ్రీవిల్లిపుత్తూర్ శ్రీ.ఉ.వే. శ్రీనివాసా చార్యులచే తమిళములో  సులభ శైలిలో రచింపబడినది ఈ గ్రంథము.

vk-srinivasacharyar కీర్తి శేషులు శ్రీ.ఉ.వే. శ్రీనివాసా చార్యులు (31వ పట్టము) శ్రీమత్ ఉభయవేదాంత విద్వాంసులు తిరుమలై వింజిమూర్ కుప్పన్ అయ్యంగార్ (కుప్పుస్వామి తాతాచార్యులు)స్వామి కుమారులు.

ఈ   తమిళ వ్యాఖ్యానము శ్రీ.ఉ.వే. కుప్పుస్వామి తాతాచార్యుల 100వ తిరునక్షత్ర సందర్బముగా 2003, మీనమాసము ఉత్తరాషాడ నాడు ప్రచురించబడినది.

శ్రీ.ఉ.వే. శ్రీనివాసా చార్యుల కుమారులు శ్రీ.ఉ.వే. వి.యస్. వేంకటాచారి స్వామివారు ప్రస్తుతము శ్రీవిల్లిపుత్తూర్ తిరుమాళిగలో 33వ పట్టమును అలంకరించియున్నారు. వీరు తిరుమలలో శ్రీకుప్పన్ అయ్యంగార్ మంటపమని ప్రసిధ్ది గాంచిన అరుళాళ మామునుల సన్నిధిలో అనేక కైంకర్యములను చేస్తున్నారు. వీరి మంగళాశాసనములతో ఈగ్రంథము వెలువరించబడినది.

  • తనియన్
  • అవతారిక
  • పాశురం 1
  • పాశురం 2
  • పాశురం 3
  • పాశురం 4
  • పాశురం 5
  • పాశురం 6
  • పాశురం 7
  • పాశురం 8
  • పాశురం 9
  • పాశురం 10
  • పాశురం 11
  • పాశురం 12
  • పాశురం 13
  • పాశురం 14
  • పాశురం 15
  • పాశురం 16
  • పాశురం 17
  • పాశురం 18
  • పాశురం 19
  • పాశురం 20
  • పాశురం 21
  • పాశురం 22
  • పాశురం 23
  • పాశురం 24
  • పాశురం 25
  • పాశురం 26
  • పాశురం 27
  • పాశురం 28
  • పాశురం 29
  • పాశురం 30
  • పాశురం 31
  • పాశురం 32
  • పాశురం 33
  • పాశురం 34
  • పాశురం 35
  • పాశురం 36
  • పాశురం 37
  • పాశురం 38
  • పాశురం 39
  • పాశురం 40

అడియేన్ ఇందుమతి రామానుజదాసి

మూలము : http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2014/11/gyana-saram-english/

పొందుపరిచిన స్థానము – http://divyaprabandham.koyil.org/

ప్రమేయము (గమ్యము) – http://koyil.org
ప్రమాణము (ప్రమాణ గ్రంథములు) – http://granthams.koyil.org
ప్రమాత (ఆచార్యులు) – http://acharyas.koyil.org
శ్రీవైష్ణవ విద్య / పిల్లల కోసం – http://pillai.koyil.org

ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ४०

श्री:
श्रीमते शठकोपाय नम:
श्रीमते रामानुजाय नम:
श्रीमत् वरवरमुनये नम:

ज्ञान सारं

ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३९ 

पाशुर ४०:

Arjuna_meets_Krishna_at_Prabhasakshetra

अल्लि मलर पावैक्कन्बर अडिक्कन्बर
सोल्लुम अविडु सुरुदियाम नल्ल
पड़ियाम मनु नूर कवर सरिदै पार्वै
सेडियार विनैत तोगैक्कुत ती

प्रस्तावना:

“आचार्य भक्ति” और “भक्तों के भक्त” के विचार को पिछले कई पाशुरों में विस्तार से बताया गया है। इसके बावजूद भागवतों का महत्त्व और गंभीरता सांसारिक लोगों को बल देकर समझाना होगा। यह भागवत जन निरन्तर आचार्य और दूसरे भागवतों के बारें में वार्ता करते है। उनका कार्य ही आचार्य और दूसरे भागवतों के प्रति कैंकर्य है। अत: उनके शब्दों और कार्य में हमेशा आचार्य और दूसरे भागवत ही रहते हैं। इनके विचार सांसारिक लोगों के विचार से पूर्णत: विपरीत हैं। इस विषय के उदाहरण के लिये हम श्रीआन्ध्रपूर्ण स्वामीजी कि कथा देख सकते हैं। एक समय कि बात हैं श्रीरंगम मे पेरिया तिरुनाल उत्सव चल रहा था और भगवान श्रीरंगनाथ कि पालखि श्रीरंगम कि गलियो से गुजर रही थी। श्रीरामानुज स्वामीजी के एक महान शिष्य थे “श्रीआन्ध्रपूर्ण स्वामीजी” जो अपने आचार्य श्रीरामानुज स्वामीजी के सिवाय और किसी को जानाते हीं नहीं थे। श्रीरामानुज स्वामीजी भगवान कि आराधन के लिये बाहर गये हुवे थे। अपने साथ श्रीआन्ध्रपूर्ण स्वामीजी को न पाकर श्रीरामानुज स्वामीजी ने पुकारा “हे! आन्ध्रपूर्ण भगवान कि पूजा करने के लिये इधर आवों”। तब श्रीआन्ध्रपूर्ण स्वामीजी श्रीरामानुज स्वामीजी के लिये दूध गरम कर रहे थे। जब उन्होंने श्रीरामानुज स्वामीजी कि आवाज सुनी तो कहा कि “अगर अडिएन आपके भगवान कि आराधन करने के लिये बाहर आता तो उनका ध्यान दूध गरम करने के कैंकर्य से हट जाता तब मेरे भगवान (जो और कोई नहीं श्रीरामानुज स्वामीजी है) के लिये दूध न रहता”। अगर कोई सांसारिक मनुष्य यह कथा देखता है और श्रीआन्ध्रपूर्ण स्वामीजी के स्वभाव को देखता है तो उसके रोज के दिनचर्या से बहुत विपरीत होगा। अत: वह सांसारिक जीव ऐसे लोग और उनके कार्य के प्रति अपमानजनक शब्द कहेंगे। वह संसारी यहीं नही रुकेगा। यह उन भागवतों के लिये भी सत्य है जो भगवान के भक्त है। ऐसे जन भी श्रीआन्ध्रपूर्ण स्वामीजी और उनके जैसे भक्तों के प्रति गलत या निषेधात्मक शब्द का प्रयोग करेंगे। वह यह कह सकते हैं “भगवान के प्रति इन लोगों कि आज्ञा का पालन देखिये और यह लोग आचार्य और अन्य जनों के पीछे जा रहे है। अन्त मे तो भगवान ही सब पर कृपा करेंगे और ऐसा हैं तो क्यों ये लोग दूसरे लोगों के पीछे घूमते है”। अब यह प्रश्न आता है कि भक्तों के भक्त प्रति क्या होता है अगर इनके उपर शिकायत आती है। यह पाशुर जो सांसारिक लोग और भगवान के भक्त शिकायत करते है उन प्रश्नों का उत्तर देता है। इन जवाबो के अलावा श्री देवराज मुनि स्वामीजी इन महान आत्मा की भाषाए, कार्य और अनुभव को सांसारिक लोगों से पूर्णत: विपरीत बताते है। यह अपने आप मे एक कीर्ति हैं।

पाशुर ४० अर्थ: अविडु सोल्लुम – वह हास्यजनक चर्चाये; अडिक्कन्बर – भक्तों कि जो चरण कमल में है; अंबर – भगवान के जो प्रेमी है ; अल्लि मलर पावैक्कु – पेरिया पिराट्टी का ; सुरुदियाम – स्वयं वेदों के बराबर है ; कवर सरिदै – उनकी गतिविधियाँ ; मनु नूर नल्ल पड़ियाम – मनु धर्म शास्त्र के लिये एक उच्च उदाहरण है ; पार्वै – उनकी दूरदृष्टी ; ती – अग्नि के तरह कार्य करती है ; विनैत तोगैक्कुत – बुरे कर्मो का नाश करने के लिये जो ; सेडियार – एक व्यक्ति को डुबाती है।

स्पष्टीकरण:

अल्लि मलर पावैक्कन्बर अडिक्कन्बर: भगवान श्रीमन्नारायण हमेशा अपने पत्नी पेरिया पिराट्टी से प्रेम करते है जो उनके कमल पुष्प से आयी हैं। क्यों भगवान हमेशा उनकी पत्नी के साथ रहते दिखते है उसके लिये एक कारण है। हमें यह समझाने के लिये कि भगवान कि कृपा के लिये सबसे पहिले अम्माजी का पुरुषकार होना आवश्यक हैं। उनकी कृपा और आशिर्वाद भगवान

कि पहचान बनाता है जिससे हम उन्हे जान सके। यह हमें यह भी दिखाता हैं कि भगवान अम्माजी के प्रति अतृप्त प्रेम व्यक्त करते है। अत: जो भगवान के चरण कमलों में हो जो अपने पत्नी से प्रेम करता हो उसे “अल्लि मलर पावैक्कन्बर अडिक्कन्बर” कहकर बुलाते हैं। वह प्रेम जो यह भक्त भगवान के चरण कमल के प्रति बताते उनकी पहिचान बताते हैं। सोल्लुम अविडु सुरुदियाम: ऐसे भक्त कुछ हास्यजनक और अलग बात बोल सकते है। हालाकि वो जो भी कहते है उसमे वेदों के जैसे हीं विश्वसनीयता है । गुरूपरम्परा मे हम ऐसे शब्दों को देख सकते है। उदाहरण के लिये “उड़यवर वार्ता”, “भट्टर वार्ता”, “कुरेश वार्ता”, “कलिवैरिदास वार्ता”, “तिरुकोलूर वार्ता” शामिल हैं। यह वार्ताएं इन महान पूर्वाचार्यों से कही गयी हैं। वह बहुत महान गुप्त और बहुत ही आनंदित मतलब सरल तरिके से पहूंचाते है। जो श्रीराम अपने भाई लक्ष्मण के लिये वाक्य का प्रयोग करते है उसको दर्शाने के लिये कंबनाताज्वार “वाई तंधना कूरुधियों मरई तंधा वायाल” का प्रयोग करते है। “पेडयैप पीड़िट्टु तन्नै पीड़िक्का वंधदैन्ध पेधै वेदवनुक्कु उधवि सेयधु, विरगीदै वेंध्ल मूति पादुरु पसियै नोक्कि तन उदल कोदुत पैम्पुल व्ल्दु पेट्रू उयर्न्धा वार्ताई वेदांतिन विज़्हुमिधु अनरो?”। यह पद्य कम्बर रामायण से है जो एक शिकारी और कबुतर की कथा को लेकर शरणागति शास्त्र के बारे में चर्चा करता है। शरणागति के बारें में जो उस कबुतर ने वर्णन किया हैं वह वेद से भी उच्च हैं।

नल्ल पड़ियाम मनु नूर कवर सरिदै पार्वै: ऐसे भक्तों का इतिहास और कुछ नहीं उनका आचरण है। लोगों कि रोज कि दिनचर्या और आज्ञा पालन मे पक्का रहना मनु शास्त्र मे दस्तावेज़ किया हैं। ऐसे भक्तों का आचरण मनुशास्त्र के लिये उदाहरण हैं। ऐसे शास्त्र में उनके जाती के अनुसार जिसमे उनका जन्म हुआ है,क्या करना और क्या नहीं करना सब लिखा हैं। जिन्होंने इसे पढ़ा हैं और जानते हैं वह उसके अनुसार रहते है। हालाकि सांसारिक लोगों को जो शास्त्रों में बताया हैं सिखना और आज्ञा पालन समझना आसान नहीं हैं। यह सांसारिक लोग भगवान के भक्तों के रोज कि दिनचर्या और आचरण का पालन कर उसी कि तरह रह सकते है। ऐसे भक्तों का आचरण उसे पालन करने के लिये सभी के लिये एक उदाहरण हैं। वास्तव में यह भी कहा जा सकता है कि स्वयं शास्त्र वह भक्त कैसे व्यवहार करते है इतना ही जानते है। अत: यह देखा जा सकता है कि ऐसे भक्तों का आचरण हीं मूल है और शास्त्र ऐसे भक्तों के आचरण का प्रतिबिम्ब है। ऐसा विश्वास है इन भक्तों के आचरण पर रखा है। फिर से भगवान श्रीमन्नारायण के पास जाकर,

येनैतू उलमाराइ अवै इयाम्बर्प पालना
पनैतिरल करकरि भरधन सेयगए
अनैतिराम अल्लना अल्ला; अन्नधु
निनैतिलै, येंवायिं नेया नेंजिनाल” (कम्बरामायण, अयोध्या काण्ड, तिरुवड़ी चूट्टू पदलम-४४)

वेद वों है जो पूरे संसार को क्या करना और क्या नही करना यह बताता है। जो भी श्रीभरतजी ने किया वह सब शास्त्र में बताया गया है। ऐसे भी कुछ है जो शास्त्र में बताया गया है परन्तु भरतजी में नही देखा गया है ऐसे भी बाते वेदों को मान्य नहीं है। जो भी श्री भरतजी करते है वह माननिय है और खुशी मनायी जाती हैं। यह बात श्रीरामजी ने श्रीलक्ष्मणजी से कही थी। यह श्रीभरतजी का आचरण और उसी तरह दर्शाया गया है जैसे “मनु नूर्क्कु नल्ला पडियम”। सेडियार विनैत तोगैक्कुत ती: ऐसे भक्तों कि दृष्टी ऐसी होती है कि वह अपराधिय कर्मों को जो कोई एक ने जमा किया है और दबा रखा हैं उसे नष्ट कर देता है। क्योंकि उनकी दृष्टी ऐसे पाप, दबे हुये कर्म एक व्यक्ति को भीतर से नष्ट करती है और वह अपने आप ही उस जीवात्मा को जो उसके भीतर है उसे रास्ता दिखाता है। सम्पूर्ण सारांश: भगवान के भक्तों के शब्द और व्याख्यान, जो हमेशा उनकी पत्नि पेरिया पिराट्टी पर प्रिती रखते है, हालाकि वह हमे व्यंग लगता है परंतु वह हमेशा वेदों के बराबर रहता है। उनकी क्रियावों की नीव मनु शास्त्र जैसे शास्त्र मे से रखी गयी है जो मनुष्य सभ्यता मे क्या करना और क्या न करना ऐसा बतलाता है। यानि उनकी क्रिया मूल है और शास्त्र कि नकली। ऐसे ही भक्तों कि दृष्टी अग्नि की तरह काम करती है और लोगों कि बोझ और अपराधिय कर्मों को नष्ट कर देता है और स्वयं प्राप्ति के लिये राह बताता हैं।

हिन्दी अनुवादक – केशव रामानुज दासन्

Source: http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2015/05/gyana-saram-40-alli-malar-pavaikku/

archived in http://divyaprabandham.koyil.org

pramEyam (goal) – http://koyil.org
pramANam (scriptures) – http://srivaishnavagranthams.wordpress.com
pramAthA (preceptors) – http://acharyas.koyil.org
srIvaishNava education/kids portal – http://pillai.koyil.org

ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३९

श्री:
श्रीमते शठकोपाय नम:
श्रीमते रामानुजाय नम:
श्रीमत् वरवरमुनये नम:

ज्ञान सारं

ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३८                                                            ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ४०

पाशुर-३९  putna1

अलगै मुलै सुवैत्तार्क्कु अंबर अडिक्कन्बर
तिलदम एनत तिरिवार तम्मै उलगर पलि
तूट्रिल तुदियागुम तूटादवर इवरै
पोट्रिल अदु पुन्मैये याम

प्रस्तावना: पिछले पाशुर में आचार्य कि महिमा के बारे में विस्तार से चर्चा की गयी। आचार्य के चरण कमल का महत्व और वों ही उसके जीवन के लिये सबकुछ हैं यह जानकार एक मनुष्य उन्हें पकड़कर रखता हैं। अगर कोई व्यक्ति किसी शिष्य को समझता हैं जिसने अपने आचार्य के चरण कमलों को पकड़ा हैं तो वह व्यक्ति सचमुच हीं समझदार हैं। लोग उस व्यक्ति को जो अपने आचार्य को ही सब कुछ समझता हैं उसकि महिमा को नहीं समझते वह उसके बारें में कुछ इस तरह बात करते हैं, “वह अपने आचार्य को ही सब कुछ मान कर उनके पीछे क्यों जा रहा हैं? वह उन्हें भगवान श्रीमन्नारायण से भी बढ़कर क्यों मानता हैं? वह अपने आचार्य के पीछे-पीछे क्यों घुमाता हैं?” इन लोगों कि जो कुछ भी शिकायत हो परंतु यह पाशुर इन सब प्रश्नों का उत्तर देता हैं। यह लोग जो भी प्रश्न सामने रखे उसमे एक अनुमान कि बात हैं। यहाँ एक समुह के लोग हैं जो भगवान श्रीमन्नारायण के पिछे उनकी महिमा, रूप, श्रेष्ठ गुण, अवतार, कथाएं आदि सुनते जाते हैं। अगर यह समुह जो भगवान के पिछे जाता हैं दूसरे समुह के लोगों को जो आचार्य को ही सब कुछ मानते हैं उन्हें पुंछते हैं कि “आप लोग भगवान श्रीमन्नारायण के पिछे क्यों नहीं चलते हो और केवल एक मनुष्य जिसे आचार्य कहते हैं उनके पिछे जाते हो?” यह पाशुर भगवान के भक्तों से ही इन सब प्रश्नों का उत्तर देता हैं । सांसारिक लोगों से इन आचार्य भक्तोके प्रति कुछ भी निन्दा और जो प्रश्न भगवान के भक्तों ने किये हैं उन्हें उनकी महिमा को समझना होगा ना कि उसे शिकायत / फटकार समझना होगा। इस व्याकरणिक ढाचे को तमिल में “वंजपुगझ्चीयणि” कहते हैं। हम इस पर एक उदाहरण देख सकते हैं। एक समय कि बात हैं श्रीरामानुज स्वामीजी के समय बहुत से लोग श्रीरंगम में पुन्नै पेड़ के नीचे खड़े हुये थे। श्रीरामानुज स्वामीजी भी वही पर उन सब लोगों के साथ भगवान कि सवारी के शुरू होने के इंतज़ार में वहाँ खड़े थे। श्रीरामानुज स्वामीजी भगवान के निकट खड़े थे। बहुत से भक्त श्रीरामानुज स्वामीजी के समीप आकर उन्हें दण्डवत करके चले गये। चोल राज का एक कवि जो यह सब कुछ उत्सुकता से देख रहा था उसका नाम “उदयार सुब्रमान्यभट्टर” था। इस का कारण जानने के लिये वह श्रीरामानुज स्वामीजी के निकट गया और पूछा, “हे! स्वामी! मैं आप से कुछ जानना चाहता हूँ”। श्रीरामानुज स्वामीजी ने कहा “पूछिये,कृपा करके आप को जो कुछ भी पूछना चाहते हैं उसे पूछिये”। उस कवि ने उत्तर दिया कि “मैंने बहुत से लोगों को देखा जो आपके पास आकर और आप को दण्डवत किया। उन्हें भी यह करने में आनन्द आ रहा था और आप जो भगवान के निकट खड़े थे आप ने भी उन्हें रोकने कि कोशिश नहीं कि और खुशी से उनके दण्डवत को स्वीकार किया। आप ने उन्हे दण्डवत करने से रोका भी नही। आप ने ऐसे क्यों किया जब उन्होंने आप को दण्डवत किया तब आपने उन्हें कुछ भी नही कहा ।” श्रीरामानुज स्वामीजी ने उत्तर दिया “हाँ, यह वह प्रश्न हैं जो कि पुछना चाहिये। यह बहुत अच्छा सवाल हैं। परन्तु मुझे बहुत आश्चर्य हुआ कि यह प्रश्न आप से आया।” वह कवि थोड़ा हैरान हो गया और कहा “मेरे में क्या विशेषता हैं?” श्रीरामानुज स्वामीजी ने उत्तर दिया “आप राज महल में सेवा करते हैं। आपके राजा के पास

बहुत से लोग आते होंगे। अगर किसी व्यक्ति को राजा से कुछ चाहिये तो वह राजा कि चरण पादुका को लेकर उसे अपने सिर पर रखकर उसको सन्मान देगा। राजा को पता हैं कि वह व्यक्ति उनकी चरण पादुका को सिर पर रकखर उन्हे सन्मान दे रहा हैं और यह राजा को लुभाने का एक तरीका हैं।” यह जानकर राजा निश्चित ही कुछ कर देता हैं कि उस व्यक्ति कि इच्छा पूर्ण हो जायेगी। इसक अर्थ उस व्यक्ति का काम क्या उन चरण पादुकाओंने किया? यह तो राजा ने उस व्यक्ति का काम किया नाकि चरण पादुका। यह घटना आपने बहुत बार राजमहल में जब आप होते हो तब देखी होगी। उसी तरह यहाँ भगवान तो राजा हैं और आडिएन भगवान कि चरण पादुका। लोगों को जो भगवान से कुछ भी चाहिये वह भगवान को खुश करने के लिये मुझे दण्डवत करते हैं, मै जो भगवान कि चरण पादुका कि तरह सेवा कर रहा हूँ। भगवान यह निश्चित करते हैं कि जो उनके प्रति प्रेम और आदर भावना रखेगा उसका कार्य पूर्ण हो जाये। इसलिये वह मुझे दण्डवत करते हैं। वह कवि “उदयार सुब्रमान्यभट्टर” श्रीरामानुज स्वामीजी से इतना बहुमूल अर्थ जानकार आनंदित हो गया। अत: यह देखा जाता हैं जो भगवद भक्त (भगवान श्रीमन्नारायण के भक्त) हैं वह आचार्य भक्तों पर करुणा दिखाते हैं। भगवद भक्तों को आचार्य भक्तों कि महिमा समझना चाहिये। अगर वें निष्फल हो जाते हैं परंतु आचार्य भक्तों पर करुणा दिखाते हैं तो आगे चलकर यह आचार्य भक्तों कि महिमा समझने की शुरुवात हो सकती है।

पाशुर अर्थ: अंबर – भक्त जन जो , अंबर अडिक्कन्बर – भगवान श्रीमन्नारायण के चरण कमलों में हैं , सुवैत्तार्क्कु – जिन्होंने पिया , अलगै मुलै – पुतना राक्षसी के छाती से दूध , तिलदम एनत – इन भक्तों का स्वभाव ऐसा हैं कि वह कृष्ण भक्तों को पवित्र मानते हैं क्योंकि उनके ललाट पर तिलक हैं, तिरिवार तम्मै – और इन महान आचार्य भक्त सब जगह फिरते हैं। ऐसे लोगों को अगर , उलगर – यह सांसारिक लोग , पलि तूट्रिल – यह कहते हैं कि यह लोग भगवान के पास जाने के सिवाय एक इन्सान के पिछे घुमते है, तुदियागुम – यह उनके लिये केवल एक प्रशंसा हैं क्योंकि यह उनकी आचार्य में भक्ति और भी दृढ़ करती हैं , अवर – हालाकी वही सांसारिक लोग , तूटादवर – अगर अपमान नहीं करते हैं , इवरै – उन आचार्य भक्तों का और , पोट्रिल – अगर वें प्रशंसा करती हैं, अदु – वह प्रशंसा , पुन्मैये याम – प्रशंसा नहीं अपमान हैं।

स्पष्टीकरण:

अलगै मुलै सुवैत्तार्क्कु: “अलगै” शब्द राक्षसी को संबोधित करता हैं। श्री तिरुवल्लुवर भी कहते हैं “वय्यतुललगय्यावैक्कपदुम”। “अलगै” पुतना राक्षसी को संबोधित करता हैं जो वेष बदलकर यशोदा के पास आयी। उसे कंस ने गोकुल में बड़े हो रहे श्रीकृष्ण को मारने भेजा था। पुतना ने अपने स्तन से जहरीला दूध पिलाकर श्रीकृष्ण को मारने कि कोशिश की। श्रीकृष्ण ने नाही दूध को चूसा बल्कि उसके साथ उसके प्राण भी निकाला लिये। यह कथा बहुत जगह बतायी गयी हैं। श्री परकाल स्वामीजी यह पद इस्तेमाल करते है “पेट्टतैपोलवन्धापेयचि पेरुमालैयूडूयीरैवर्रवाङ्गिउंदवायान “और “कंसोरवेंगुरुधिवंधिझियवेन्धझलपोंल्कून्ध्लालाईमण्स ओरमुलाईयुण्डमा मधलै”।श्री शठकोप स्वामीजी कहते हैं “विदपालमुधागामुधूसेयधित्तमायान”। यह कथा यह बताने के लिये ली गयी हैं कि भक्त अपने आप को भगवान श्रीकृष्ण के चरणों में डुबा देते हैं। अंबर अडिक्कन्बर: भक्त जन जो इन श्री कृष्ण कथाओं में लीन हो जाते हैं। पुतना कृष्ण के मारने के लिये आयी। जो इन कथाओं के बारें में विचार करते हैं वह कृष्ण के विशेष गुण के बारें में भी विचार करते हैं। श्रीकृष्ण ने पुतना को मारा और सिर्फ उसे मारा ही बल्कि अपने आप को बचाया जो इस संसार पर अपनी निर्हेतुक कृपा करने वाला हैं। अगर श्रीकृष्ण ने उसे नहीं मारा होता तो क्या श्रीकृष्ण हमारे लिये नहीं होते? उनमे ऐसा क्या महान गुण हैं जहाँ वह अपने आप को अपने भक्तों के लिये हमेशा प्राप्त हो। यह करने के लिये वह सभी राक्षसो को मार डालता हैं। भक्त उनके यह गुण के बारें में सोचते हैं और उनमे पूर्णत: लीन हो जाते हैं। तिलदम एनत तिरिवार तम्मै: अत: वह लोग जो अपने “आचार्य” के और अन्य भागवतों के भक्त हैं जो भगवान के भी भक्त हैं उन्हें सच में “महान” कहते हैं। सभी महान पूर्वज उन भक्तों का उत्सव मनाते हैं जो सब जगह घुमकर भागवतों और उनके आचार्यों के गुणों कि प्रशंसा करते रहते हैं। “तिलक” औरतों के माथे पर एक चिन्ह हैं जो वह हमेशा रखती हैं। यह शुभ का संकेत हैं इसलिये यह लोग जो भक्तों के भक्त हैं उनकी प्रशंसा होती हैं और शुभ उत्सव कि तरह मनाया जाता हैं। इस भक्तों के भक्त वाली अवस्था को बहुत से आल्वारों ने अपने पाशुरों में वर्णन किया हैं। विशेषत: श्री शठकोप स्वामीजी अपने सहस्त्रगिती के “पलियुम शुडरालि” और “नेडुमार्कडिमै” के पदों में इसका आनन्द लेते हैं। श्री परकाल स्वामीजी पेरिया तिरुमोझि के “कण्शोरवेङ्गुरूदि” और “नण्णद वाल अवुणर इडै प्पुक्कू” के पदों में इसका आनन्द लिया। श्रीकुलशेखर स्वामीजी पेरुमाल तिरुमोलि के “तेट्टरूम तिरल तेनिनै” के पदों में आनन्द लेते हैं। श्रीभक्ताघ्रिरेणु स्वामीजी “मेम्पोरूल्पोगविट्टु” में आनन्द लेते हैं। इसके अलावा हम इतिहास और पूराणों में बहुत से जगह देख सकते हैं। श्रीवचनभूषण के २२६वें चूर्निकै में भी बहुत अच्छी तरह बताया हैं। उलगर पलि तूट्रिल तुदियागुम: जब एक गृहस्थ एक व्यक्ति पर टिप्पणी करता हैं जो भक्तों का भक्त हैं कि “देखों इस व्यक्ति को, वह और एक व्यक्ति के पीछे बिना उस व्यक्ति के बारें में जाने जा रहा हैं। उसे उसकी जात, अभी कि दशा आदि के बारें में कुछ भी पता नहीं हैं। वह केवल उस व्यक्ति के पीछे जा रहा हैं और उसे अपने मोक्ष का साधन मानता हैं और भगवान को तुच्छ समझता हैं”। अगर यह नकारात्मक टिप्पणी हैं तो, यह नकारात्मक टिप्पणी / शिकायत या निन्दा नहीं हैं बल्कि यह एक कदम आगे बढ़कर उस व्यक्ति के गुण को जो अपने आचार्य और अन्य भागवतों को अपना सब कुछ मानता हैं यह सिद्ध करता हैं। अत: यह कोई अभद्र टीप्पणी या शिकायत नहीं बल्कि प्रशंसा करने लायक हैं।

तूटादवर इवरै पोट्रिल अदु पुन्मैये याम: अब हम सीक्के के दूसरी तरफ का पहलू देखेंगे। यह सम्भावना हैं कि यह सामान्य जन भक्तों के भक्त की बहुत सी प्रशंसा करें। क्या यह प्रशंसा सच में पहिले स्थान पर हैं? अगर नहीं तो इसका क्या मतलब हैं? यह सामान्य जन ऐसा कोई भी कार्य नहीं करते जो उन्हें पहिले स्थान पर करने कि जरूरत हैं। वह यह सिर्फ करते ही नहीं पर मिथ्या दिखाते भी है। इससे आगे चलकर वह उनकी दिनचर्या को देखकर यह टिप्पणी उन भक्तों के भक्त पर करते हैं और यह कहते हैं “वह केवल शास्त्र का पालन कर रहे हैं”। वह यह टिप्पणी मिथ्या अवलोकन के आधार पर करते हैं और इसलिये इसका कोई अर्थ नहीं हैं। वह यह इसलिये कहते हैं कि दूसरे लोग भी यह सोचे कि वें भी उनके बराबर हैं और दूसरों का सम्मान करते हैं। हालकि असल बात यह हैं कि यह लोग कितना भी मिथ्या प्रशंसा कर ले वह भक्तों के भक्त के यश की बराबरी नहीं कर सकते। बल्कि यह उन पर उल्ठा ही गिरेगा उनका अपमान होगा। अडियारक्कु अदियर (भक्तों के भक्त): भक्तों के भक्तों का पूरा समूह सम्पूर्ण विश्व के यश का कारण है। स्वयं उन भक्तों के लिये “तिलकं” भी कह सकते हैं। अगर सांसारिक लोगों को यह शिकायत करनी हो तो वह भगवान के पास न जाकर लोगों के पास जाते हैं तब वह शिकायत नहीं हो सकती। तब वह केवल प्रशंसा होगी। अत: हमने भक्तों के भक्त कि महिमा देखी।

विस्तारपूर्वक स्पष्टीकरण: श्रीरामायण में श्रीराम, श्रीलक्ष्मण, श्रीभरत और श्रीशत्रुघ्न जब अच्छाई के लिये खड़े हुये और दूसरों के लिये उनके पथ पर चलने का एक उदाहरण बने। चारों में श्रीशत्रुघ्नजी को ही हमारे पूर्वज पूजते हैं। इसका कारण हैं कि श्रीशत्रुघ्नजी अपने भाई भरत जो अपने भाई श्रीराम का बहुत बड़ा भक्त था उनकि भक्त के तरह सेवा कि । श्रीशत्रुघ्न अपने भाई भरत का सब कैंकर्य करते थे और “भक्तों के भक्त” के लिये एक उदाहरण बने। श्रीशठकोप स्वामीजी कहते हैं “तोंडरतोंडरतोंडरतोंडनशठकोपन”, और “अडियार अडियारदियारेङ्कोकल”। श्रीयोगीवाहन स्वामीजी कहते हैं “अडियारक्कु अनैअत्पडुतै”। श्री भक्ताघ्रिणु स्वामीजी कहते “अडियारक्कु अनैअत्पडुतै”। श्री महायोगि स्वामीजी कहते हैं “अड़ीयार्गलेमतम्मविरिकवुंपेरूवार्गले”। श्री कुलशेकर स्वामीजी कहते हैं “तोंडरतोंडरगलानवर”। यह सब एक ही तथ्य को दर्शाते हैं कि सभी आल्वार एक ही श्रेणी “अडियारक्कु अदियर” (भक्तों के भक्त) में रहना चाहते थे। इस ग्रन्थ के लेखक श्री देवराज मुनि स्वामीजी अपने आचार्य श्री रामानुजाचार्य स्वामीजी को सब कुछ मानते थे और उन्ही कि सेवा कि। वह एक व्यक्ति हैं जिन्हें इन पदों से समझाया गया “अंबरडिक्कुअंबर” और “तिलधमेनतिरिवार”। यही कारण हैं कि श्री देवराज मुनि स्वामीजी को “तेरूलारूम्मधुरकविनिलैतेलिन्धोंवाझिए” कि तरह मनाया जाता हैं। हम इसमे और भी उदाहरण देख सकते हैं। स्वामी तिरुवरंगामृतयमूधनार श्री रामानुज स्वामीजी के भक्तों कि सेवा कि और “रामानुजनूत्तन्दादि”यह ग्रन्थ लिखा। इसीतरह श्रीपराशर भट्टर स्वामीजी और श्री वेदांति स्वामीजी के जीवन चरित्र में भी यह देखा जा सकता हैं।

श्री वरवरमुनि स्वामीजी ने श्रीरामानुज स्वामीजी के भक्तों कि सेवा की और “यतिराज विंशती” को गाया। श्री एरुम्बियप्पा स्वामीजी (श्रीदेवराज स्वामीजी, अष्ट गादि में एक) ने श्री वरवरमुनि स्वामीजी के भक्तों कि सेवा करके “पूर्व दिनचर्या”, “उत्तर दिनचर्या”, “वरवरमुनिशतकम”, “वरवर मुनि काव्यम”, “वरवरमुनिचम्पु” आदि गाया। एक में वह यह कहते हैं “सेरुकिल्लादवर्गळुम् आचार्य निश्टैगळिल् इरुपवरुम्, शास्तिर सारार्तन्गळै अऱिन्दवरुम् पणत्तासै, पेण्णासै मुदलिय आसैयट्रवर्गळुम्, पेरुमयट्रवर्गळुम्, अनैतु उयिर्गळ् इडतिल् अन्बु उडयवर्गळुम्, कोबम्, उलोबम् मुदलिय कुट्रन्गळै कडन्दवरुमान मणवाळ मामुनिगलिन् अडियार्गळोडु अडियॅउक्कु एन्ऱुम् उऱवु उन्डाग वेन्डुम्”। इसका अर्थ यह हुआ कि श्री एरुम्बियप्पा स्वामीजी श्री वरवरमुनि स्वामीजी के उन भक्तों के साथ नित्य सम्बन्ध रखना चाहते हैं जो अच्छे गुणों के स्वभाव के साथ है न घमंड और अभिमान, पूर्ण आचार्य भक्ति, शास्त्र ज्ञान और उसके गुप्त अर्थ, सांसारिक वस्तु मे रुचि न होना जिसमे धन और स्त्री भी शामिल हैं, विख्यात होने कि आश न होना और न पहचाना जाना, सभी जीव के प्रति प्रेम जिसमे पक्षी और जानवर भी शामील है, बुरे स्वभाव के प्रति घृणा रखना जैसे ग़ुस्सा, लालसा आदि। अत: हम यह देख सकते हैं कि सभी आचार्य और आल्वार केवल भक्तों के भक्त कि ही तरह होना चाहते है। यह सभी ज्ञान किसी भी जरिये से मलाई पर मलाई ही हैं। इसलिये यह बात ग्रन्थ के अन्त में हीं कही गयी हैं।

हिन्दी अनुवादक – केशव रामानुज दासन्

Source: http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2015/04/gyana-saram-39-alagai-mulai-suvaitharkku/

archived in http://divyaprabandham.koyil.org

pramEyam (goal) – http://koyil.org
pramANam (scriptures) – http://srivaishnavagranthams.wordpress.com
pramAthA (preceptors) – http://acharyas.koyil.org
srIvaishNava education/kids portal – http://pillai.koyil.org

ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३८

श्री:
श्रीमते शठकोपाय नम:
श्रीमते रामानुजाय नम:
श्रीमत् वरवरमुनये नम:

ज्ञान सारं

ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३७                                                             ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३९

पाशुर-३८

H

तेनार कमलत् तिरुमामगल कोलुनन
ताने गुरुवागित तन अरूलाल मानिडर्क्का
इन्निलत्ते तो न्रु दलाल यार्क्कुम अवन तालिणैयै
उन्नुवदे साल उरुम

प्रस्तावना: “आचार्य कि कीर्ति और महत्व” का मनोभाव २६वें पाशुर (तप्पिल गुरू अरूलाल) में २७वें पाशुर (पोरुलूं उयिरूम) के जरिये बताया गया। २६वें पाशुर में श्री देवराज मुनि स्वामीजी एक व्यक्ति कि परिस्थिती समझाते हैं जिसने भगवान श्रीमन्नारायण कि शरणागति अपने आचार्य कि सहायता से कि हैं। यह व्यक्ति परमपदधाम जाता हैं और वहाँ भगवान और उनके भक्तों कि निरन्तर सेवा करता हैं। अगले २७वें पाशुर में श्री देवराज मुनि स्वामीजी उन लोगों के बारें में चर्चा करते हैं जिन्होंने शरणागति नहीं कि हैं और उनकी अवस्था को दु:खदायी बताते हैं क्योंकि वह इस संसार में हमेशा के लिये व्यवहार करते रहेंगे। २९वें पाशुर में वह उस व्यक्ति कि चर्चा करते हैं जिसको अपने आचार्य कि कृपा प्राप्त हुयी हैं दु:खों का समुन्दर पार कर लेगा, जन्म और मृत्यु का बाँध तोड़ देगा और अन्त में परमपदधाम पहुँच जायेगा। ३०वें पाशुर में स्वामीजी इस बात कि चर्चा करते हैं कि किस तरह शास्त्र हमें इस बात के लिये रोकता हैं कि हमें उस व्यक्ति के साथ कोई सम्बन्ध नहीं रखना चाहिए जो अपने आचार्य का सम्मान नहीं करता हैं। ३१वें पाशुर में यह कहते हैं कि किस तरह वेद कहते हैं कि आचार्य के चरण कमल हीं एक व्यक्ति के एक मात्र उपाय हैं। ३२वें पाशुर में उस व्यक्ति के बारे में समझाते हैं कि जो अपने आचार्य को केवल एक व्यक्ति समझता हैं उसे नरक जाना पड़ता हैं। ३३वें और ३४वें पाशुर में वह किसी व्यक्ति के क्रिया / कर्म को “अज्ञानी/मुर्ख” बताते हैं जब वह व्यक्ति अपने नजदीक रहने वाले अपने आचार्य को तुच्छ मानता हैं और भगवान कि तलाश में निकलता हैं जो हमारे पहूंच से बाहर हैं। ३५वें पाशुर यह समझाते हैं कि किस तरह भगवान स्वयं उस व्यक्ति को जलाते हैं जो अपने आचार्य के सम्बन्ध से दूर हो जाता हैं। ३६वें पाशुर में शिष्य को कैसे रहना चाहिये यह समझाते हैं। खासकर वह यह समझाते हैं कि १०८ दिव्य देशों के भगवान अपने आचार्य के चरण कमलों में ही विराजते हैं और इसलिये हमें भगवान के दर्शन के लिये और कहीं भटकने कि आवश्यकता नहीं हैं। ३७वें पाशुर में अच्छे शिष्य का एक और स्वभाव समझाया जहां एक शिष्य अपने आचार्य को हीं अपना सबकुछ मानता हैं। उपर जहाँ “सबकुछ” बताया हैं उसमें धन, आत्मा और शरीर आदि शामिल हैं। एक व्यक्ति को जो कुछ भी चाहिये धन, लंबी आयु, घर, अच्छा शरीर, अच्छे गुण आदि सब कुछ उसे आचार्य ही दे सकते हैं।

कुलम तरुम शेल्वम तन्दिडुम अडियार पडु तुयर आयिन एल्लाम
निलम तरम शेय्युम नील्विशुम्बरुलुम अरूलोडु परुनिलम अलिक्कुम
वलम तरुम मटुम तन्दिडुम पेट तायिनुम आयिन शय्युम
नलन्दरूम शाल्लै नान कण्डु काण्डेन नारायणा एन्नुम नामम” (पेरिय तिरुमोळि १-१-९)

इस पाशुर में यह बताया गया हैं कि भगवान श्रीमन्नारायण वह सब कुछ उस व्यक्ति को देते हैं जो उनका नाम “नारायण” का अनुसन्धान करता है। उसी प्रकार आचार्य भी अपने शिष्य को सब कुछ देते हैं। अत: यह देखा जाता हैं कि आचार्य और कोई नहीं स्वयं भगवान श्रीमन्नारायण ही है। इसलिये आचार्य के चरण कमल कितने उपकारी हैं यह हमें सोचना हैं। इस सोच के साथ श्री देवराज मुनि स्वामीजी अपना कार्य पूर्ण करते हैं।

पाशुर ३८ अर्थ: साल उरुम – सबसे अच्छा कार्य करना, यार्क्कुम – जीवन के सभी क्षेत्र में लोग, उन्नुवदे – नित्य उसके बारें में विचार करते हैं, अवन तालिणैयै – अपने आचार्य के चरण कमल, तो न्रु दलाल – मनुष्य का अवतार लेना, इन्निलत्ते – इस धरती पर, तन अरूलाल – उनकी अनगिनत कृपा से, मानिडर्क्का – उन लोगों को बराबर करना जो गलती कर रहे हैं, ताने – ऐसे महान, कोलुनन – आचार्य और कोई नहीं भगवान श्रीमन्नारायण ही हैं, उनके स्वामी हैं, कमलत् – जो कमल पुष्प के उपर विराजते हैं, तेनार – जो शहद को बहाते है, तिरुमामगल – और जिन्हें पेरिया पिराट्टियार कहते हैं

स्पष्टीकरण:

तेनार कमलत् तिरुमामगल कोलुनन : क्योंकि अम्माजी भगवान श्रीमन्नारायण के वक्षस्थल में विराजती हैं, उनके निरन्तर स्पर्श से उनका हृदय सुन्दर हो जाता हैं। और जिस कमल पुष्प पर वें नित्य विराजते हैं वहाँ से शहद बहता हैं उससे उनका हृदय और भी सुन्दर हो जाता हैं। अत: भगवान को जो कमल पुष्प को सुन्दरता प्रदान करती हैं उनके पति ऐसे समझाया गया हैं। अम्माजी को “तिरु” भी कहते हैं जो संस्कृत शब्द “श्री” के बराबर हैं। तिरुप्पावै में श्रीआण्डाल ने

भगवान को “तिरुवेतुयिल्येझै” ऐसा समझाया हैं। क्योंकि वह “श्री” के पति हैं इसलिये उनसे बराबर या उनसे बड़ा कोई हो ही नहीं सकता जो आगे इस कविता में देखेंगे:

तिरुवुदयार्तेवरेनिलतेवर्कुंतेवन
मरुवु तिरुमंगै मगिझ नं कोज़्हूनं ओरुवने
अल्लोर्तलैवरेनल, अंबिनाल्मेमरंधु
पुल्लोंरैनल्लारेनल्पों

मदुरै तमिल बदला पुलवर्तीरुन॰ अप्पनयन्नगार

ताने गुरुवागित: श्रीमन्नारायण के पास अपनी पहचान को गुप्त रखने के लिये और आचार्य रूप में आने के लिये एक कारण हैं । ज्यो की आगे पाशुर में समझाया गया हैं। तन अरूलाल: इसका कारण और कुछ नहीं उनकी अपार दया हैं जो उनके निर्हेतुक निमित्त से आती है। इसीलिये उनके आचार्य रूप लेने के कारण के लिये कोई तहक़ीक़ात करने की आवश्यकता नहीं है। वह किस पर अपनी दया बरसाते हैं?

मानिडर्क्का: यह दया पूर्णत: सभी लोगों के प्रति हैं जिन्होंने इस संसार में जन्म लिया हैं, जो शास्त्र का पालन करते हैं और जो यह चाहते हैं कि उन्हें इस संसार के बन्धन से मुक्त करें।

इन्निलत्ते तो न्रु दलाल: अगर कोई बालक कुवें में गिर जाता हैं तो उसकी माँ भी उसकी रक्षा के लिये कुवे में गिर जाती हैं। उसी तरह इस संसार कि माँ और हम सब कि माँ यानि श्रीमन्नारायण इस संसार में हम सब कि रक्षा के लिये आते हैं जहाँ हम गिरे हैं।

यार्क्कुम: वह केवल एक वर्ग के लोगों कि रक्षा नहीं करते। वह सभी कि रक्षा करते हैं जैसे ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, क्षुद्र आदि। वह हर अवस्था जैसे ब्रम्ह्मचर्य, गृहस्थाश्रम, वानप्रस्थ और सन्यास सभी की रक्षा करते हैं । स्त्री और पुरुष दोनों कि भी रक्षा करते हैं। वह सब कि रक्षा करते हैं।

अवन तालिणैयै उन्नुवदे: “अवन” यहाँ भगवान श्रीमन्नारायण कि बढाई का सक्षेप में वर्णन करते हैं। भगवान सभी जीवात्मा के सिर्फ एक ही मार्गदर्शक, एक ही रक्षा स्थान और एक ही लाभप्रद हैं। सभी जीवात्मा को प्राप्त करने का लक्ष्य और सबसे खास सबसे पहिले उसे प्राप्त करने का जरिया सिर्फ उनके चरण कमल हीं है। यह सभी जीवात्मा को भगवान श्रीमन्नारायण के इस गुण को सोचने के लिये कहता हैं। “उन्नुवदे” पद का निवारक अर्थ यह हैं कि भगवान के सिवाय और कुछ भी नहीं चाहिये।

साल उरुम: इसका अर्थ बहुत योग्य हैं। “साल” का अर्थ अधिक और “उरुम” का अर्थ उचित हैं। इस पद का अर्थ यह हैं कि अगर जीवात्मा श्रीमन्नारायण के बारें में विचार करता हैं जैसे इस पद “अवन तालिणैयै उन्नुवदे” में बताया गया हैं वह करने के लिये सबसे निपुण और योग्य विषय होगा । अपने निर्हेतुक अनुकम्पा से संसार के जीवों का उद्दार करने हेतु भगवान श्रीमन्नारायण जो कि पेरिय पिराट्टी के स्वामी हैं आचार्य बनकर मनुष्य रूप में आते हैं। वह अकेले सभी जीवात्मा के लिये मार्गदर्शक, शरण और लक्ष्य हैं। ऐसे भगवान के चरण कमल सभी जीवात्मा के पाने का लक्ष्य हैं। और इसके साथ चरण कमल हीं इसका पाने का जरिया हैं। एक जीवात्मा को यह सब तथ्य हमेशा अपने दिमाग में रखना चाहिये। यही करना एक जीवात्मा के लिये सही हैं । यह न करके और इसके सिवाय कोई दूसरा उपाय करना व्यर्थ हैं। इसलिये आचार्य भगवान श्रीमन्नारायण के प्रतिनिधित्व करते हैं जो मनुष्य योनि के उद्दार के लिये अवतार लिये हैं। ऐसे आचार्य के बारें में विचार करना एक आत्मा के लिये बहुत सही हैं। पुराने तमिल साहित्य में इस पद का उल्लेख हैं।

हिन्दी अनुवादक – केशव रामानुज दासन्

Source: http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2015/04/gyana-saram-38-thenar-kamala-thirumamagal/

archived in http://divyaprabandham.koyil.org

pramEyam (goal) – http://koyil.org
pramANam (scriptures) – http://srivaishnavagranthams.wordpress.com
pramAthA (preceptors) – http://acharyas.koyil.org
srIvaishNava education/kids portal – http://pillai.koyil.org

ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३७

श्री:
श्रीमते शठकोपाय नम:
श्रीमते रामानुजाय नम:
श्रीमत् वरवरमुनये नम:

ज्ञान सारं

ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३६                                                             ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३८

पाशुर-३७

images

पोरूलुम उयिरूम उडम्बुम पुगलुम
तेरूलुम गुणमुम सेयलुम अरुल पुरिन्द
तन आरियन पोरूट्टाच सङ्गर पम सेय्बवर नेञ्जु
एन्नालुम मालुक्किडम

प्रस्तावना: इस पाशुर में श्री देवराजमुनि स्वामीजी यह कहते हैं कि भगवान श्रीमन्नारायण उन लोगों के हृदय में विराजमान रहते हैं जो अपने आचार्य को हीं धन, आत्मा, शरीर आदि समझते हैं।

अर्थ: मालुक्किडम – भगवान श्रीमन्नारायण, एन्नालुम – हमेशा, डम– विराजमान , नेञ्जु – हृदय में , सङ्गर पम सेय्बवर – जो कृपा, पोरूलुम – अपना धन , उयिरूम – अपनी जिन्दगी (हर एक कि आत्मा) , उडम्बुम – उनका शरीर , पुगलुम – ध्यान लगाने का स्थान , तेरूलुम – उनका ज्ञान , गुणमुम – उनके अच्छे गुण और ,

सेयलुम – उनके कर्म , तन आरियन पोरूट्टाच – उनके आचार्य के सिवाय और कोई नहीं जिन्होंने , अरुल पुरिन्द – इस शिष्य को अपनाया हैं अपने पूर्ण दया से,

स्पष्टीकरण:

पोरूलुम: एक शिष्य के सभी सांसारिक धन
उयिरूम: एक शिष्य का जीवन
उडम्बुम: एक शिष्य का शरीर
पुगलुम: एक शिष्य के ध्यान करने का स्थान (घर आदि,)
तेरूलुम: एक शिष्य का ज्ञान
गुणमुम: एक शिष्य के अच्छे गुण जैसे नम्रता।
सेयलुम: एक शिष्य के सभी कार्य का स्वर

अरुल पुरिन्द तन आरियन पोरूट्टाच: यहाँ आचार्य के गुणों को दर्शाया गया हैं। वह एक व्यक्ति हैं जो हमसे अपने कार्य के बदले में कुछ नहीं माँगते और यह भी नहीं देखते कि वह शिष्य उनके जरूरत का कार्य करेगा या नहीं। कुछ भी मांग नहीं कर के , पूर्ण दया रखकर वह अपनी निर्हेतुक कृपा अपने शिष्य पर बरसाते हैं।

सङ्गर पम सेय्बवर नेञ्जु: ऐसे आचार्य के प्रति सम्मान रखकर अगर एक शिष्य अपना सब कुछ जैसे धन, शरीर, घर, ज्ञान, अच्छे गुण और कार्यों का आदर करता हैं तो ऐसे व्यक्ति का हृदय भगवान के लिए निवास स्थान हो जाता हैं।

एन्नालुम मालुक्किडम: भगवान उपर बताये हुए लोगों के हृदय में निवास करते हैं। वह थोड़े समय के लिये नहीं बल्कि हमेशा के लिये निवास करते हैं। अगर शिष्य अपने आचार्य का पूर्ण आदर करता हैं तो भगवान को इस पवित्र विचार से अत्यन्त आनन्द होता हैं और वह हमेशा के लिये वहाँ निवास करते हैं। श्री मधुरकवि आल्वार ऐसे आल्वार थे जिन्हे अपने आचार्य जो कि श्री शठकोप स्वामीजी हैं उनको छोड़ और कोई ज्ञात नहीं

होता था। यह उनके हीं पद से देखा जा सकता हैं “तेवु मर्ररियेन” जिसका अर्थ हैं कि वह सिवाय अपने आचार्य के और कोई दूसरे भगवान को नहीं जानते । उनके हीं एक पद से “अन्नैयाई अत्तानै एन्नै आंदिदुम तन्मयान शठकोपन एन नंबिए” उन्होंने श्री शठकोप स्वामीजी को अपना सब कुछ माना और ऐसा ही सम्मान दिया। श्री कृष्ण ऐसे भक्तों के हृदय में रहना पसन्द करते हैं जिसका हृदय शुद्ध और निर्मल हैं। ऐसे आल्वार का हृदय जो भगवान श्रीमन्नारायण के सिवाय और कोई भगवान को नहीं जानते हैं ऐसा स्थान श्री कृष्ण के लिये हमेशा के लिये वास स्थान बन जाता हैं। श्री देवराज मुनि स्वामीजी इस ग्रन्थ जो कि ज्ञान सारम हैं उसे “तेरुलारूं मधुरकवि निलय तेलिन्धोन   वाझिये” यह कहकर उत्सव मनाते हैं। अत: हम उनका उनके आचार्य श्री रामानुज स्वामीजी के प्रति प्रेम और आदर देख सकते हैं। श्रीगोदम्बाजी भी इसी श्रेणी में आती हैं। यह हम उनके नाच्चियार तिरुमोलि के पाशुर मे देख सकते हैं “विल्लिपुदुवै विट्टुशित्तर तङ्गल तेवरै वल्ल परिशु वरूविप्परेल अदु काण्डुमे” (नाच्चियार तिरुमोलि १०-१०) |

हिन्दी अनुवादक – केशव रामानुज दासन्

Source:  http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2015/03/gyana-saram-37-porulum-uyirum/

archived in http://divyaprabandham.koyil.org

pramEyam (goal) – http://koyil.org
pramANam (scriptures) – http://srivaishnavagranthams.wordpress.com
pramAthA (preceptors) – http://acharyas.koyil.org
srIvaishNava education/kids portal – http://pillai.koyil.org

ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३६

श्री:
श्रीमते शठकोपाय नम:
श्रीमते रामानुजाय नम:
श्रीमत् वरवरमुनये नम:

ज्ञान सारं

ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३५                                                             ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३७

पाशुर-३६

nammalwar-final

विल्लार मणि कोलिक्कुम वेंकटा पोर कुंरु मुदल
सोल्लार पोलिल सूल तिरुप्पदिगल एल्लाम
मरुलाम इरूलोड मत्तगत्तुत तन ताल
अरूलालै वैत्त अवर

प्रस्तावना: एक शिष्य जो अपने आचार्य के शरण हो गया उसके लिये उसके आचार्य के चरण कमल ही १०८ दिव्य देश हैं। यह बात इस पाशुर में बताई गयी हैं।

अर्थ: अवर – आचार्य अपने, अरूलालै – दया से, वैत्त – रखते हैं, तन ताल – अपने पवित्र चरण कमल, मत्तगत्तुत – शिष्य के मस्तक के उपर रखते हैं, लोड – नाश करते हैं, मरुलाम इरू – अज्ञानता के कारण अंधेरा; इसलिये यह शिष्य को जाना नहीं पड़ेगा, तिरुप्पदिगल एल्लाम – कौन से भी १०८ दिव्य देश (भगवान श्रीमन्नारायण के इस धरती पर विराजमान करने वाले पवित्र स्थान), पोर कुंरु मुदल – तिरुमला जैसे सुन्दर पर्वत भी शामील हैं, वेंकटा – तिरुपति में जो, कोलिक्कुम – बहता हैं, विल्लार – चमकीला, प्रकाशमान और , मणि – अधिक मूल्यवान मणि और वह एक , सोल्लार – जगह हैं जहां बादल मिलते हैं , सूल – और घिरे हुए हैं , पोलिल – सुन्दर बागों से

स्पष्टीकरण:

विल्लार मणि कोलिक्कुम: “विल” का अर्थ चमकीला हैं और “आर” अधिक का प्रतिनिधित्व करता हैं। इसलिये “विल्लार” का एकसाथ में अधिक चमकीला ऐसा अर्थ हैं। “अधिक चमकीला” विशेषण को मणियों के जैसे इस्तेमाल किया गया हैं।

नंमणि वण्णन ऊर अलियुम कोलरियुम
पोन मणियुम मुत्तमुम पू मरमुम पंमणि नी –
रोडु पोरूदुरुलुम कानमुम वानरमुम
वेडुमुडै वेंगडम

श्री भक्तिसार आल्वार के इस पाशुर में हम तिरुवेंकट का वर्णन देख सकते हैं। यह वह स्थान हैं जहाँ याझिस (शेर और हाथी के बीच में प्रजाती), शेर, मणि, अनमोल धातु अधिक मात्र में प्राप्त हो सकते हैं। इसके अलावा पाणि के झरने इस जगह में बहुत प्रमाण में मणि और फूलों के पेड़ लेकर आते हैं। झरने जंगल में हैं जहाँ अधिक संख्या में जंगली जानवर और शिकारी हैं। यह दोनों पाशुर के बीच में जो तिरुवेंकट का वर्णन है उसकी समानता को लिख लेना चाहिये।

वेंकटा पोर कुंरु मुदल: जैसे तिरुवेंकट दिव्यदेश जो सुन्दर तिरुमला के पहाड़ो में हैं और जो शोभायमान प्रकृति से घिरा है।

सोल्लार पोलिल सूल: यह स्थान “तिरुवेंकट” कहा गया है जो बगीचों से घिरा है और बादल उस पर मंडराते हैं। अर्थात यह पहाड़ इतने ऊँचे हैं कि बादलों को आसानी से स्पर्श कर सकते हैं।

तिरुप्पदिगल एल्लाम: भगवान के सभी १०८ दिव्यदेश वह स्थान हैं जहाँ भगवान स्वयं स्पष्ट रूप से आनन्दित हैं।

मरुलाम इरूलोड मत्तगत्तुत तन ताल: इसका अर्थ है कि अंधकार के कारण जो गुणों की अज्ञानता है, वह चली जाती हैं।

अरूलालै वैत्त अवर: आचार्य वह है जो अपने दया के कारण अपने शिष्य पर अपने चरण कमलों को रखते हैं। “अरूलालै” शब्द का अर्थ यह है कि आचार्य अपने चरण कमल को शिष्य पर किसी निमित्त के कारण नहीं रखा हैं। कोई यह प्रश्न कर सकता हैं कि शिष्य द्वारा जो अच्छा कार्य किया गया है उसके इस लक्षणों को देखकर आचार्य उनके चरण कमल उसके मस्तक पर रखते है। हालकि ऐसी कोई बात नहीं क्योंकि वह हम से कुछ भी अपेक्षा नही करते हैं। वह अपने नांमुगन तिरुवंदादि # ४८ चरण कमल केवल दया के कारण रखते हैं और इसलिये उन्हें शिष्य से कुछ भी अपेक्षा नहीं होती हैं। वह उसकी रक्षा के लिये करते हैं। “तिरुवेंकटं” को इस पाशुर में प्रतिनिधी के तौर पर इस्तेमाल किया गया हैं और इसलिये परमपद, तिरुपार्कदल आदि। वह भगवान के विभव अवतार जैसे राम, कृष्ण और अन्तर्यामी आदि को शामील किया हैं जहाँ वह सब के अन्दर विराजमान रहते हैं। इसलिये शिष्य को सभी पाँच स्थान जहाँ भगवान स्वयं को स्पष्ट करते हैं (पर, व्यूह, विभव, अन्तर्यामी और अर्चा) वह ओर कुछ नहीं आचार्य के चरण कमल हीं हैं। यही वह बात हैं जिसे श्री वचनभूषण में समझाया गया हैं जो शिष्य के गुण के बारें में चर्चा करता हैं। चूर्निका का भाव यह हैं “पाट्टु केत्कुम इदमुम, कूपिदु केत्कुम इदमुम, कुधिता इदमुम, वलैता इदमुम, ऊतुं इदमुम एल्लां वगुता इदमे एनृ इरुक्का कदवन” (चूर्निकाई #४५०)। इसका अर्थ इस प्रकार हैं: पाट्टु केत्कुम इदमुम = परमपद, कूपिदु केत्कुम इदमुम = तिरुपार्कदल, कुधिता इदमुम = अवतार जैसे राम, कृष्ण आदि जैसे शामील; वलैता इदमुम = अंतर्यामित्वम (वह गुण जिससे भगवान हम सब के अंदर स्पष्ट रहते हैं); ऊतुं इदमुम = मन्दिर जहां भगवान स्वयं को अर्चा रूप में प्रत्यक्ष करते हैं; एल्लां एनृ इरुक्का कदवन = यह पाँचो के साथ इस तरह व्यवहार करना; वगुता इदमे = आचार्य के चरण कमल || एक अच्छे शिष्य के यही लक्षण हैं कि वह उपर बताये हुए पाँच भगवान के स्वरूप को पकड़कर अपने आचार्य को हीं उपाय समझे । इसलिये हम सब को अपने आचार्य को भगवान का हीं स्थान देना चाहिये। यह बात श्रीरामानुजनूत्तंदादि के पाशुर #१०५ में देखा जा सकता हैं।

इरुप्पिडम वैहुंदम वेंगडम मालिरूम शोलैयेन्नुम
पोरुप्पिडम मायनुक्केंबर नल्लोर अवैतन्नोडुमवन्दु
इरुप्पिडम माय निरामानुजन मनत्तु इन्न्वन वन्दु
इरुप्पिडम एनतनिदयत्तुल्ले तनक्किंबुरवे

हिन्दी अनुवादक – केशव रामानुज दासन्

Source:  http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2015/03/gyana-saram-36-villar-manikozhikkum/

archived in http://divyaprabandham.koyil.org

pramEyam (goal) – http://koyil.org
pramANam (scriptures) – http://srivaishnavagranthams.wordpress.com
pramAthA (preceptors) – http://acharyas.koyil.org
srIvaishNava education/kids portal – http://pillai.koyil.org

ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३५

श्री:
श्रीमते शठकोपाय नम:
श्रीमते रामानुजाय नम:
श्रीमत् वरवरमुनये नम:

ज्ञान सारं

ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३४                                                             ज्ञान सारं – पासुर (श्लोक) ३६

पाशुर-३५:

lord-vishnu-wallpapers

एन्रुम अनैत्तुयिर्क्कुम ईरञ्सेय नारणनुम
अन्रुम तन आरियन पाल अन्बोलियिल – निन्र
पुनल पिरिन्द पङ्गयत्तैप पोङ्गु सुडर वेय्योन
अनल उमिलन्दु तान उलर्त्तियट्रु

प्रस्तावना:

आखरि दो पाशुर में स्वामीजी श्री देवराज मुनि लोगों के मूर्ख कार्य को समझाते हैं वह जो अपने आचार्य का अनादर करते हैं और खुद हीं जिसे उन्होंने देखा भी नहीं हैं, दूर रहते हैं ऐसे भगवान कि हमें उनकी शरण मिलेगी इस आशा के साथ उनको प्राप्त करने कि कोशिश करते हैं। ३३वें और ३४वें पाशुर (पट्रु गुरूवैप और एट्ट इरुन्द) विशेष समानताओं के साथ उपाय किया हैं। इस पाशुर में स्वामीजी श्री देवराज मुनि इस तथ्य को समझाते हैं कि जिस मनुष्य को अपने आचार्य में प्रेम न हो ऐसे मनुष्य की भगवान भी कोई मदद नहीं करेंगे बल्कि उसके मूर्ख कार्यों के लिये उसे दण्ड ही देंगे।

अर्थ:

पङ्गयत्तैप – एक कमल का पुष्प अगर वों | पिरिन्द –बिछड़ जाता हैं उसके | निन्र पुनल – घर के पानी से जो कि उसके लिए पोषक हैं तब | वेय्योन – सूर्य उसके | पोङ्गु सुडर – तेज जलती किरणों से | तान – वहीं सूर्य जो एक समय उस कमल को खिलने में मदद किया था वह अब | अनल उमिलन्दु – अग्नि के गेंद उस पर फेंकेगा | उलर्त्तियट्रु – और उस कमल का अस्तित्व तबाह कर देगा। उसी तरह वह जो | एन्रुम – हमेशा | ईरञ्सेय – वह जो अनगिनत दया दिखाता हैं | अनैत्तुयिर्क्कुम – जीवन के प्रति | नारणनुम – और वह जिसे श्रीमन्नारायण भी कहते हैं | तन आरियन पाल – अगर भगवान यह देखते हैं कि उस व्यक्ति को अपने आचार्य के प्रति कोई लगाव / मेल नहीं हैं | अन्बोलियिल – और अपने आचार्य के प्रति पूर्ण भक्ति खो देता हैं | अन्रुम – तब उन्हें (श्रीमन्नारायण) क्रोध आता हैं और उस व्यक्ति को नष्ट कर देता हैं।

स्पष्टीकरण:

एन्रुम: इस पद का अर्थ “नित्य” / “सदैव” हैं जिसमे भूत, वर्तमान और भविष्य शामिल हैं।

अनैत्तुयिर्क्कुम: सभी जीवात्माओं

ईरञ्सेय नारणनुम: भगवान नारायण हर समय सभी जीवात्माओं पर कृपालु हैं। “नारायण” शब्द भगवान और जीवात्मा के बिचमें न टुटने वाला स्वभाव को वर्णन करता हैं। “नार” शब्द में सभी जीवित और निर्जीव दोनों जीवात्मा शामील हैं। “अयणम” शब्द नारायण में भगवान श्रीमन्नारायण सभी जीवात्माओं के जीवन को दर्शाता हैं। इनके बिना किसी के भी अस्तित्व होने का कोई सवाल हीं नहीं होता। भगवान मे हीं सब के पीछे पालन पोषण करने का और सब के जीवन को चलाने का बल हैं। यह मतलब “नारायण” शब्द में बताया हुआ एक मुख्य मतलब हैं जिसे “नार” और “आयण” में अलग किया गया हैं। यह बात श्रीआण्डाल ने तिरुप्पावै के २८वें पाशुर में कहा हैं “उन्तन्नोडु उरवेल् नमक्कु इङ्गोलिक्कवोलियादु”। श्रीभक्तिसार स्वामीजी भी अपने पाशुर में यह समझाये हैं “नां उन्नै अंरी इलेन कंडाई नारणने!!! न्ल एन्नै अंरी इलै”। अत: हम यह देख सकते हैं की वह श्रीमन्नारायण हीं हैं दोनों शुद्ध और अशुद्ध स्थिति में और वहीं यह हम सब कि ताकत हैं जो हमारे पिछे ड़ी हैं। इसलिये क्योंकि भगवान हर छोटे काम में भी प्रवेश करते हैं वह उनके अनगिनत गलतियाँ जो वह करते हैं उसे देखते हैं परंतु वह उन्हें दोष न देखकर उसे आशीर्वाद मानते हैं। यह गुण को वात्सल्य कहते हैं जो की “नारायण” शब्द का अत्यंत प्रचलित और अंतिम निर्णय है। इसलिये वह भगवान हैं जो अपनी अनगिनत दया और करुणा सभी जीवित और निर्जीव वस्तु पर हमेशा के लिये और हर वक्त बरसाते हैं ।

एन्रुम: “एन्रुम” क्रिया का अर्थ क्रोधित होना हैं। इस प्रसङ्ग इसका यह मतलब हैं कि भगवान श्रीमन्नारायण गुस्सा होंगे। भगवान का गुस्सा होना हीं दण्ड हैं और उनका खुश होना आशीर्वाद हैं। यह समान शब्द पेरिया तिरुमोझि के पाशुर के पद में देखा जा सकता हैं “अंरिया वाणं” जिसका भी वही अर्थ हैं। इस पाशुर के दूसरे भाग में यह समझाया गया हैं कि किस परिस्थिति में दयालु श्रीमन्नारायण गुस्सा होते हैं।

तन आरियन पाल अन्बोलियिल: जो पिछले खंड में परिस्थिति बताई गई हैं वह तब हैं जब किसी व्यक्ति को अपने आचार्य के प्रति बिल्कुल भी भक्ति नहीं होती हैं। पिछले दो पाशुर में जो समझाया गया हैं (“एट्टा इरुन्धा गुरूवै और पट्रु गुरूवै”) कि अगर कोई व्यक्ति अपने आचार्य को एक इन्सान समझता हैं और उनका अनादर करता हैं जैसे कि वह नश्वर हैं ऐसे अनादर करके और यह सोचकर कि वह भगवान नहीं हैं तो वह कार्य सबसे बड़ी मूर्खता हैं। इस खयाल पर आगे बढ़ते हुए अगर कोई व्यक्ति अपने आचार्य का एक मनुष्य के तरह निरादर और तिरस्कार करता हैं और उनके प्रति थोडी भी भक्ति न हो तो भगवान श्रीमन्नारायण भी उस व्यक्ति पर क्रोधित होंगे। इस बात को एक विशेष समानता के साथ समझाया गया हैं जिसे आगे देखेंगे।

निन्र पुनल पिरिन्द पङ्गयत्तैप: यह समानता एक सुन्दर कमल पुष्प कि दि गयी हैं जो तालाब, झील आदि में बसता हैं। अगर ऐसा कमल पुष्प जल के बाहर रहता हैं तब उसके पिछे होने वाली घटना को समझाया गया हैं।

पोङ्गु सुडर वेय्योन: सूर्य जैसे कि हम सब जानते हैं कि बहुत तत्प, चमकीला और अपने चमक से सबको चकित करता हैं। जैसे श्री कुलशेखर आल्वार यह बताते हैं “सेंगमलं अंधरं सेर वेंगधिरोर्क्कू अल्लाल”, एक कमल पुष्प सूर्य के सिवाय किसीसे भी नहीं खिलता। अगर कोई अप्राकृतिक तरिके से रोशनी उत्पन्न करके उस कमल पुष्प को खिलाना चाहता हैं तो वह बुरी तरह नाकाम हो जायेगी क्योंकि कमल पुष्प केवल प्राकृतिक सूर्य कि रोशनी से हीं खिलता हैं। जब वह कमल जल के अन्दर हैं तो सूर्य उसकी हमेशा खिलाने में मदद करता हैं।

अनल उमिलन्दु तान उलर्त्तियट्रु: अगर कमल पुष्प जल से बाहर हैं और सूर्य आग के गोले उगलेगा तो वह उस कमल का जीवन खत्म कर देगा । अत: हम यह देख सकते हैं कि वह सूर्य जो एक कमल पुष्प जो जल में हैं उसके खिलाने में सहायक हैं वहीं सूर्य उस कमल पुष्प अगर वह जल के बाहर हैं तो उसका विनाश कर देगा । उसी तरह अगर एक व्यक्ति में आचार्य भक्ति, प्रेम और अच्छा अनुभव हैं तो भगवान श्रीमन्नारायण उस पर कृपा / आशीर्वाद देंगे। परन्तु अगर वहीं व्यक्ति अपने आचार्य का “कोई नहीं” ऐसा अनादर करता हैं तो भगवान उसे अपने गुस्से से तबाह कर देंगे। इस प्रसङ्ग में हमें यह समझना हैं कि “कृपा” और “संहार” क्या हैं। आशीर्वाद का अर्थ हैं कि श्रीमन्नारायण उस व्यक्ति जिसे आचार्य भक्ति हैं उसके ज्ञान को यशस्वी बनायेंगे। वह यह ध्यान रखेंगे कि उस व्यक्ति का ज्ञान सहीं दिशा कि ओर बढ़ रहा हैं की नहीं। विपरीत में, दण्ड / संहार इस प्रसङ्ग में उस व्यक्ति के ज्ञान को घटा देगा और उसे अज्ञानी (मूर्ख) बना देगा। इसलिये अगर कोई व्यक्ति अपने आचार्य का अनादर करता हैं जिन्होंने उसे “मंत्रं” का ध्यान कराया तो भगवान श्रीमन्नारायण जो कि सबसे बड़े दयावान हैं उन्हें भी क्रोध आयेगा और वह विरोध करेंगे। यह उसी तरह हैं जैसे सूर्य जो कमल पुष्प जल में रहने से उसको खिलाता हैं और अगर वहीं पुष्प जल के बाहर आगया तो उसे नष्ट कर देता हैं। खुद भगवान श्रीमन्नारायण हीं हर व्यक्ति के जीवन के तत्व विचार समझाने के जिम्मेदार हैं परन्तु अगर उस व्यक्ति जिसकी आचार्य भक्ति खत्म होने लग गयी है उनका नाश कर देंगे । वह उस व्यक्ति के ज्ञान के अंधेरे को मिटा देंगे जो उसे उसके अंतिम प्रारब्ध कि और ले जायेगा। इसका अर्थ हैं उस व्यक्ति के पास ज्ञान हैं परन्तु वह ज्ञान दीप्तिमान नहीं अदृश्य हैं। जैसे श्री तिरुवल्लूवरजी कहते “उलरेनिनुं इल्लारोड़ोप्पर” वह यह कहते हैं कि हमें अपने आचार्य का अनादर नहीं करना चाहिये। यह विचार श्रीवचन भूषण कि चूर्णिकै में समझाया गया हैं “तामरैयै अलर्था कड़वा आदित्यन ताने, न्ल्रईप पिरिंधाल अथतै उलर्थुमापोले स्वरूप विकासतै पण्णूं ईश्वरं ताने संबंधं कुलैंधाल अथथै वादप पण्णूं”। (श्रीवचन भूषण चूर्णिकै #४३९)

हिन्दी अनुवादक – केशव रामानुज दासन्

Source:  http://divyaprabandham.koyil.org/index.php/2015/02/gyana-saram-35-enrum-anaithuyirkum/

archived in http://divyaprabandham.koyil.org

pramEyam (goal) – http://koyil.org
pramANam (scriptures) – http://srivaishnavagranthams.wordpress.com
pramAthA (preceptors) – http://acharyas.koyil.org
srIvaishNava education/kids portal – http://pillai.koyil.org